ҶОМЕА
Шанбе 06 Июн 2026 12:51
Аз 15-ум то 20-уми октябр дар шаҳри Душанбе дуввумин Синамоҷашнвораи байналмилалии Душанбе - “Тоҷи Сомон” таҳти унвони “Таърихи рушди тоҷикон” баргузор гардид.
Дар ҷашнвора синамогарону меҳмонон аз кишварҳои гуногун - Эрон, Беларус, Озарбойҷон, Қазоқистон, Узбекистон, Қирғизистон, Туркманистон, Молдова, Русия, Гурҷистон ва ғайра иштирок намуданд.
Чуноне аз Муассисаи давлатии “Тоҷикфилм” иттилоъ доданд, дар даври интихобӣ, аз миёни 300 дархости пешниҳодшуда 150 филм барои омӯзиш ва тамошо қабул шуда, 16 филми ҳунарии пурра ва 20 филми кӯтоҳ ба озмун роҳ ёфтанд. Филмҳои пешниҳодшуда истеҳсоли кишварҳои гуногун, аз ҷумла Русия, Эрон, Ҳиндустон, Тоҷикистон, Узбекистон, Қазоқистон, Туркманистон, Озарбойҷон, Арманистон, Туркия, Беларус, Молдова, Индонезия ва Муғулистон буданд.
Ҳамчунин, дар доираи ин Синамоҷашнвора Рӯзҳои кинои Ҷумҳурии Исломии Эрон дар Тоҷикистон, Форуми байналмилалӣ бахшида ба 60-солагии коргардони маъруфи тоҷик Бахтиёр Худойназаров дар мавзӯи “Синамои шарқ аз нигоҳи нав”, нахустнамоиши филми ҳунарии муштараки Тоҷикистону Русия “Пайроҳаи хашм, Рӯзҳои кинои Федератсияи Русия, дарси “Устод ва шогирд” барои омӯзандагони Мактаби синамогарони ҷавон “Навомӯз” ба номи Муҳаббат Сатторӣ ва дигар хоҳишмандону алоқамандони синамо, нахустнамоиши филми ҳунарии муштараки Тоҷикистону Эрон “Моҳӣ дар шаст”, Ҷаласаи шурои директорони киностудияҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил, Рӯзҳои кинои Ҷумҳурии Қирғизистон дар Тоҷикистон доир гардиданд.
Ҳамин тавр, Шоҳҷоизаи дуввумин Синамоҷашнвораи байналмиллалии “Тоҷи Сомон” ба филми “Моҳӣ дар шаст”-и коргардон Муҳиддини Музаффар тақдим гардид.
Ҳамчунин, ҷоизаи “Беҳтарин коргардон” ба Алексей Герман аз Русия барои филми “Ҳаво”, “Беҳтарин наворбардор” ба Константин Бесаҷе аз Беларус, барои филми “Қасри сиёҳ” ва “Беҳтарин оҳангсоз” ба Фарзин Халакбар аз Эрон, барои филми “Моҳӣ дар шаст” дода шуд.
Ҷоизаи “Беҳтарин нақши мардона”-ро Алтаншагай Ганбаатр аз Муғулистон, барои филми “Падар”, “Беҳтарин нақши занона”-ро Анастасия Тализина аз Русия барои филми “Ҳаво” ва Таҳмина Раҷабова аз Тоҷикистон, барои филми “Хоби сурх” соҳиб шуданд.
Беҳтарин филми кӯтоҳ – “Занги шомгоҳӣ”-и Саодат Казакбаева аз Қирғизистон дониста шуд. Ҷоизаи махсуси ҳакамон ба филми “Шаҳрвандони бом”-и Гулшод Сумангулова аз Қазокистон, Ҷоизаи “Таваҷҷуҳи тамошобин” ба филми “Шаҳзода”-и Иван Маниев аз Молдова ва Ҷоизаи “Синамо бидуни марз” – ба филми “Духтари капитан”-и Лариса Садилова аз Русия тақдим гардид.
Ҷоизаи махсуси раиси шаҳри Душанбе барои саҳм дар рушди кинематография ба Ҳунарманди халқии Тоҷикистон Турахон Аҳмадхонов дода шуд.
