Сухане чанд аз корнамоиҳои Пешвои миллат – бунёдгузори давлате, ки пояҳои асосиашро сулҳу ваҳдат ва муҳаббат ба марзу бум ташкил медиҳад

Соли 1992. Дуроҳаи ноумедӣ! Тоҷикистон дар гирдоби ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ. Мардум сарсону хонабардуш шуда буд. Ҳама аз ҷанг, аз қатлу куштор, аз гуруснагӣ мегуфт. Гурӯҳҳои ҷудогона бо кумаки қувваҳои бадхоҳ дар шаҳру ноҳияҳо бо зӯри туфанг аз худ сиёсатмадор метарошиданду кинаву кудурат ҷойгузини одаму одамгарӣ шуд. Сулҳ, оштӣ, дӯстӣ, бахшоиш афсонаро мемонд... Ба рағми ин ҳама ноумедиҳо марди сулҳхоҳе ба майдон омад ва дар нахустин суханронии худ аз минбари “Қасри Арбоб” бо ҷасорату эътимод гуфт: "... Ҳамаи мо нишастагиҳо дар ин толор бояд ёру бародар бошем, ҳамфикр бошем. Ва тамоми талошро кунем, ки дар ҷумҳурӣ пеши роҳи ҷангу хунрезӣ гирифта шавад... Кӣ сулҳро намехоҳад? Ман ба шумо сулҳ меорам".

Вакилони халқ, шахсиятҳои шинохта ва роҳбарони аввали вазорату идораҳо, ки он шабу рӯз аксаран бо мақсади таъмини амнияти шахсию оилавиашон аз гуфтани одитарин сухан тарс доштанд, баромади Раиси ҷавони Шурои Олӣ муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро шунида, руҳия гирифтанд. Чун суханҳои Раиси ҷавон бо эътимоду боварӣ ва ҷасорату ифтихори миллӣ баён гардида, дар як муддати кутоҳ ҳамовозии умумӣ пайдо намуд. Ҳарчанд иддае аз худбохтагону хоинон бо пайдо намудани пайти барояшон муносиб дар ин ё он гӯшаву канор бо писханд мегуфтанд “Ин ҷавон як ҳафта ҳам роҳбарӣ намекунад”, аммо мардуми оддии ташнаи сулҳу амонӣ ба ҳар як ҳарфи муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бовар намуда, дар роҳи расидан ба ваҳдати миллӣ, эъмори давлати навини тоҷикон ва рушду нумӯи он ҳамеша дар канорашон қарор гирифтанд. Он замон худбохтагон намедонистанд, ки ин роҳбари ҷавон аз маҳорати фавқулода бархӯрдор аст ва сулҳу ба ҳам овардани одамонро аз хурдӣ дар вуҷуд доштааст.

“Вақте дар мактаби миёна таҳсил мекардем, Эмомалӣ Раҳмон яке аз ташаббускорони асосии чорабиниҳо буд. Ҳамеша кӯшиш мекард, ки синфи мо пешсаф бошад. Вақте дар рафти мусобиқаҳо байни гуруҳҳо ягон нофаҳмӣ ва ҷангу кашмакашӣ мешуд, Эмомалӣ даррав байн даромада, бо суханҳои хуб тарафҳоро оштӣ медод”, гуфт Ҳикматулло Неъматов, ҳамсинфи муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон.

Аз ин гуфтаҳо метавон хулоса кард, ки сиёсати падар ва дарси меҳру шафқати модар дар ниҳоди ин марди фарзона, мактаби иттиҳоду ҳамбастагиро аз овони хурдӣ эҷод намудааст. Ӯ ба ҳама нофаҳмиҳо аз самти муносибату муколама ворид шуда, натиҷаҳои некро ба даст меовард. Маҳз ҳамин неруи фитрии сулҳдӯстии муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар тамоми даврони ҳаёту фаъолияташон чун оина равшану пурҷило намудор аст. Махсусан замони донишҷӯӣ ва хизмат дар Флоти ҳарбӣ-баҳрии Уқёнуси Ороми Қувваҳои Мусаллаҳи Шуравӣ муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ин маҳорати фитрии худро ба кор бурда, даҳҳо маротиба ҷангу нофаҳмиҳоро миёни ҳамхизматон бо салоҳу дӯстӣ хотима додаанд. Ҳамхизмати муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Пирумшо Хоҷаев дар филми “Пешво”, ки бахшида ба 30-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷониби МД “Ҷавонони Тоҷикистон” таҳия шуда буд, гуфта буд, ки “Ҳамхизматон аз миллатҳои гуногун Эмомалӣ Раҳмонро эътирофу эҳтиром мекарданд. Чунки ин кас ҳеҷ гоҳ ҷангу ҷидолро намехостанд. Фақат кӯшиш мекарданд, ки ҳамхизматон бо ҳам дӯсту бародар бошанд. Гоҳ-гоҳ нафароне буданд, ки бо ин ё он сабаб баҳсу даъво мекарданд, вале бо дахолати муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон он дарҳол ҳал ва тарафҳо бо ҳам дӯст мешуданд”.

