ҶОМЕА
Душанбе 04 Май 2026 06:45
ё маслиҳати падарона сари хони падарӣ
Ҳамдам Давлатмамадов яке аз он соҳибкорони ҷавон аз ВМКБ мебошад, ки дар арафаи таҷлили 32-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар қатори дигар намояндагони касбу кори гуногун барои дастовардҳои меҳнатиаш дар соҳаи кишоварзӣ бо медали “Хизмати шоиста” сарфароз гардид. Ӯ риштаи омӯзгориро аз рӯйи ихтисоси муаллими фанни забони англисӣ хатм намудааст. Аммо имрӯз ӯро ҳамчун соҳибкори муваффақ дар ҷомеа мешиносанд. Хоса, баъди ташрифи имсолаи Роҳбари давлат ба вилоят, заҳмату дастранҷи ин соҳибкори ҷавон дар тамоми шабакаҳои телевизионӣ ва матбуот намоиш дода шуд. Ҳоло роҳбарии ҶДММ “Сабзавоти кӯҳистон” – ро ба уҳда дорад. Бо ӯ суҳбате оростем, ки фишурдаи онро манзури хонандагон мегардонем.
- Кадом омил шуморо водор кард, ки аз омӯзгорӣ ба соҳибкорӣ гузаред?
- Дар Донишгоҳи давлатии Хоруғ таҳсил мекардам. Фориғ аз таҳсил, иловатан дар курсҳои забони англисӣ ва соҳибкорӣ дар Мактаби маълумоти касбӣ ва давомдори Донишгоҳи Осиёи Марказӣ мехондам. Ҳамин тавр, омӯзиши банақшагирии тиҷорат ба ман даст дод, ки идеяи тиҷоратиамро амалӣ намоям. Аввал дар муассисаи таълимӣ муддате аз фанни забони англисӣ дарс медодам. Сипас соли 2016 бо дастгирии Созмони байналмилалии муҳоҷират аввалин гармхонаро ба масоҳати 500 метри мураббаъ бунёд намудам. Баъди як соли фаъолият, гармхонаи дуюм ва баъдан барои ба 650 метри мураббаъ расонидани масоҳати гармхона бо сармоягузорон созишнома ба имзо расонидам. Барои анҷоми ҳамаи корҳо лозим шуд, ки 560 ҳазор сомонӣ қарзи молиявӣ гирифта, бо ин роҳ масоҳати гармхонаро васеъ ва ҳам усули корро тағйир дода, дар ин ҷода каме таҷриба гирифтам. Оҳиста –оҳиста бо маслиҳату машварати деҳқонони таҷрибадор, мутахассисони соҳа ва иштирок дар курсҳои омӯзишӣ майлу рағбатам ба ин соҳа зиёд гардид. Аслан, кор дар замин, меҳнату заҳмати зиёдро талаб менамояд, вале самарааш хеле фоидаовар аст.
- Дар ВМКБ аз аввалинҳо шуда, таҷрибаи парвариши маҳсулоти кишоварзиро дар шароити гармхона ба таври густурда роҳандозӣ намудед ва дар ин ҷода комёб ҳам шудед. Ҳол он ки солҳои пеш дар ҳудуди вилоят гармхонаҳои зиёде бунёд гардиданд, вале натиҷаи дилхоҳ надоданд. Пас, сирри муваффақияти шумо дар чӣ аст?
