Ҳикояи дастовардҳои Эмомалӣ Нуралӣ дар ҷудо

Эмомалӣ Нуралӣ яке аз намояндагони насли нави варзишгарони тоҷик дар риштаи гӯштини ҷудо мебошад, ки роҳаш аз муҳити оддии деҳот оғоз ёфта, бо заҳмат, ирода ва боварӣ ба худ ба сатҳи байналмилалӣ расидааст. Аз аввалин лаҳзаҳои машғулият дар толори маҳаллӣ то баромад дар мусобиқаҳои ҷаҳонӣ, ӯ ҳамеша сабр, интизом ва талошро асоси пешравии худ медонист. Пирӯзиҳо ва шикастҳо барои Эмомалӣ на танҳо таҷриба, балки дарси зиндагӣ ва таҳкими неруи равонӣ буданд.

Мусоҳиба бо ӯ имконият медиҳад, ки на танҳо масири ташаккули варзишгар ва нақши муҳити оилавӣ ва устодонро фаҳмем, балки таъсири озмоишҳо ва фишорҳои байналмилалӣ бар ҷаҳонбинӣ, ҳамчунин ҳадафҳои стратегӣ ва орзуҳои ояндааш дар рушди варзиши тоҷикро ҳам мушоҳида кунем. Ин таҳлил нишон медиҳад, ки барои варзишгари муваффақ натанҳо истеъдод, балки ирода, интизом ва қобилияти баргаштан баъди ҳар шикаст асоси устувории касбӣ ва шахсӣ мебошад.

- Чӣ чиз шуморо дар кӯдакӣ ба ҷудо ҷалб кард ва он лаҳзаи аввалине, ки худро дар ин варзиш ҷиддӣ дидед, кай буд?

- Ба ин роҳи варзиш маро пеш аз ҳама падарам роҳнамоӣ кард. Ӯ аввалин касе буд, ки ба ман бовар кард ва маро ба толори варзиш бурд. Дар оғоз ҷудо бароям танҳо як машғулият буд, аммо оҳиста-оҳиста ин варзиш дар зиндагиям ҷойи хос гирифт.
Лаҳзаи ҳалкунанда он вақт фаро расид, ки дар мусобиқаҳои аввалини худ бо боварӣ ба худ баромад кардам ва пирӯзиҳоро эҳсос намудам. Он замон фаҳмидам, ки агар инсон ба худ эътимод дошта бошад, метавонад дар ин ҷода муваффақ гардад. Маҳз ҳамон боварӣ маро қавӣ сохт ва ҷудоро ба қисми ҷудонашавандаи зиндагиям табдил дод.

- Падару модар ва наздиконатон дар шаклгирии шумо ҳамчун варзишгар чӣ нақш доранд ва дар лаҳзаҳои душвор бештар кӣ пуштибони шумост?

- Дар тамоми лаҳзаҳои фаъолияти варзишиам падару модарам такягоҳи асосӣ буданд. Онҳо ҳамеша дар канорам қарор доштанд - на танҳо дар рӯзҳои пирӯзӣ, балки махсусан дар лаҳзаҳои бохт ва ноумедӣ.

Ҳангоми муваффақият маро ташвиқ мекарданд ва ҳангоми шикаст руҳбаланд месохтанд, то аз роҳ бознагардам. Ин пуштибонӣ ба ман қувваи равонӣ медод ва меомӯзонд, ки бо ҳар натиҷа - бурд ё бохт инсон бояд устувор бимонад.

- Роҳи аз муҳити деҳот то баромадан ба сатҳи ҷаҳонӣ осон набуд. Дар ин ҷараён чӣ монеаҳо буданд ва чӣ гуна онҳоро пушти сар кардед?

- Албатта, ин роҳ осон набуд. Барои варзишгаре, ки аз деҳот ба сатҳи ҷаҳонӣ мерасад, монеаҳо зиёданд: шароити маҳдуд, рақобати шадид, дурӣ аз хона ва фишори равонӣ.

Барои ман сабр муҳимтарин василаи пирӯзӣ шуд. Фаҳмидам, ки танҳо бо сабр, меҳнати пайваста ва боварӣ ба худ метавон ба ҳадаф расид. Варзишгаре ғолиб мешавад, ки дар лаҳзаҳои душвор таслим намешавад ва роҳи худро идома медиҳад.

- Ғалаба дар Чемпионати ҷаҳон миёни ҷавонон барои шумо чӣ маъно дошт ва он пирӯзӣ чӣ чизро дар ҷаҳонбинии шумо тағйир дод?