Аз филму барномаҳои телевизионию радиоӣ ва навиштаҳои рӯзномаҳои вақт маълум аст, ки таъмини адолат, баробарӣ, меҳнатдӯстӣ ва рафоқат миёни гурӯҳҳои гуногун дар замони кор дар совхози ба номи Ленини ноҳияи Данғара, Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Кумитаи иҷроияи Шурои намояндагони халқи вилояти Кӯлоб низ сармашқи фаъолияти муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон будааст.

Ӯ марди қавлу амал аст. Ба ваъдаи додаи худ дар Иҷлосияи 16-и Шурои Олии Тоҷикистон вафо кард. Борҳо ҷони азизашро ба хатар гузошта, бо гурӯҳҳои мухолифин дар дохил ва хориҷи кишвар мулоқоту музокираҳо баргузор намуд. Аз гурезагони иҷбории ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ, ки наздик ба як миллион нафарашон дар хоки Афғонистон бо бадтарин шароити зист қарор доштанд, даъват ба амал овард, ки ба Ватан баргарданд. Суханҳои пур аз муҳаббати “Шуморо хонаатон, заминатон, боғу роғатон интизор аст” ва “Мо ба шумо кӯҳи тилло ваъда намекунем, аммо як коса об ва пораи нонро бо ҳам тақсим мекунем” шуълаи умедро дар дили онҳо афрӯхт ва ба Ватан баргаштани гурезагон яке аз омилҳои асосии ваҳдати миллӣ гардид.

Панҷ соли аввали давлатдории муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз мушкилтарин даврони ҳаёташон ба ҳисоб меравад, зеро бо душманони дохилию хориҷии миллат дар рӯёрӯии ниҳоят сахт қарор гирифта буд. Ин замон марҳилаи имтиҳони бузурги таърихӣ барои ӯ буд, ки аз он бо сари баланд ва ифтихори бузург гузашт. Бо такя ба неруву муҳаббати халқ ваҳдати миллиро пойдор гардонид ва ашки ғамро дар дидаи миллат ба ашки шодӣ мубаддал сохт. Давлатеро аз сифр бунёд гузошт, ки пояҳои асосии онро сулҳу ваҳдат ва муҳаббат ба марзу бум ташкил медиҳад. Ин давлатро ном Тоҷикистон мебошад, ки имрӯз ободу пешрафта ва машҳур дар ҷаҳон аст.

Нияти неку неруи сулҳофари муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо таъмини ваҳдату оромӣ дар Тоҷикистон хотима намеёбад. Он неруи абадӣ аст, ки онро метавон ба се марҳила ҷудо намуд. Аввал, таъмини сулҳу ваҳдати комил дар Тоҷикистон, пасон ташкили шароит ва фароҳам овардани фазои дӯстиву ҳамдигарфаҳмӣ дар Осиёи Марказӣ ва севум, талошҳо барои таъмини сулҳу адолати пойдор дар тамоми кишварҳои ҷангзадаи олам.

Маҳз бо сиёсати инсондӯстона ва сулҳҷӯёнаи ин марди хирад ваҳдати минтақавию ҷаҳонӣ низ сол то сол тақвият меёбад. Барои мисол, моҳи марти соли 2018 муносибатҳо бо кишвари Узбекистон ба сатҳи нав ворид шуд. Ҳамсоядории ду миллати дӯст ба саҳифаи нави худ ворид гардид. Ин роҳи дӯстӣ, ки бевосита аз тарафи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба сӯи он қадам гузошта шуд, имрӯз омили пешрафти ду давлати ҳамсоя гардида, инчунин риштаҳои дӯстиро миёни мардумони ду кишвар қавӣ намудааст.