- Дар шароити камзамини кӯҳистон истифода аз усули парвариши маҳсулот дар гармхона хеле манфиатовар дониста мешавад. Гарчанде чунин таҷриба дар мо чандон паҳншуда набуд, вале бо мақсади таъмини бозорҳои вилоят бо маҳсулоти тару тозаи полезӣ мо ба ин кор даст задем. Аслан, ба бозорҳои вилоят шуруъ аз моҳҳои апрел сабзавоти барвақтӣ, асосан аз дигар шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ ворид карда мешавад. Яъне, таъмини бозорҳои вилоят бо кабудии барвақтӣ аз ҳисоби гармхонаҳое, ки танҳо сокинони алоҳида барои эҳтиёҷоти худ бунёд кардаанд, ғайриимкон аст. Албатта, дар минтақаҳои кӯҳистон низ имкон дорад, ки гармхонаҳои калонро бунёд карда, аҳолиро бо маҳсулоти полезӣ таъмин намоем. Азбаски дар шароити кӯҳистон иқлим хунук аст, ҳангоми нашъунамои маҳсулот аз сардии ҳаво талаф меёбад. Барои ҳамин сабзавот аз дигар минтақаҳо оварда мешавад. Аз ин рӯ, мо ба хулосае омадем, то роҳҳои беҳтару самаранок истифода бурдани замини наздиҳавлигиамонро пайдо кунем. Агар ҳадди ақал аз оғози фаъолият худамон ва оилаамонро таъмин намуда бошем, аллакай ба амнияти озуқавории минтақаи худ расидаем.
Дар таҷрибаи кориам бештар ба тавсияи мутахассисон такя мекардам ва ҳатто ба ноҳияҳои тобеи марказ ва вилояти Хатлон таҷрибаомӯзӣ рафтам. Солҳои аввали фаъолият баъзе мушкилот ҳам пеш омад. Вале муҳаббати кор, шавқу завқам чунон боло гирифта буд, ки дигар тамоми таваҷҷуҳамро ба ҳамин шуғл бахшидам. Тавре мегӯянд, деҳқон бояд ба замин ҳамчун фарзанди худ муносибат намояд, то ҳосили дилхоҳ ба даст оварад. Ман ҳам чунин кардам ва муваффақ шудам.
- Соли 2020 Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни сафари кориашон ба вилоят аз гармхонаи шумо дидан намуда, бо аҳли хонаводаатон суҳбат намуданд. Мулоқоти худро бо Роҳбари давлат чӣ гуна дар ёд доред?
- Ин мулоқоти хеле таърихӣ буд. Ҷаноби Олӣ баробари дидан намудан аз гармхона, бо аҳли оилаамон сари як миз нишаста, суҳбати самимона орос-танд. Баъдан фаҳмидам, ки ташриф ба хонаводаи банда дар нақшаи сафари корӣ набудааст, вале ба хотири дилгарм кардани як ҷавони кӯҳистонӣ ва эҳтирому самимияти ин шахсияти бузурги таърихӣ нисбати мардумаш, Сарвари давлат меҳмони хонаводаи мо шуданд. Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба фаъолияти мо баҳои баланд доданд ва дастур фармуданд, ки таҷрибаамро дар дигар ноҳияҳои вилоят низ паҳн созам. Таъкид намуданд, ки ба замин муносибати дилсӯзона намуда, аз ҳар порчаи он оқилона истифода намоям, масоҳати гармхонаамро ба ду гектар расонам. Насиҳатҳои ғамхоронаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар он мулоқоти таърихӣ ба ман руҳу қуввати тоза бахшид. Аз он рӯз эътиборан ба соҳибкорӣ машғул гардидам.
- Супоришҳои Пешвои миллат иҷро гардиданд?
