Дар таърихи ҳар миллат давраҳое ҳастанд, ки бо ҳарфҳои заррин навишта мешаванд. Давраҳое, ки на танҳо бо рақам ва натиҷа, балки бо эҳсос, ифтихор ва симои миллӣ дар хотираҳо боқӣ мемонанд. Барои варзиши Тоҷикистон чунин як марҳила мавсимҳои соли 2025 - 2026 буд, ки хазинаи варзишии кишвар моломоли унвону нишонҳои варзишӣ гардид. Ин як сол на танҳо соли мусобиқаҳо, балки соли бедории варзиши миллӣ, зуҳури насли нав ва тасдиқи ҷойгоҳи Тоҷикистон дар арсаи варзиши ҷаҳонӣ буд.

Дар ин давра варзишгарони тоҷик дар даҳҳо мусобиқаи сатҳи байналмилалӣ иштирок намуда, бо дастовардҳои худ номи кишварро дар гӯшаву канори ҷаҳон баланд бардоштанд. Аз татамии ҷудо то ринги бокс, аз қолини кураш то майдонҳои гӯштини озод ва ҳавзҳои қаиқронӣ парчами Тоҷикистон пайваста дар фазои пирӯзӣ баланд шуд.

Тибқи маълумоти расмӣ, варзишгарони кишвар танҳо дар соли 2025 беш аз 1500 нафарро ташкил дода, дар зиёда аз сад мусобиқаи байналмилалӣ иштирок намудаанд. Онҳо ба хазинаи варзишии кишвар зиёда аз панҷсад медал ворид карданд, ки дар миёни онҳо як саду чил медали тилло ҷой дорад. Ин рақам танҳо омор нест, балки садҳо лаҳзаи ифтихор, садҳо бор садо додани Суруди миллӣ ва садҳо бор баланд шудани парчами Тоҷикистон дар арсаи ҷаҳон мебошад.

ҶУДО. ҚУЛЛАИ БАЛАНДТАРИНИ ВАРЗИШИ ТОҶИК

Дар ин як сол ҷудо ҳамчун яке аз пурқувваттарин риштаҳои варзишии Тоҷикистон боз ҳам мавқеи худро устувор кард. Душанбе дар баҳори соли 2025 ба маркази ҷудои ҷаҳон табдил ёфт, вақте ки мусобиқаи бонуфузи “Dushanbe Grand Slam 2025” баргузор гардид. Ин мусобиқа бо иштироки варзишгарони зиёда аз бисту ҳафт кишвар доир шуда, барои Тоҷикистон як дастоварди таърихӣ гардид.

Варзишгарони тоҷик дар ин мусобиқа бо нишон додани маҳорати баланд тавонис-танд унвони аввалро дар ҳисоби умумии медалҳо соҳиб шаванд. Ҷудокорони кишвар бо чор медали тилло, се нуқра ва чандин биринҷӣ исбот карданд, ки Тоҷикистон дигар танҳо иштироккунанда нест, балки рақиби ҷиддӣ дар сатҳи ҷаҳонӣ мебошад.

Дар ин мусобиқа Темур Раҳимов бо ҳунару маҳорати волои худ дар вазни вазнин ба нишони тилло соҳиб шуд. Дар вазни то 73 кг Муҳиддин Асадуллоев бо пирӯзии пайдарпай бар рақибони пурқувват ба зинаи аввал баромад. Ҷаҳонгир Маҷидов бо муборизаи устувор ба медали нуқра расид ва Кароматулло Ҳакимов низ бо нишон додани маҳорати баланд соҳиби медали биринҷӣ гардид. Ин натиҷаҳо нишон доданд, ки мактаби ҷудои тоҷик ба марҳилаи нави рушд ворид шудааст.

Яке аз дурахшонтарин саҳифаҳои ин як сол ба номи ҷавоне сабт шуд, ки бо ирода, сабру тоқат ва меҳнати пайваста ба қуллаи ҷаҳонӣ расид. Муҳиддин Асадуллоев дар шаҳри Лимаи Перу дар мусобиқаи қаҳрамонии ҷудо миёни ҷавонони ҷаҳон дар вазни то 73 кг ба нишони тилло соҳиб гардид.

Ӯ дар роҳи расидан ба финал бар рақибони Иёлоти Муттаҳида, Узбекис-тон, Алҷазоир ва Ҷопон пирӯз шуда, дар қувваозмоии ниҳоӣ низ бо устуворӣ ва хунсардии хос ғалаба ба даст овард. Ин пирӯзӣ танҳо як медал набуд, балки эъломи омадани як насли нави паҳлавонони тоҷик ба арсаи ҷаҳонӣ буд.

Муҳиддин Асадуллоев бо ин дастоварди худ ба қатори варзишгароне дохил шуд, ки қаҳрамонии ҷаҳон миёни ҷавононро ба Тоҷикистон овардаанд ва номи худро дар таърихи ҷудои кишвар абадӣ карданд.

Яке аз нуқтаҳои авҷи дигари варзишии ин сол қаҳрамонии ҷудои ҷаҳон буд, ки дар шаҳри Будапешти Маҷористон баргузор гардид. Дар ин мусобиқа ҷудокорони тоҷик натиҷаи бесобиқа ба даст оварданд ва бо се медал як нуқра ва ду биринҷӣ беҳтарин натиҷаи таърихии худро сабт карданд.

