ҶОМЕА
Панҷшанбе 16 Апрел 2026 01:03
Ҳангоми хурд буданам модари Ҷамолбегим, ки хоҳари модаркалонам ҳастанд, зуд-зуд ба хонаи мо ба аёдат меомаданд. Калонсолони хонаамон ӯро бо эҳтиром “Нан Ҷамол” (дар забони шуғнонӣ модарро “Нан” мегӯянд) мегуфтанду мо низ дар пайравӣ ба онҳо ӯро ҳамин тавр ном мебурдем.
Ҳар гоҳ ки меомад, даррав ширчой мефармуд. Зеро ширчойро бисёр дӯст медорад ва ширчойи модари Ҷамолбегим аз дигарон фарқ мекард. Бомазаю сершир, вале каме талх. Агар мо ба ширчой ду ё се қошуқ чойи сиёҳ меандозем, ӯ як банча чойро танҳо як ё ду бор истифода мебурд. Ширчойи дигаронро намехӯрд. Дигарон ҳам ҷуръат намекарданд, ки дар ҳузураш ширчой омода кунанд.
Мамадраҳимбекова Ҷамол-бегим 1 январи соли 1924 дар деҳаи Шувҷеви ноҳияи Роштқалъа ба дунё омадааст. Ӯ дар даврае ҳаёти худро сипарӣ намудааст, ки ҷамъият ба сохти сотсиалистӣ нав қадам гузошту рӯзгори мардум оҳиста – оҳиста ташаккул меёфт.
Дар байни мардум ангуштшумор буданд касоне, ки хату савод доштанд, танҳо онҳое, ки бо ҳарфи форсӣ балад буданду кам-кам мехонданд, аз дониш баҳравар буданд. Ҳукумати нави он давра барои маҳви бесаводӣ мактабҳо ташкил карда, занони хонашинро ҳарчи бештар ба онҳо шомил менамуд. Таҳсил танҳо то синфи ҳашт идома мекард. Аммо аксари мардум дар совхозҳо кор мекарданду нони ҳалолашонро аз замин меёфтанд. Бахусус, дар қишлоқҳо хурду бузург аз саҳар то бегоҳ дар замин кор мекарданд, зеро ягона роҳи зиндагӣ кишоварзӣ ва чорводорӣ маҳсуб меёфт.
Мисли дигарон дар айёми ҷавонӣ модари Ҷамолбегим низ ҳамроҳи падару модараш ба совхоз ҷалб гардида, ба кори деҳқонон ёрӣ мерасонд. Дере нагузашта, ӯ ҳамчун говдушзан бо масъулияти баланду садоқат ба меҳнат дар байни меҳнаткашони дигар шуҳратёр мегардад. Бо кору заҳмати софдилона дар пешрафти хоҷагӣ саҳми арзанда гузошта, намунаи ибрати дигарон будааст. Меҳнатро мояи шараф мешуморид ва бо дастони пурзаҳмат ризқи ҳалол ба даст меовард. Мардуми деҳот бахусус онҳое, ки дар баландкӯҳо ҳаёт ба сар мебаранд, бовиқору боғуруранд. Дар мобайни кӯҳҳои сангин одамон ҳам сангин мешаванд.
Баъди муддати фаъолият дар саҳро ӯро бо амаки Шогунбек аз деҳаи Хиҷордев ба шавҳар медиҳанд. Он замонҳо духтаронро аз барвақтар ба шавҳар медоданд. Расме роиҷ буд, ки агар пойи касе барои хостгорӣ ба хона медаромад, ӯро ноумед ҷавоб намедоданд. Дар хонаи Ошурбековҳо, ки дар устоӣ ном баровардаю имрӯз ҳам насли ин авлод дар хизмати мардум қарор доранд, модари Ҷамолбегим зиндагии худро барпо кард.
Ӯ акнун ба ҳамаи каму кости зиндагӣ тобовар буд, зеро дар тарбияи падару модараш ва кори сангини саҳро аллакай обутоб ёфтаву мустақилона аз уҳдаи ҳар кор мебаромад. Амаки Шогунбекро чун устои моҳири чуб хурду калони деҳа ва берун аз он мешинохтанду иззату эҳтиром мекарданд. Дар бомпӯш кардани хонаҳои урфии бадахшонӣ аксаран аз масолеҳи омоданамудаи амаки Шогунбек истифода мебурданд.