- Бале. Баъди мулоқоти таърихӣ корамон хеле пеш рафт. Бо мақсади бунёди гармхона дар масоҳати якуним гектар ва муҷаҳҳазгардонии он бо таҷҳизоти зарурӣ аз Фонди “Иҷтимоии соҳибкорӣ ва рушд”-и кишвар зиёда аз 2 миллион сомонӣ қарз гирифтам. Таҷҳизотро аз Ҷумҳурии мардумии Чин дастрас кардем. Обдиҳию ғизодиҳии маҳсулоти полезиро дар 6 гармхона пурра бо тарзи қатрагӣ ба роҳ мондем. Маҳз заҳмату меҳнати шабонарӯзӣ ва риояи қоидаҳои дурусти агротехникӣ буд, ки имрӯз дар гармхонаҳоямон ҳосил фаровон аст. Акнун, мо на танҳо бозори ноҳия, балки бозорҳои шаҳри Хоруғу дигар ноҳияҳои вилоятро низ бо маҳсулоти кишоварзии барвақтӣ таъмин менамоем. Дар баробари ин, гармхонаи дигареро дар масоҳати 50 сотиқ замин сохта, дар он низ парвариши полезӣ ташкил кардем. Соли гузашта аз гармхона 18 тонна маҳсулоти кишоварзӣ рӯёнда шуд. Имсол бошад, ин рақам ба 75 тонна расид.
- Бисёртар кадом намуди сабзавотро дар гармхонаҳо кишт мекунед?
- Бодирингу помидор, қаламфуру мурчи булғорӣ, боимҷон, гулкарам. Имсол ба таври таҷриба парвариши тарбузро низ ба роҳ мондем, ки нашъунамои хуб дошт.
- Дар баробари таъсиси гармхона, чанд нафар сокинони маҳаллиро бо ҷойи кор таъмин намудед?
- Алъон дар 6 гармхона 24 нафар сокинони маҳаллӣ ба кор ҷалб шудаанд. Аз инҳо 17 нафар коргари мавсимӣ ва 5 нафари дигар доимӣ ҳастанд. Ҳамаи онҳо ҳар моҳ аз 1000 то 1200 сомонӣ маош мегиранд.
- Ҳини сафари имсолаашон ба шаҳру ноҳияҳои ВМКБ Пешвои миллат бори дигар бо фаъолияти гармхонаҳоятон ба тариқи маҷозӣ шинос гардиданд. Сарвари давлат дар баробари изҳори қаноатмандӣ, ба шумо тавсияҳои иловагӣ низ доданд...
- Бале, хеле ба дараҷаи баланд гузашт. Сарвари давлат бори дигар ба заҳмату меҳнати софдилонаамон дар таъмини аманияти озуқаворӣ аҳсану офарин хонданд. Дар мулоқот бо фаъолону роҳбарони вилоят дар шаҳри Хоруғ ғаричашмдошт маро аз пеш хонда, аз таҷрибаам гуфтанд ва онро барои дигар шаҳру ноҳияҳи ҷумҳурӣ намунавӣ хонданд. Ҳатто, аз оиладоршавиамон, ки чанд рӯз пеш аз мулоқот бо Сарвари кишвар гузашта буд, пурсон шуданд. Барои ман, ҳамчун як ҷавон ин дафъа низ имкон шуд, ки Роҳбари хирадсолору ҷавонпарварро аз наздик бубинам, аз насиҳату тавсияҳои судмандашон баҳравар гардам ва оянда боз дар фаъолияти кориам аз онҳо кор бигирам. Ва боз дар Қасри миллат Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аснои тақдим кардани медали “Хизмати шоиста” аз таҷрибаам ба аҳли толор ёдоварӣ намуданд. Албатта, бо чунин Роҳбари давлат, ки дар ҳар қадам моро насиҳату дастгирӣ менамоянд, ифтихор бояд кард.
- Дар оянда амалӣ намудани боз кадом тарҳҳоро доред?
- Ҳоло бунёди корхонаи коркарди сабзавот ва сардхона барои нигаҳдории маҳсулоти ниҳоӣ дар нақша аст. Умедворам, ки ин масъала низ дар соли пешомада ҳалли худро пайдо менамояд. Албатта, таҳти ҳидояту роҳнамоиҳои Пешвои миллат ҳамаи ниятҳои некамон амалӣ хоҳанд гашт.