- Ман аз деҳот ба шаҳр омадам ва дар тамринҳо ва мусобиқаҳо кӯшиш кардам, то худро нишон диҳам. Натиҷа ҳамин шуд, ки интихоб гардидам ва устодон бо ман ҷиддӣ корро оғоз намуданд.

Дар ин марҳила устодам Фаррух Собиров нақши калидӣ бозид. Аз ҳамон ҷо ҳаёти воқеии варзишиам оғоз ёфт: интизом, заҳматҳои сахт, шикасту бурд, ғалаба ва шодиҳо. Ин пирӯзӣ ҷаҳонбиниамро тағйир дод ва маро ба як варзишгари масъултар табдил намуд.

- Ғалаба дар “Tashkent Grand Slam” шуморо дар чашми ҷомеаи байналмилалӣ бештар муаррифӣ кард. Фишори он мусобиқа чӣ гуна буд?

- То он вақт аллакай ба ҳама гуна фишор омода будам. Фишорҳое, ки варзишгар дар мусобиқа мебинад, онҳоро дар тамринҳо паси сар карда будам.

Аз ҳамин сабаб, мусобиқаи “Tashkent Grand Slam” бароям фишори зиёде надошт. Оромона ба майдон баромадам ва танҳо ба иҷрои вазифаи худ тамаркуз кардам.

- Медали нуқраи Чемпионати ҷаҳон муваффақият аст ё ҳавасмандии бештар барои тилло?

- Албатта, гирифтани медали нуқра муваффақият аст, аммо росташро гӯям, медали тилло мехостам. Бо вуҷуди ин, ҳамин натиҷа маро боз ҳам қавитар кард.

Ин медал ба ман ҳавасмандии нав дод, то тамринҳоро ҷиддитар идома диҳам ва дар оянда бо неруи тоза барои медали тилло мубориза барам.

- Иштирок дар Олимпиадаи Париж барои шумо чӣ таҷрибае буд ва муҳимтарин дарсе, ки аз он гирифтед, кадом аст?

- Олимпиадаи Париж яке аз таҷрибаҳои муҳимтарини варзишии ҳаётам буд. Он ҷо боз як бори дигар фаҳмидам, ки бе эҳтиёткорӣ варзишгар ба замми қавӣ будан ҳам наметавонад муваффақ шавад.

Ҳар касе, ки мехоҳад ба қуллаи варзиш бирасад, бояд пеш аз ҳама интизомро риоя кунад ва дар навбати дигар сахт эҳтиёткор бошад. Варзиш дар аксар вақт шитобкориву беэҳтиётиро намебахшад.

- Чӣ гуна бо бохт рӯ ба рӯ мешавед ва чӣ шуморо ба бозгашт таҳрик медиҳад?

- Бохт ҳамеша сахт аст. Кам касон ҳастанд, ки баъди бохт боз қавитар мешаванд. Барои ин руҳияи устувор лозим аст.
Кӯшиш мекунам ба таҳқир ё суханҳои манфӣ гӯш надиҳам, камбудиҳои худро таҳлил кунам ва онҳоро ислоҳ намоям. Ҳамин муносибат маро ба бозгашт таҳрик медиҳад. Бохт шармандагӣ нест. Пирӯзӣ ва бохт ҷузъи аслии варзишанд. Муҳим он аст, ки бохтро мардонавор қабул кунӣ.

- Услуби рақобатҳои худро дар ҷудо бо се калима баён мекардед.

- Ҷасорат, мубориза ва ирода.

- Вақте интизориҳои мухлисон зиёданд, чӣ эҳсос мекунед?

- Эҳсоси ман оддӣ аст. Пеш аз баромадан ба майдон ҳадаф мегузорам ва тамоми диққатамро ба рақобат равона мекунам.
Кӯшиш мекунам бо тамоми қувва баромад кунам, то боварии одамоне, ки аз ман умед доранд, ноумед нашаванд.

- Ба ҷавононе, ки орзуи варзишгар шудан доранд, муҳимтарин маслиҳати шумо чист?

- Муҳимтарин омил дар варзиш боварӣ ба худ аст. Новобаста аз он ки футбол, ҷудо, самбо ё дигар намудҳои варзиш бошад. Ҷавонон бояд тамрин кунанд, бо бохтҳо мубориза баранд ва дар роҳи интихобкардаи худ устувор бимонанд.

- Ҳадафи бузургтарини Эмомалӣ дар солҳои наздик чист?

- Ин ба даст овардани медали тиллои Бозиҳои олимпӣ ва қаҳрамони ҷаҳон шудан аст. Бовар дорам, ки бо меҳнат, сабр ва ирода ба ин ҳадафҳо мерасам.

Рустам САМИЕВ, “ҶТ”