Модари Ҷамолбегим бошад, фаъолияташро дар совхоз идома бахшид. Вақте ӯ вориди ин хонадон гардид, шавҳараш аз зани аввалаш фарзанд дошт. Ҷамолбегим бо вуҷуди ҷавон буданаш фарзандони аз модар ятимондаро дар канори худ гирифта, бо навозишҳои гармӣ модарона ба камол расонд. Ин буд, ки ҳамаи фарзандон минбаъд дар саришта кардани зиндагӣ ба ӯ дастёр гардиданд.
Ӯ акнун соҳиби 11 фарзанд мебошад, ки ҳамаи онҳо соҳиби маълумот, касбу кори шоиста ва зиндагии обод ҳастанд. Ӯ ҳамчун модари дилсӯз фарзандонашро дар руҳияи меҳнатдӯстӣ, хоксорӣ, ахлоқи нек ва эҳтиром ба инсонҳо тарбия намудааст. Самараи ин тарбияи нек ва заҳмату меҳнати модар Ҷамолбегим имрӯз дар наслҳои зиёди ӯ равшан дида мешавад. Ӯ шукрона аз он менамояд, ки 54 набера, 58 абера ва 24 чабера давомдиҳандагони роҳи зиндагии пурифтихору пуршарафи ӯ мебошанд.
Аз рӯзгори пурбаракати 102-солааш шукр мегӯяд, зеро имрӯз дар ҳалқаи фарзандону наберагонаш ҳаёти осудаҳолона ба сар мебарад.
Хушбахтона, ин гуна модарони диёр аз мадди назари давлату Ҳукумат дур нестанд. Махсусан, кумаки хайрхоҳонаи Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамасола барои хонаводаи ӯ низ дар арафаи иду ҷашнҳо расонида мешавад.
Воқеан ҳам, зиндагиномаи Мамадраҳимбекова Ҷамолбегим намунаи равшани зани тоҷик - модари меҳрубон, меҳнаткаши асил ва тарбиятгари наслҳост.
Руҳи чунин модарон шикастнопазир аст, зеро чунин инсонҳо бо амали нек ва заҳмати ҳалол таърихи зиндагиро зебо месозанд. Давлати пирӣ дар гирди фарзандон аз умри бобаракат аст.
Садоншо ҶАНОБИЛШОЕВ, “ҶТ”
Ҳар гоҳ ки меомад, даррав ширчой мефармуд. Зеро ширчойро бисёр дӯст медорад ва ширчойи модари Ҷамолбегим аз дигарон фарқ мекард. Бомазаю сершир, вале каме талх. Агар мо ба ширчой ду ё се қошуқ чойи сиёҳ меандозем, ӯ як банча чойро танҳо як ё ду бор истифода мебурд. Ширчойи дигаронро намехӯрд. Дигарон ҳам ҷуръат намекарданд, ки дар ҳузураш ширчой омода кунанд.
Мамадраҳимбекова Ҷамол-бегим 1 январи соли 1924 дар деҳаи Шувҷеви ноҳияи Роштқалъа ба дунё омадааст. Ӯ дар даврае ҳаёти худро сипарӣ намудааст, ки ҷамъият ба сохти сотсиалистӣ нав қадам гузошту рӯзгори мардум оҳиста – оҳиста ташаккул меёфт.
Дар байни мардум ангуштшумор буданд касоне, ки хату савод доштанд, танҳо онҳое, ки бо ҳарфи форсӣ балад буданду кам-кам мехонданд, аз дониш баҳравар буданд. Ҳукумати нави он давра барои маҳви бесаводӣ мактабҳо ташкил карда, занони хонашинро ҳарчи бештар ба онҳо шомил менамуд. Таҳсил танҳо то синфи ҳашт идома мекард. Аммо аксари мардум дар совхозҳо кор мекарданду нони ҳалолашонро аз замин меёфтанд. Бахусус, дар қишлоқҳо хурду бузург аз саҳар то бегоҳ дар замин кор мекарданд, зеро ягона роҳи зиндагӣ кишоварзӣ ва чорводорӣ маҳсуб меёфт.