Эмомалӣ Нуралӣ бо маҳорати баланд ба медали нуқра соҳиб шуд ва аввалин ҷудокори тоҷик гардид, ки дар ин сатҳ ба финали қаҳрамонии ҷаҳон роҳ ёфт. Обид Ҷебов ва Темур Раҳимов низ бо гирифтани медалҳои биринҷӣ нишон доданд, ки Тоҷикистон имрӯз дар сатҳи элитаи ҷудои ҷаҳон қарор дорад.

Ин натиҷа на танҳо пирӯзии инфиродӣ, балки пирӯзии мактаби ҷудои тоҷик буд, ки сол ба сол рушд мекунад ва ба сатҳи ҷаҳонӣ наздик мешавад.

Дар ҳамин давра номи дигаре низ ба таври ҷиддӣ дар ҷудои тоҷик зуҳур кард,-Абӯабдуллоҳи Ориф.

Ӯ дар Tashkent Grand Slam 2026 бо баромади фавқуллода ҷомеаи варзиширо ба ҳайрат овард. Абӯабдуллоҳ пайиҳам бар намояндагони Ирландия, Узбекистон, Ҳиндустон ва Италия пирӯз шуда, то финал расид.

Дар финал муқобили ҷудокори мизбон Шаҳром Аҳадов мубориза бурд. Пас аз рақобати шадид, дар вақти тиллоӣ бо иҷрои дақиқи вазари пирӯзиро таъмин кард.

БОКС

Соли 2025 барои бокси тоҷик соли эҳё ва бозгашт ба сатҳи баланд буд. Хусравхон Раҳимов дар қаҳрамонии ҷаҳон дар Дубай ба нишони нуқра даст ёфт ва яке аз беҳтарин натиҷаҳои бокси тоҷик дар солҳои охирро сабт намуд. Акмал Убайдов бошад, бо медали биринҷии қаҳрамонии ҷаҳон собит кард, ки Тоҷикистон метавонад дар ин ришта низ рақобатпазир аст.

Ин ду натиҷа нишон доданд, ки бокс дар Тоҷикистон ба марҳилаи нави рушд ворид шудааст ва дар сурати дастгирии бештар метавонад ба яке аз манбаъҳои асосии медалҳои олимпӣ табдил ёбад.

КУРАШ

Моҳи июни соли 2026 дар шаҳри Душанбе мусобиқаи қаҳрамонии кураши Осиё баргузор гардид, ки дар он варзишгарони бисту панҷ кишвар иштирок карданд. Ин мусобиқа барои Тоҷикистон як дастоварди бузург буд, зеро варзишгарони кишвар бо даҳ медал - чор тилло, панҷ нуқра ва як биринҷӣ ҷойи дуюмро дар ҳисоби умумӣ соҳиб шуданд.

Ҳақдод Гулов, Ёсин Бобокалонов, Умар Шеров ва Шариф Назриев бо медалҳои тилло номи Тоҷикистонро дар ин мусобиқа баланд бардоштанд. Наврӯз Каримзод, Насиба Карликова, Шоҳида Қаландарова, Саидҷамол Алимардонов ва Шакармамад Мирмамадов бо медалҳои нуқра ва Ҳақназар Назаров бо биринҷӣ ин муваффақиятро пурра карданд.

Ин натиҷа собит кард, ки кураш дар Тоҷикистон на танҳо як анъана, балки як мактаби воқеии қаҳрамонӣ мебошад.

БОЗИҲОИ ҲАМБАСТАГИИ ИСЛОМӢ

Дар Бозиҳои ҳамбастагии исломӣ, ки дар Риёз баргузор гардид, варзишгарони тоҷик бо гирифтани чордаҳ медал, аз ҷумла, як тилло, чаҳор нуқра ва нуҳ биринҷӣ баромади назаррас нишон доданд. Ин мусобиқа барои бисёр варзишгарон саҳнаи муҳим барои исботи тавоноӣ дар сатҳи ҷаҳонӣ гардид.

Дар ин рақобатҳо, Абдулмаҷид Кудиев дар гӯштини озод бо медалҳои байналмилалӣ исбот кард, ки мактаби анъанавии гӯштини тоҷик ҳанӯз ҳам қавӣ аст. Саъдӣ Исмоилов дар тенниси рӯи миз бо медали биринҷии Бозиҳои ҳамбастагии исломӣ як натиҷаи таърихӣ ба даст овард.

Дар қаиқронӣ низ Шаҳриёр Даминов бо медали тиллои қаҳрамонии Осиё номи худро дар таърихи варзиши навини Тоҷикистон сабт кард.

ХУЛОСА

Аз ваҳдат то ваҳдат танҳо як фосилаи замонӣ нест. Ин як саҳифаи зиндаи таърихи варзиш аст, ки дар он меҳнат, ирода ва орзу ба воқеият табдил ёфтаанд.

Дар ин як сол варзишгарони тоҷик на танҳо медал ба даст оварданд, балки симои нави Тоҷикистонро дар ҷаҳон муаррифӣ карданд. Онҳо нишон доданд, ки бо иродаи қавӣ ва заҳмати пайваста метавон ба сатҳи баландтарини варзиш расид.

Имрӯз Тоҷикистон дар ҷаҳони варзиш дигар танҳо як иштирокчӣ нест. Тоҷикистон имрӯз як рақиб, як мактаб ва як номи эҳтиромшуда аст. Ва ин роҳ, бешубҳа, ҳанӯз оғоз шудааст.

Яҳё МАҲМАДНАБИЕВ, “ҶТ”