Садоншо ҶАНОБИЛШОЕВ, “ҶТ”
"Ҷавонони Тоҷикистон"
№50 аз 14.12.2023
Ҳамдам Давлатмамадов яке аз он соҳибкорони ҷавон аз ВМКБ мебошад, ки дар арафаи таҷлили 32-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар қатори дигар намояндагони касбу кори гуногун барои дастовардҳои меҳнатиаш дар соҳаи кишоварзӣ бо медали “Хизмати шоиста” сарфароз гардид. Ӯ риштаи омӯзгориро аз рӯйи ихтисоси муаллими фанни забони англисӣ хатм намудааст. Аммо имрӯз ӯро ҳамчун соҳибкори муваффақ дар ҷомеа мешиносанд. Хоса, баъди ташрифи имсолаи Роҳбари давлат ба вилоят, заҳмату дастранҷи ин соҳибкори ҷавон дар тамоми шабакаҳои телевизионӣ ва матбуот намоиш дода шуд. Ҳоло роҳбарии ҶДММ “Сабзавоти кӯҳистон” – ро ба уҳда дорад. Бо ӯ суҳбате оростем, ки фишурдаи онро манзури хонандагон мегардонем.
- Кадом омил шуморо водор кард, ки аз омӯзгорӣ ба соҳибкорӣ гузаред?
- Дар Донишгоҳи давлатии Хоруғ таҳсил мекардам. Фориғ аз таҳсил, иловатан дар курсҳои забони англисӣ ва соҳибкорӣ дар Мактаби маълумоти касбӣ ва давомдори Донишгоҳи Осиёи Марказӣ мехондам. Ҳамин тавр, омӯзиши банақшагирии тиҷорат ба ман даст дод, ки идеяи тиҷоратиамро амалӣ намоям. Аввал дар муассисаи таълимӣ муддате аз фанни забони англисӣ дарс медодам. Сипас соли 2016 бо дастгирии Созмони байналмилалии муҳоҷират аввалин гармхонаро ба масоҳати 500 метри мураббаъ бунёд намудам. Баъди як соли фаъолият, гармхонаи дуюм ва баъдан барои ба 650 метри мураббаъ расонидани масоҳати гармхона бо сармоягузорон созишнома ба имзо расонидам. Барои анҷоми ҳамаи корҳо лозим шуд, ки 560 ҳазор сомонӣ қарзи молиявӣ гирифта, бо ин роҳ масоҳати гармхонаро васеъ ва ҳам усули корро тағйир дода, дар ин ҷода каме таҷриба гирифтам. Оҳиста –оҳиста бо маслиҳату машварати деҳқонони таҷрибадор, мутахассисони соҳа ва иштирок дар курсҳои омӯзишӣ майлу рағбатам ба ин соҳа зиёд гардид. Аслан, кор дар замин, меҳнату заҳмати зиёдро талаб менамояд, вале самарааш хеле фоидаовар аст.
- Дар ВМКБ аз аввалинҳо шуда, таҷрибаи парвариши маҳсулоти кишоварзиро дар шароити гармхона ба таври густурда роҳандозӣ намудед ва дар ин ҷода комёб ҳам шудед. Ҳол он ки солҳои пеш дар ҳудуди вилоят гармхонаҳои зиёде бунёд гардиданд, вале натиҷаи дилхоҳ надоданд. Пас, сирри муваффақияти шумо дар чӣ аст?