Мисли дигарон дар айёми ҷавонӣ модари Ҷамолбегим низ ҳамроҳи падару модараш ба совхоз ҷалб гардида, ба кори деҳқонон ёрӣ мерасонд. Дере нагузашта, ӯ ҳамчун говдушзан бо масъулияти баланду садоқат ба меҳнат дар байни меҳнаткашони дигар шуҳратёр мегардад. Бо кору заҳмати софдилона дар пешрафти хоҷагӣ саҳми арзанда гузошта, намунаи ибрати дигарон будааст. Меҳнатро мояи шараф мешуморид ва бо дастони пурзаҳмат ризқи ҳалол ба даст меовард. Мардуми деҳот бахусус онҳое, ки дар баландкӯҳо ҳаёт ба сар мебаранд, бовиқору боғуруранд. Дар мобайни кӯҳҳои сангин одамон ҳам сангин мешаванд.
Баъди муддати фаъолият дар саҳро ӯро бо амаки Шогунбек аз деҳаи Хиҷордев ба шавҳар медиҳанд. Он замонҳо духтаронро аз барвақтар ба шавҳар медоданд. Расме роиҷ буд, ки агар пойи касе барои хостгорӣ ба хона медаромад, ӯро ноумед ҷавоб намедоданд. Дар хонаи Ошурбековҳо, ки дар устоӣ ном баровардаю имрӯз ҳам насли ин авлод дар хизмати мардум қарор доранд, модари Ҷамолбегим зиндагии худро барпо кард.
Ӯ акнун ба ҳамаи каму кости зиндагӣ тобовар буд, зеро дар тарбияи падару модараш ва кори сангини саҳро аллакай обутоб ёфтаву мустақилона аз уҳдаи ҳар кор мебаромад. Амаки Шогунбекро чун устои моҳири чуб хурду калони деҳа ва берун аз он мешинохтанду иззату эҳтиром мекарданд. Дар бомпӯш кардани хонаҳои урфии бадахшонӣ аксаран аз масолеҳи омоданамудаи амаки Шогунбек истифода мебурданд.
Модари Ҷамолбегим бошад, фаъолияташро дар совхоз идома бахшид. Вақте ӯ вориди ин хонадон гардид, шавҳараш аз зани аввалаш фарзанд дошт. Ҷамолбегим бо вуҷуди ҷавон буданаш фарзандони аз модар ятимондаро дар канори худ гирифта, бо навозишҳои гармӣ модарона ба камол расонд. Ин буд, ки ҳамаи фарзандон минбаъд дар саришта кардани зиндагӣ ба ӯ дастёр гардиданд.
Ӯ акнун соҳиби 11 фарзанд мебошад, ки ҳамаи онҳо соҳиби маълумот, касбу кори шоиста ва зиндагии обод ҳастанд. Ӯ ҳамчун модари дилсӯз фарзандонашро дар руҳияи меҳнатдӯстӣ, хоксорӣ, ахлоқи нек ва эҳтиром ба инсонҳо тарбия намудааст. Самараи ин тарбияи нек ва заҳмату меҳнати модар Ҷамолбегим имрӯз дар наслҳои зиёди ӯ равшан дида мешавад. Ӯ шукрона аз он менамояд, ки 54 набера, 58 абера ва 24 чабера давомдиҳандагони роҳи зиндагии пурифтихору пуршарафи ӯ мебошанд.
Аз рӯзгори пурбаракати 102-солааш шукр мегӯяд, зеро имрӯз дар ҳалқаи фарзандону наберагонаш ҳаёти осудаҳолона ба сар мебарад.
Хушбахтона, ин гуна модарони диёр аз мадди назари давлату Ҳукумат дур нестанд. Махсусан, кумаки хайрхоҳонаи Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамасола барои хонаводаи ӯ низ дар арафаи иду ҷашнҳо расонида мешавад.
Воқеан ҳам, зиндагиномаи Мамадраҳимбекова Ҷамолбегим намунаи равшани зани тоҷик - модари меҳрубон, меҳнаткаши асил ва тарбиятгари наслҳост.
Руҳи чунин модарон шикастнопазир аст, зеро чунин инсонҳо бо амали нек ва заҳмати ҳалол таърихи зиндагиро зебо месозанд. Давлати пирӣ дар гирди фарзандон аз умри бобаракат аст.
Садоншо ҶАНОБИЛШОЕВ, “ҶТ”














Эзоҳи худро нависед