ҶИЛЛОИ ҶАШНВОРА ДАР ФАЗОИ СИНАМОИ ТОҶИК
Бояд гуфт, ки Синамоҷашнвораи байналмиллалии “Тоҷи Сомон” дар доираи Барномаи рушди кинои Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2023–2027 ҳар ду сол як маротиба доир мегардад.
Ин ҷашнвораро аксаран як рӯйдоди муҳими фарҳангӣ ва василаи рушди синамои миллӣ арзёбӣ мекунанд. Киношиноси тоҷик Тиллои Некқадам баргузории ин ҷашнвораро барои рушди соҳаи синамо ва муаррифии кишвар хубу саривақтӣ дониста, иброз дошт, ки доир шудани он мусоидат мекунад то меҳмонони зиёди хориҷӣ аз Тоҷикистон дидан кунанд ва таассуроти хубе ба кишварҳои худ баранд.
“Ҳамчунин, дар доираи Синамоҷашн-вораи байлалмиллалии “Тоҷи Сомон” бо иштироки беҳтарин синамогарони кишварҳои дигар дарсҳои “Устод ва шогирд” гузаронида мешавад, ки барои синамогарони навроҳи мо сабақи калоне хоҳад буд. Чун ин гуна дарсҳо имкон надорад ҳар вақт доир гардад. Дар баробари ин, синамогарони ҳар давлат филмҳои ҳамдигарро тамошо карда, таҷриба касб мекунанд. Ин ҳам омӯзиш ва ҳам василаи беҳтару хубтар кор кардани синамогарони ватанӣ мегардад. Ҳамкориҳо рушд меёбанд ва дар натиҷа филмҳои муштарак офарида мешавад”, - гуфт ин киношиноси тоҷик.
Коргардони тоҷик Муҳиддини Музаффар низ ҳадафи баргузории ин синамоҷашнвораро дар рушд додани синамои миллӣ арзёбӣ намуда, зимни тақдими Шоҳҷоиза гуфт: “Ман вақте ин ҷоизаро мебардоштам, чӣ қадар масъулияти бузург доштани коргардонҳои тоҷикро ҳис кардам. Мо бояд сазовор бошем ба ин ҷоиза ва ҳамагӣ хеле талош кунем барои рушди синамои миллӣ. Ҳадафи таъсиси ин синамоҷашнвора низ ҳамин аст. Синамои мо бояд муаррифгари кишвари мо бошад”.
ИНТИХОБИ АРЗАНДАИ ҲАКАМОН
Филми ҳунарии “Моҳӣ дар шаст”, ки бо коргардонии Муҳидини Музаффар ва дар якҷоягӣ бо синамогарони Эрон омода шудааст, соли қабл Шоҳҷоизаи Синамоҷоизаи миллии “Тоҷи Сомон”-ро низ ба даст оварда буд. Дар соли якуми баргузории ин Синамоҷашнвора филми “Роҳ”-и коргардони тоҷик Носир Саидов барандаи Шоҳҷоиза гардида буд. Дар ҳоле, ки бештари вақт аз сатҳи баъзе филмҳои ватанӣ шикваҳо баён мешавад, аммо дар ин ҷашнвора синамои миллӣ шоиста баҳогузорӣ мегардад. Баъзеҳо ба он назаранд, ки ин шояд василаи хуби ҳавасмандсозии филмофарони тоҷик бошад. Аммо киношинос Тиллои Некқадам гуфт Шоҳҷоиза ба беҳтарин филм тақдим мегардад ва “Моҳӣ дар шаст” арзандаи ин мақом буд.
- Мо аз 300 филми пешниҳодшуда 150 филмро интихоб намудем ва ҳайати ҳакамон боз аз ин шумора беҳтаринҳоро ҷудо намуданд. Онҳо воқеан холисона баҳогузорӣ кардаанд. Филми “Моҳӣ дар шаст”, ки дар ҳамкорӣ бо синамогарони Эрон таҳия шудааст ҳам аз нигоҳи бадеият ва ҳам аз нигоҳи нақшофарӣ ва дигар хусусиятҳо арзандаи Шоҳҷоиза буд, - гуфт ӯ.