- Дар шароити камзамини кӯҳистон истифода аз усули парвариши маҳсулот дар гармхона хеле манфиатовар дониста мешавад. Гарчанде чунин таҷриба дар мо чандон паҳншуда набуд, вале бо мақсади таъмини бозорҳои вилоят бо маҳсулоти тару тозаи полезӣ мо ба ин кор даст задем. Аслан, ба бозорҳои вилоят шуруъ аз моҳҳои апрел сабзавоти барвақтӣ, асосан аз дигар шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ ворид карда мешавад. Яъне, таъмини бозорҳои вилоят бо кабудии барвақтӣ аз ҳисоби гармхонаҳое, ки танҳо сокинони алоҳида барои эҳтиёҷоти худ бунёд кардаанд, ғайриимкон аст. Албатта, дар минтақаҳои кӯҳистон низ имкон дорад, ки гармхонаҳои калонро бунёд карда, аҳолиро бо маҳсулоти полезӣ таъмин намоем. Азбаски дар шароити кӯҳистон иқлим хунук аст, ҳангоми нашъунамои маҳсулот аз сардии ҳаво талаф меёбад. Барои ҳамин сабзавот аз дигар минтақаҳо оварда мешавад. Аз ин рӯ, мо ба хулосае омадем, то роҳҳои беҳтару самаранок истифода бурдани замини наздиҳавлигиамонро пайдо кунем. Агар ҳадди ақал аз оғози фаъолият худамон ва оилаамонро таъмин намуда бошем, аллакай ба амнияти озуқавории минтақаи худ расидаем.
Дар таҷрибаи кориам бештар ба тавсияи мутахассисон такя мекардам ва ҳатто ба ноҳияҳои тобеи марказ ва вилояти Хатлон таҷрибаомӯзӣ рафтам. Солҳои аввали фаъолият баъзе мушкилот ҳам пеш омад. Вале муҳаббати кор, шавқу завқам чунон боло гирифта буд, ки дигар тамоми таваҷҷуҳамро ба ҳамин шуғл бахшидам. Тавре мегӯянд, деҳқон бояд ба замин ҳамчун фарзанди худ муносибат намояд, то ҳосили дилхоҳ ба даст оварад. Ман ҳам чунин кардам ва муваффақ шудам.
- Соли 2020 Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни сафари кориашон ба вилоят аз гармхонаи шумо дидан намуда, бо аҳли хонаводаатон суҳбат намуданд. Мулоқоти худро бо Роҳбари давлат чӣ гуна дар ёд доред?
- Ин мулоқоти хеле таърихӣ буд. Ҷаноби Олӣ баробари дидан намудан аз гармхона, бо аҳли оилаамон сари як миз нишаста, суҳбати самимона орос-танд. Баъдан фаҳмидам, ки ташриф ба хонаводаи банда дар нақшаи сафари корӣ набудааст, вале ба хотири дилгарм кардани як ҷавони кӯҳистонӣ ва эҳтирому самимияти ин шахсияти бузурги таърихӣ нисбати мардумаш, Сарвари давлат меҳмони хонаводаи мо шуданд. Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба фаъолияти мо баҳои баланд доданд ва дастур фармуданд, ки таҷрибаамро дар дигар ноҳияҳои вилоят низ паҳн созам. Таъкид намуданд, ки ба замин муносибати дилсӯзона намуда, аз ҳар порчаи он оқилона истифода намоям, масоҳати гармхонаамро ба ду гектар расонам. Насиҳатҳои ғамхоронаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар он мулоқоти таърихӣ ба ман руҳу қуввати тоза бахшид. Аз он рӯз эътиборан ба соҳибкорӣ машғул гардидам.
- Супоришҳои Пешвои миллат иҷро гардиданд?
- Бале. Баъди мулоқоти таърихӣ корамон хеле пеш рафт. Бо мақсади бунёди гармхона дар масоҳати якуним гектар ва муҷаҳҳазгардонии он бо таҷҳизоти зарурӣ аз Фонди “Иҷтимоии соҳибкорӣ ва рушд”-и кишвар зиёда аз 2 миллион сомонӣ қарз гирифтам. Таҷҳизотро аз Ҷумҳурии мардумии Чин дастрас кардем. Обдиҳию ғизодиҳии маҳсулоти полезиро дар 6 гармхона пурра бо тарзи қатрагӣ ба роҳ мондем. Маҳз заҳмату меҳнати шабонарӯзӣ ва риояи қоидаҳои дурусти агротехникӣ буд, ки имрӯз дар гармхонаҳоямон ҳосил фаровон аст. Акнун, мо на танҳо бозори ноҳия, балки бозорҳои шаҳри Хоруғу дигар ноҳияҳои вилоятро низ бо маҳсулоти кишоварзии барвақтӣ таъмин менамоем. Дар баробари ин, гармхонаи дигареро дар масоҳати 50 сотиқ замин сохта, дар он низ парвариши полезӣ ташкил кардем. Соли гузашта аз гармхона 18 тонна маҳсулоти кишоварзӣ рӯёнда шуд. Имсол бошад, ин рақам ба 75 тонна расид.
