Аз чӣ бошад, ки дар ҷомеаи суннатии мо ба масъалаи нақши падар дар тарбияи духтар чандон эътибори ҷиддӣ дода намешавад. Вақте ҷинси кӯдак духтар бошад, пас, тарбияи ӯ ҳатман бояд ба зиммаи модар аст. Ин аст андешаи аксарият. Вале падар дар тарбияи духтар нақши боризе дош-та метавонад. Ва ҳам бештар аз модар.

На танҳо рушду инкишофи минбаъдаи кӯдак, балки муносибати ӯ дар оянда бо атрофиён ва хоса бо ҷинси мард маҳз ба муносибати падар бо ӯ вобастагии зич дорад. Ва ин танҳо як қисмати хеле ками он ҳама чизест, ки падар метавонад ба духтари худ бидиҳад.

Мутаассифона, дар зиндагӣ кам нес-танд ҳолатҳое, ки падар ба рӯзгору ояндаи духтарон, таълиму тарбияи онҳо эътибори ҷиддӣ намедиҳад ва ҳатто инро зарур низ намешуморад. Ба таъкиди равоншиносон иштирок дар таълиму тарбияи фарзанд бояд баробар бошад. Бархе аз мардон аз рӯи таомули куҳнашудаи қолабӣ амал намудаву тарбияи духтарро пурра вазифа ва масъулияти модар меҳисобанд. Бо андешаи он ки духтар аз ҷинси муқобил асту падар ба духтар ягон аъмоли муфидро омӯзонда наметавонад.

Ҷои шакку шубҳа нест, ки маълумоту дониши асосиро духтар бояд аз модар омӯзад. Масалан, тарзу шеваи одобу рафтор, тозакориву покизагию иффат, пухтупаз ва амсоли инҳо. Аммо ин маънои онро надорад, ки падар бояд худро аз тарбияи духтар канор гирифтаву инро пурра ба зиммаи модар вогузор кунад. Духтар маҳз дар раванди муомилаву муошират бо падар робита бо олами гирду атрофро меомӯзад, муносибат бо ҷинси муқобилро меомӯзад ва маҳз рафтору гуфтор ва муносибати падар барои духтар метавонад, мояи пайравӣ ва тақлид бошад, яъне падар идеали духтар буда метавонад. Падар нафарест, ки духтар дар оянда дар симои ҳар марде чунин фардро дидаву ба ҳар як аъмоли неку бади мардҳои дигар баҳогузорӣ карда метавонад. Ин аст, ки нақши падар дар тарбияи духтар заррае кам аз нақши модар нест.

ПАДАРИ БОАДОЛАТ КАДОМ АСТ?

Падар дар рӯзгори духтар бояд мавқеи “падари боинсоф”-ро дошта бошад. Одатан, мардҳо дар муносибат бо духтаронашон аз ду шеваи рафтору муомила кор мегиранд. Якум ин, ки аз ҳама кору аъмоли хубу нохуби кӯдаки хурдсоли худ чашм мепӯшанд, барои духтари ноздонаи худ ҳама чизи мехостаашро муҳайё мекунанд. Ҳамин тариқ, бо гузашти замон духтар эркаву нозпарвард шудаву аз меҳрубонии падар ноҷо истифода мекунад. Ва яқин аст, ки чунин шеваи рафтор оқибати хуб нахоҳад дошт. Шеваи дуюм - ин падари “сахтгир” аст, ки иҷрои ҳатмӣ ва бечунучарои ҳама хостаҳояшро қатъиян талаб мекунад. Модарон маҳз аз чунин падарҳо кӯдаконро метарсонанд. Масалан, “ҳозир падарат биёяд, ҷазоятро медиҳад”. Дар чунин мавридҳо кӯдакро ҳамеша тарсу ваҳм думболагир аст ва ӯ дамдузду беирода ба воя мерасад. Аз ин рӯ, беҳтар он аст, ки падар мавқеи миёнаро касб намояд, яъне “падари боадолат” бошад. Зарур аст, ки вақти анҷоми кори нодурусте коҳишу мазаммат кунаду вақти зарурат таърифу тавсиф.

Хуллас, муносибати падар бо духтар бояд дар мизони эҳтирому боварӣ баркашида шавад. Духтар бояд ҳамеша дилпур бошад, ки дар ҳама гуна вазъият ба падар муроҷиат кардаву аз ӯ кумак пурсида метавонад, сиру асрор ва мушкилашро бо ӯ қисмат карда метавонад. Ва падар ҳатман ӯро мешунаваду дарк мекунад. Аз тарси он ки модар дар баъзе масъалаҳо зиёд воҳимаву ҳангома барпо мекунад (ин хоси баъзе занҳост), духтар тасмим мегирад, ки ба падар муроҷиат кунад. Ва барои он ки духтар ба махфияти асрори байни худу падар мутмаин бошад, падарро мебояд аз хурдсолӣ муносибати эътимодбахшро бо ӯ барқарор созад: бо баҳонаи серкорӣ бетаваҷҷуҳ набошад ба мушкилоташ, тамасхур накунад ба нобарорияш, хушҳолӣ кунад аз комёбиҳояш ва ҳамдарду ҳамрозаш бошад дар ҳама вазъ.