Бояд гуфт, ки барои баҳодиҳӣ ва муайян кардани ғолибон ҳакамони байналмилалӣ даъват карда шуданд, ки онҳо аз ду гурӯҳ: ҳакамии озмуни филмҳои ҳунарии пурра ва ҳакамии озмуни филмҳои ҳунарии кутоҳ иборат буд. Ба гурӯҳи якум 8 нафар ва ба гурӯҳи дуюм 4 нафар аз киношиносон ҷалб гардиданд. Киношиноси тоҷик Саноат Азизова низ ҳакамии ин Синамоҷашнвораро ба ӯҳда дошт. Ӯ бо навиштае дар саҳифаи фейсбукии худ ҷараёни баргузории баҳодиҳиро хубу муназзам арзёбӣ карда, ҳакамии чунин ҷашнвораро масъулияти бузург меҳисобад.
“Мо - ҳайати ҳакамон муддати панҷ рӯзи пайиҳам филмҳоро медидем, ба образҳо ворид мешудем, бо қаҳрамонон ҳамдард мегаштем. Ва шабона, сарфи назар аз хастагӣ, ба баҳогузорӣ мепардохтем”, - менависад ӯ. Ин киношиноси тоҷик ба сахтгирии ҳайати ҳакамон низ ишора карда, мегӯяд, “бори дигар мутмаин гаштам, ки нармӣ ва эҳтиёткорӣ барои нафароне ки масъулияти баҳогузорӣ доранд, гоҳе монеа мешавад. Аз ин рӯ, ҳар кас наметавонад доварӣ кунад ва баъзан сахтгириҳо, ки ман ҳамеша аз онҳо дурӣ меҷӯям ба маврид меоянд”.
Воқеан, Синамоҷашнвораи байналмиллалии “Тоҷи Сомон” метавонад василаи хубе барои рушди синамои миллӣ ва тақвият бахшидани доираи ҳамкориҳо миёни синамогарони ватанию хориҷӣ гардад. Ду соли баргузории он филмҳои беҳтарини ватаниро муаррифӣ намуд. Умед аст ҷашнвораҳои баъдӣ тамошобини филмҳои дигаре аз Тоҷикистон гардем, ки пешниҳодашон баъзе аз андешаҳои манфии ҷомеаро нисбати синамои миллӣ аз миён барад.
Сайёраи ҚИЁМИДДИН, “ҶТ”
Дар ҷашнвора синамогарону меҳмонон аз кишварҳои гуногун - Эрон, Беларус, Озарбойҷон, Қазоқистон, Узбекистон, Қирғизистон, Туркманистон, Молдова, Русия, Гурҷистон ва ғайра иштирок намуданд.
Чуноне аз Муассисаи давлатии “Тоҷикфилм” иттилоъ доданд, дар даври интихобӣ, аз миёни 300 дархости пешниҳодшуда 150 филм барои омӯзиш ва тамошо қабул шуда, 16 филми ҳунарии пурра ва 20 филми кӯтоҳ ба озмун роҳ ёфтанд. Филмҳои пешниҳодшуда истеҳсоли кишварҳои гуногун, аз ҷумла Русия, Эрон, Ҳиндустон, Тоҷикистон, Узбекистон, Қазоқистон, Туркманистон, Озарбойҷон, Арманистон, Туркия, Беларус, Молдова, Индонезия ва Муғулистон буданд.
Ҳамчунин, дар доираи ин Синамоҷашнвора Рӯзҳои кинои Ҷумҳурии Исломии Эрон дар Тоҷикистон, Форуми байналмилалӣ бахшида ба 60-солагии коргардони маъруфи тоҷик Бахтиёр Худойназаров дар мавзӯи “Синамои шарқ аз нигоҳи нав”, нахустнамоиши филми ҳунарии муштараки Тоҷикистону Русия “Пайроҳаи хашм, Рӯзҳои кинои Федератсияи Русия, дарси “Устод ва шогирд” барои омӯзандагони Мактаби синамогарони ҷавон “Навомӯз” ба номи Муҳаббат Сатторӣ ва дигар хоҳишмандону алоқамандони синамо, нахустнамоиши филми ҳунарии муштараки Тоҷикистону Эрон “Моҳӣ дар шаст”, Ҷаласаи шурои директорони киностудияҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил, Рӯзҳои кинои Ҷумҳурии Қирғизистон дар Тоҷикистон доир гардиданд.