- Бисёртар кадом намуди сабзавотро дар гармхонаҳо кишт мекунед?
- Бодирингу помидор, қаламфуру мурчи булғорӣ, боимҷон, гулкарам. Имсол ба таври таҷриба парвариши тарбузро низ ба роҳ мондем, ки нашъунамои хуб дошт.
- Дар баробари таъсиси гармхона, чанд нафар сокинони маҳаллиро бо ҷойи кор таъмин намудед?
- Алъон дар 6 гармхона 24 нафар сокинони маҳаллӣ ба кор ҷалб шудаанд. Аз инҳо 17 нафар коргари мавсимӣ ва 5 нафари дигар доимӣ ҳастанд. Ҳамаи онҳо ҳар моҳ аз 1000 то 1200 сомонӣ маош мегиранд.
- Ҳини сафари имсолаашон ба шаҳру ноҳияҳои ВМКБ Пешвои миллат бори дигар бо фаъолияти гармхонаҳоятон ба тариқи маҷозӣ шинос гардиданд. Сарвари давлат дар баробари изҳори қаноатмандӣ, ба шумо тавсияҳои иловагӣ низ доданд...
- Бале, хеле ба дараҷаи баланд гузашт. Сарвари давлат бори дигар ба заҳмату меҳнати софдилонаамон дар таъмини аманияти озуқаворӣ аҳсану офарин хонданд. Дар мулоқот бо фаъолону роҳбарони вилоят дар шаҳри Хоруғ ғаричашмдошт маро аз пеш хонда, аз таҷрибаам гуфтанд ва онро барои дигар шаҳру ноҳияҳи ҷумҳурӣ намунавӣ хонданд. Ҳатто, аз оиладоршавиамон, ки чанд рӯз пеш аз мулоқот бо Сарвари кишвар гузашта буд, пурсон шуданд. Барои ман, ҳамчун як ҷавон ин дафъа низ имкон шуд, ки Роҳбари хирадсолору ҷавонпарварро аз наздик бубинам, аз насиҳату тавсияҳои судмандашон баҳравар гардам ва оянда боз дар фаъолияти кориам аз онҳо кор бигирам. Ва боз дар Қасри миллат Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аснои тақдим кардани медали “Хизмати шоиста” аз таҷрибаам ба аҳли толор ёдоварӣ намуданд. Албатта, бо чунин Роҳбари давлат, ки дар ҳар қадам моро насиҳату дастгирӣ менамоянд, ифтихор бояд кард.
- Дар оянда амалӣ намудани боз кадом тарҳҳоро доред?
- Ҳоло бунёди корхонаи коркарди сабзавот ва сардхона барои нигаҳдории маҳсулоти ниҳоӣ дар нақша аст. Умедворам, ки ин масъала низ дар соли пешомада ҳалли худро пайдо менамояд. Албатта, таҳти ҳидояту роҳнамоиҳои Пешвои миллат ҳамаи ниятҳои некамон амалӣ хоҳанд гашт.
Садоншо ҶАНОБИЛШОЕВ, “ҶТ”
"Ҷавонони Тоҷикистон"
№50 аз 14.12.2023
Хабарҳои дигар
Рӯзнома
Эзоҳи худро нависед