БОЗӢ Ё МАШҒУЛИЯТИ “ДУХТАРОНА”

Аксаран мардҳо бозичаҳо ва машғулияти духтарони хурдсолро, аз қабили лӯхтаку зарфҳои ошхона, аробачаю гӯшвораю гарданбанду дастпонаҳо барои падар чун “машғулияти духтарона” баҳо дода, аз бозӣ бо онҳо худро канор мегиранд. Чун нишони заъфият ва мояи шарму ҳаё мешуморанд инро. Вале дар асл ин ҷо ҳеҷ айбе ё нуқсе вуҷуд надорад. Танҳо мебояд аз сар тамоми ин андешаҳои куҳнашудаи қолабиро дур афканд. Илова ба ин, ҳатмӣ нест, ки бо духтарчаҳо маҳз бо ҳамин гуна бозичаҳои “духтарона” бозӣ кунед, чун ғайри ин садҳо бозиҳои дигар низ вуҷуд дорад (рассомӣ, кубикҳо, кошинкорӣ ва ғ). Масалан, падар метавонад барои лӯхтакҳояш аз кубикҳо хонача созад, аз қолабҳо жираф созад ва ё барояш шоҳмотбозӣ омӯзонад. Муҳим он аст, ки ҳамроҳаш бозӣ кунад.

ФОСИЛА

Духтар ҳамеша бояд ғамхорию парасторӣ ва эҳтироми падарро эҳсос кунад. Аксар маврид падарҳо тамоми ин масъулиятро чун вазифаи “занона” ба модар ҳавола мекунанду сипас худ аз чунин маҳорату қобилият маҳрум мемонанд. Одатан мардҳо доир ба ороиши мӯю рӯй, мӯд ва сару либос тасаввури хеле кам доранд. Ин аст, ки вақте духтар доир ба ягон ашёи навбаромади “занона” сухан оғоз мекунад, падар дарҳол ӯро ба самти модар равон мекунад. Дар ин ҳолат метавонад дар зеҳни духтарчаҳо тасаввуроти нодурус-те доир ба он ки ӯ барои падар беарзиш аст, шакл гирад. Ва ин ба вуҷуд меорад як фосиларо. Фосилае миёни падару духтар. Ва минбаъд духтар аз пурсидану машварат бо падар дар аксари мавзуъҳо истиҳола мекунад.

ПАДАРИ “УҲДАБАРО”

Ҳолатҳое мешавад, ки модар бо зарурате аз хона мебарояду падар дар хона ҳамроҳи духтари хурдсол мемонад. Падарро мебояд, духтарчаро барои боғча ё мактаб бурдан омода кунад. Ва ана дар ҳамин гуна вазъ зарур мешавад маҳорату дониши иловагӣ. Падар бояд мӯйи духтарчаро шона кардаю бофта тавонад, ба либоспӯшиаш кумак расонад. Воқеан, набояд фаромӯш кард, ки маҳз дар чунин ҳолатҳо духтар бо падари “уҳдабаро”-яш фахр мекунад.

Барои дар тарбияи духтар саҳм гузоштани падар як чиз муҳим аст – хоҳиш. Хоҳиши хушбахт дидани духтар, хоҳиши иштирок дар тарбияи ӯ, хоҳиши барояш муҳайё сохтани рӯзгори шоиста. Инро чӣ гуна метавон амалӣ кард, танҳо волидон медонанд.

ДУХТАР – ШАХСИЯТИ ДИГАР

Дар тарбияи духтар аз кадом усул бояд кор гирифт? Ва на барои он ки ӯ бо вуҷуди хурдсол буданаш духтар аст, балки ӯ куллан шахсияти дигар аст. Падар набояд кӯшиш кунад, ки модарро иваз намояд. Баръакс, дар муошират бо духтар аз роҳу усулҳое кор бигирад, ки аз уҳдаашон мебарояд. Охир, на ҳар модар кӯдакро сари китф бардоштаву ҳамроҳаш сур-суракбозӣ мекунад. Падар ба осонӣ ба духтар оббозӣ, велосипедсаворӣ, конкитозӣ, лижасаворӣ омӯхта метавонад. Танҳо бо падар ба моҳидорӣ рафтан имкон дорад.

Падарро мебояд барои духтар аввал дӯст бошад ва пасон падар. Саъй кунад, то ба қадри имкон ҳама корро якҷоя бо ӯ анҷом диҳад. Аз меҳрубонию ҳамрози духтар будан шарм накунад. Духтарон табиатан ҳассосанду бештар эҳтиёҷ ба таваҷҷуҳ доранд ва беилтифотию муҳаббати қалбакӣ садде мегардад, миёни ӯву падар.

“ОДАМИ ХУДӢ ДАР ТИМИ БЕГОНА”

Обрӯю нуфузи падар ва обрӯю нуфузи шахси дар даст тасма дошта - ин мафҳумҳои гуногунанд. Боваркарданист, ки бо лафзи ширину оҳанги хуш ва суҳбати самимӣ метавон натиҷаи беҳтаре ба даст овард.

Хушоянд аст, агар падар роҳбаладе бошад ба дунёи мардон. Чун падар барои духтар “одами худӣ дар тими бегона” аст ва маҳз ӯ духтарро бо назари мардона, афкори мардона, андешаи мардона ошно мекунад. Маҳз ӯ кумак мекунад барои интихоби роҳи оянда, интихоби ҳамроҳу ҳамроз ва ҳамсари оянда. Падар ба духтари навраси худ хушрафторию хушгӯӣ карда, бо ин ҳисси худбаҳодиҳию ташаккулёбӣ ва эътимодашро ба неруи худ баланд мебардорад.

Ҳоло ки кӯдаконамон хурдсоланд, мебояд ки такягоҳашон бошем, вақте бузург шуданд – қаноташон.