Ҳамин тавр, Шоҳҷоизаи дуввумин Синамоҷашнвораи байналмиллалии “Тоҷи Сомон” ба филми “Моҳӣ дар шаст”-и коргардон Муҳиддини Музаффар тақдим гардид.
Ҳамчунин, ҷоизаи “Беҳтарин коргардон” ба Алексей Герман аз Русия барои филми “Ҳаво”, “Беҳтарин наворбардор” ба Константин Бесаҷе аз Беларус, барои филми “Қасри сиёҳ” ва “Беҳтарин оҳангсоз” ба Фарзин Халакбар аз Эрон, барои филми “Моҳӣ дар шаст” дода шуд.
Ҷоизаи “Беҳтарин нақши мардона”-ро Алтаншагай Ганбаатр аз Муғулистон, барои филми “Падар”, “Беҳтарин нақши занона”-ро Анастасия Тализина аз Русия барои филми “Ҳаво” ва Таҳмина Раҷабова аз Тоҷикистон, барои филми “Хоби сурх” соҳиб шуданд.
Беҳтарин филми кӯтоҳ – “Занги шомгоҳӣ”-и Саодат Казакбаева аз Қирғизистон дониста шуд. Ҷоизаи махсуси ҳакамон ба филми “Шаҳрвандони бом”-и Гулшод Сумангулова аз Қазокистон, Ҷоизаи “Таваҷҷуҳи тамошобин” ба филми “Шаҳзода”-и Иван Маниев аз Молдова ва Ҷоизаи “Синамо бидуни марз” – ба филми “Духтари капитан”-и Лариса Садилова аз Русия тақдим гардид.
Ҷоизаи махсуси раиси шаҳри Душанбе барои саҳм дар рушди кинематография ба Ҳунарманди халқии Тоҷикистон Турахон Аҳмадхонов дода шуд.
ҶИЛЛОИ ҶАШНВОРА ДАР ФАЗОИ СИНАМОИ ТОҶИК
Бояд гуфт, ки Синамоҷашнвораи байналмиллалии “Тоҷи Сомон” дар доираи Барномаи рушди кинои Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2023–2027 ҳар ду сол як маротиба доир мегардад.
Ин ҷашнвораро аксаран як рӯйдоди муҳими фарҳангӣ ва василаи рушди синамои миллӣ арзёбӣ мекунанд. Киношиноси тоҷик Тиллои Некқадам баргузории ин ҷашнвораро барои рушди соҳаи синамо ва муаррифии кишвар хубу саривақтӣ дониста, иброз дошт, ки доир шудани он мусоидат мекунад то меҳмонони зиёди хориҷӣ аз Тоҷикистон дидан кунанд ва таассуроти хубе ба кишварҳои худ баранд.
“Ҳамчунин, дар доираи Синамоҷашн-вораи байлалмиллалии “Тоҷи Сомон” бо иштироки беҳтарин синамогарони кишварҳои дигар дарсҳои “Устод ва шогирд” гузаронида мешавад, ки барои синамогарони навроҳи мо сабақи калоне хоҳад буд. Чун ин гуна дарсҳо имкон надорад ҳар вақт доир гардад. Дар баробари ин, синамогарони ҳар давлат филмҳои ҳамдигарро тамошо карда, таҷриба касб мекунанд. Ин ҳам омӯзиш ва ҳам василаи беҳтару хубтар кор кардани синамогарони ватанӣ мегардад. Ҳамкориҳо рушд меёбанд ва дар натиҷа филмҳои муштарак офарида мешавад”, - гуфт ин киношиноси тоҷик.
Коргардони тоҷик Муҳиддини Музаффар низ ҳадафи баргузории ин синамоҷашнвораро дар рушд додани синамои миллӣ арзёбӣ намуда, зимни тақдими Шоҳҷоиза гуфт: “Ман вақте ин ҷоизаро мебардоштам, чӣ қадар масъулияти бузург доштани коргардонҳои тоҷикро ҳис кардам. Мо бояд сазовор бошем ба ин ҷоиза ва ҳамагӣ хеле талош кунем барои рушди синамои миллӣ. Ҳадафи таъсиси ин синамоҷашнвора низ ҳамин аст. Синамои мо бояд муаррифгари кишвари мо бошад”.