Ҳамчунин, санаи 12 марти соли 2025, дар аёми Наврӯзи хуҷастапай, Пешвои тоҷикони ҷаҳон бо сафари давлатӣ ба Ҷумҳурии Қирғизистон рафта, дар қатори 16 санади нави ҳамкорӣ ба Шартнома миёни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Қирғизистон оид ба сарҳади давлатии ду кишвар имзо гузоштанд, ки нофаҳмиҳои чандинсолаи миёни ду ҷумҳурии ҳамсояро бартараф ва сулҳу салоҳро миёни мардумон барқарор намуд. Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон беҳтар аз дигарон дарк намуда буданд, ки ҳар як нофаҳмӣ дар сарҳади кишварҳои Осиёи Марказӣ метавонад воситаи сиёсатҳои палиди абарқудратҳо гардад, ки дар натиҷа танҳо як тарафи шикаст қарор медошт, ки он ҳам минтақаи Осиёи Марказӣ мебуд. Талоши муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои таъмини сулҳ миёни мардумони Осиёи Марказӣ баргирифта аз ҳамон неруи фитрии сулҳофариашон мебошад.

Ба ҳам овардани одамон, оғӯш кушодан ба дӯст, бахшидани гуноҳи якдигар, косаи обу пораи нонро бо ҳамдигар тақсим кардан дар ниҳоди муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо шири пок ва аллаҳои рӯҳнавози модар ҷо шудааст. Ӯ мехоҳад инсонҳо ҳамеша дар фазои сулҳ зиндагӣ намоянд. Нофаҳмиҳо бо роҳи дипломатӣ ва якдигарфаҳмӣ ҳаллу фасл шаванд. Аз қатлу хунрезӣ дар ҳар гӯшаи ҷаҳон пешгирӣ шавад. Ҷони инсонҳо бояд ҳифз шаваду онҳо бо орзуву нақшаҳояшон зиндагӣ намоянд. Ин ҳадафҳои инсонсозро Пешвои тоҷикони ҷаҳон на танҳо зимни суханрониҳо дар Тоҷикистону минтақа, балки дар минбари баланди СММ низ борҳо баён доштаанд, чунки миллату давлати тоҷикон ҳеҷ гоҳ дар талоши расонидани зиён ба давлату миллате набуду нест. Аз ҷумла, зимни баромади худ дар Маҷмаи 79-уми СММ (24.09.2024) Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон “Даҳсолаи таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда”-ро пешниҳод намуданд, ки далели дигар аз сиёсатмадори сулҳпарвару инсондӯст будани ин марди хирад мебошад.

Талошҳо ва таҷрибаи сулҳофарии муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон эътирофи ҷаҳонӣ пайдо намудаанд. Он аз ҳудуди Тоҷикистону минтақаи Осиёи Марказӣ берун шудаву ҷаҳонро фаро гирифтааст. Шахсиятҳои бузурги ҷаҳонӣ ба талошҳои муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар роҳи таъмини сулҳу субот дар ҷаҳон, ташаббусҳо дар ҳалли мушкили глобалии сайёра, истифодаи оқилонаи обу ҳифзи манбаъҳои он, пешгирӣ аз терроризму экстремизм, ки маҳаки ҳамаи онро ҳаёти осоишта, рушди устувори инсоният ва пешрафту шукуфоии дунё дар бар мегирад, баҳои баланд додаанд. Барои талошҳо дар роҳи сулҳу ваҳдати минтақавию ҷаҳонӣ ва таҳкими дӯстиву бародарӣ миёни Тоҷикистону кишварҳои гуногун, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо даҳҳо ҷоизаву мукофот ва медалу нишонҳо қадрдонӣ шудаанд. Бинобар ҳамин, бо ифтихор ба ҷаҳониён мегӯем, ки мо бо Пешвои сулҳофар дар ҷаҳон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ифтихор дорем. Поянда бод сулҳ дар саросари ҷаҳон! Сарбаланд бод Пешвои сулҳофар бо ҷасорату ғурури миллӣ!

Шоҳиён МАНСУР, муовини аввали директори Радиои Тоҷикистон