ИНТИХОБИ АРЗАНДАИ ҲАКАМОН
Филми ҳунарии “Моҳӣ дар шаст”, ки бо коргардонии Муҳидини Музаффар ва дар якҷоягӣ бо синамогарони Эрон омода шудааст, соли қабл Шоҳҷоизаи Синамоҷоизаи миллии “Тоҷи Сомон”-ро низ ба даст оварда буд. Дар соли якуми баргузории ин Синамоҷашнвора филми “Роҳ”-и коргардони тоҷик Носир Саидов барандаи Шоҳҷоиза гардида буд. Дар ҳоле, ки бештари вақт аз сатҳи баъзе филмҳои ватанӣ шикваҳо баён мешавад, аммо дар ин ҷашнвора синамои миллӣ шоиста баҳогузорӣ мегардад. Баъзеҳо ба он назаранд, ки ин шояд василаи хуби ҳавасмандсозии филмофарони тоҷик бошад. Аммо киношинос Тиллои Некқадам гуфт Шоҳҷоиза ба беҳтарин филм тақдим мегардад ва “Моҳӣ дар шаст” арзандаи ин мақом буд.
- Мо аз 300 филми пешниҳодшуда 150 филмро интихоб намудем ва ҳайати ҳакамон боз аз ин шумора беҳтаринҳоро ҷудо намуданд. Онҳо воқеан холисона баҳогузорӣ кардаанд. Филми “Моҳӣ дар шаст”, ки дар ҳамкорӣ бо синамогарони Эрон таҳия шудааст ҳам аз нигоҳи бадеият ва ҳам аз нигоҳи нақшофарӣ ва дигар хусусиятҳо арзандаи Шоҳҷоиза буд, - гуфт ӯ.
Бояд гуфт, ки барои баҳодиҳӣ ва муайян кардани ғолибон ҳакамони байналмилалӣ даъват карда шуданд, ки онҳо аз ду гурӯҳ: ҳакамии озмуни филмҳои ҳунарии пурра ва ҳакамии озмуни филмҳои ҳунарии кутоҳ иборат буд. Ба гурӯҳи якум 8 нафар ва ба гурӯҳи дуюм 4 нафар аз киношиносон ҷалб гардиданд. Киношиноси тоҷик Саноат Азизова низ ҳакамии ин Синамоҷашнвораро ба ӯҳда дошт. Ӯ бо навиштае дар саҳифаи фейсбукии худ ҷараёни баргузории баҳодиҳиро хубу муназзам арзёбӣ карда, ҳакамии чунин ҷашнвораро масъулияти бузург меҳисобад.
“Мо - ҳайати ҳакамон муддати панҷ рӯзи пайиҳам филмҳоро медидем, ба образҳо ворид мешудем, бо қаҳрамонон ҳамдард мегаштем. Ва шабона, сарфи назар аз хастагӣ, ба баҳогузорӣ мепардохтем”, - менависад ӯ. Ин киношиноси тоҷик ба сахтгирии ҳайати ҳакамон низ ишора карда, мегӯяд, “бори дигар мутмаин гаштам, ки нармӣ ва эҳтиёткорӣ барои нафароне ки масъулияти баҳогузорӣ доранд, гоҳе монеа мешавад. Аз ин рӯ, ҳар кас наметавонад доварӣ кунад ва баъзан сахтгириҳо, ки ман ҳамеша аз онҳо дурӣ меҷӯям ба маврид меоянд”.
Воқеан, Синамоҷашнвораи байналмиллалии “Тоҷи Сомон” метавонад василаи хубе барои рушди синамои миллӣ ва тақвият бахшидани доираи ҳамкориҳо миёни синамогарони ватанию хориҷӣ гардад. Ду соли баргузории он филмҳои беҳтарини ватаниро муаррифӣ намуд. Умед аст ҷашнвораҳои баъдӣ тамошобини филмҳои дигаре аз Тоҷикистон гардем, ки пешниҳодашон баъзе аз андешаҳои манфии ҷомеаро нисбати синамои миллӣ аз миён барад.
Сайёраи ҚИЁМИДДИН, “ҶТ”
Хабарҳои дигар
Рӯзнома
Эзоҳи худро нависед