ҶОМЕА
Панҷшанбе 07 Май 2026 05:45
Дигар омӯзгорон ба корҳои ба раванди таълиму тарбия алоқаманд набуда ҷалб карда намешаванд
Дар кишвар Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор” қабул гардид, ки дар асоси он шаъну шарафи омӯзгор, дахлнопазирии касбии фаъолияти ӯ, ҳуқуқу уҳдадориҳо ва кафолатҳои касбии ӯ ҳимоя карда мешавад.
Қонуни мазкурро 15 октябр вакилон дар ҷаласаи навбатии Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Тоҷикистон баррасӣ ва қабул карданд. Бояд гуфт, ки қонунро бояд палатаи болоии парлумони кишвар ва Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба имзо расонанд. Он баъди имзои Сарвари давлат ва як моҳи нашр дар расонаҳо ба ҳукми амал медарояд.
Охири моҳи июли соли ҷорӣ Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон лоиҳаи қонун “Дар бораи мақоми омӯзгор”-ро маъқул дониста, онро барои баррасӣ ба парлумони кишвар фиристода буд.
Сарвари давлат ба сохторҳои марбута дас-тур доданд, ки дар муҳлати шаш моҳ лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор”-ро таҳия ва барои баррасӣ ба Ҳукумат пешниҳод намоянд.
ХУШ ПАЗИРУФТАНИ ҚОНУН АЗ ҶОНИБИ ҶОМЕАИ ШАҲРВАНДӢ
Ҳадафи асоси қонуни мазкур баланд бардоштани мақоми омӯзгор, омодасозӣ, иҷрои самараноки уҳдадориҳо, таъмини ҳуқуқ ва кафолатҳои иҷтимоии омӯзгор буда, кафолати аз ҷониби давлат фаъолияти озоди касбӣ кардани омӯзгорро таъмин намуда, заминаи устувори меъёрии ҳуқуқиро барои баланд бардоштани мақоми омӯзгор дар ҷомеа таъмин менамояд.
Қабули чунин як қонун дар Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷониби ҷомеаи тоҷик хуб пазируфта шуд. Яке онро ғамхорӣ нисбати омӯзгор ва дигаре қадами таърихӣ дар эҳёи арзиши омӯзгорӣ ном бурдаанд.
Файзалӣ Қаюмов, ки дар Мактаби президентӣ барои хонандагони болаёқат дар ноҳияи Кӯшониён фаъолият мекунад, инро як рӯйдоди муҳим ва нақши онро ҳамчун меъмори асосии ҷомеаи донишманду фарҳангӣ арзёбӣ намуд.
- Қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор”, ки бо ташаббуси Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таҳия ва тасдиқ гардид, ба омӯзгор мақоми махсуси иҷтимоӣ ва ҳуқуқӣ медиҳад ва нақши ӯро ҳамчун меъмори асосии ҷомеаи донишманду фарҳангӣ эътироф мекунад, - иброз дошт ӯ.
Ба гуфтаи ӯ, акнун омӯзгор на танҳо ивазнашаванда дар раванди таълиму тарбия, балки шахси ҳимояшуда, қадрёфта ва дастгиришуда аз ҷониби давлат мебошад. Инчунин ӯ зикр кард, ки қонуни нав кафолати иҷтимоии омӯзгоронро муқаррар менамояд. Аз ҷумла, беҳтар гардидани шароити кор ва зиндагӣ, дастгирии омӯзгорони ҷавон ва кор дар деҳот, маҳдуд кардани ҷалби омӯзгорон ба корҳои берун аз вазифаи таълимӣ, имконият барои таҳсилоти иловагӣ ва рушди касбӣ.
- Ҳамзамон, қонун уҳдадориҳои омӯзгорро низ муайян мекунад. Эҳтиром ба арзишҳои миллӣ, фарҳангӣ ва ахлоқии ҷомеа, муносибати одилона бо хонандагон ва масъулияти баланд дар назди Ватан. Қабули ин қонун нишон медиҳад, ки маориф ва омӯзгор дар сиёсати давлатӣ мавқеи марказӣ дорад. Зеро бе омӯзгор на илм, на фарҳанг ва на рушди миллат имконнопазир аст, - илова менамояд Файзалӣ Қаюмов.
ТАВАҶҶУҲ ВА ҒАМХОРИИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ
Дар кишвар тибқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи рӯзҳои ид” якшанбеи якуми моҳи октябр Рӯзи омӯзгор эълон гардидааст. Акнун бо назардошти баланд будани шаъну эътибори омӯзгор бо дастури Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор” низ қабул гардид, ки аз ғамхории беандозаи давлату Ҳукумат нисбат ба омӯзгор дарак медиҳад.
Мавлавӣ Қаюмов, як ҷавони тоҷик аз Маркази дарёфт ва рушди истеъдодҳои ноҳияи Синои шаҳри Душанбе дар ин маврид мегӯяд, ки қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор” ин таваҷҷуҳ ва ғамхории беандозаи Президенти кишвар ба соҳаи маориф аст.
Ба гуфтаи Қаюмов қабули ин қонун далели рӯшани таваҷҷуҳи пайвастаи давлату Ҳукумати мамлакат ба соҳаи маориф ва қадршиносии заҳмати омӯзгор - роҳнамои роҳи илму маърифат ва тарбиятгари насли наврас мебошад.
- Ин санади муҳими ҳуқуқӣ на танҳо мавқеи иҷтимоиву иқтисодии омӯзгорро таҳким мебахшад, балки барои баланд бардоштани обрӯ ва эҳтироми касби омӯзгорӣ дар ҷомеа заминаи боэътимод мегузорад, - гуфт ӯ.
Мавзуна Набиева, директори Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №17-и шаҳри Бохтар қабули ин қонунро рӯйдоди таърихӣ дар соҳаи маориф ҳисобида, мегӯяд, ки он ба омӯзгор имкон медиҳад, то бо ифтихор ва масъулияти бештар фаъолият намояд. Ба андешаи ӯ давлату Ҳукумати кишвар бо ин амал нишон дод, ки омӯзгор дар меҳвари рушди миллат қарор дорад ва бе омӯзгори соҳибилм пешрафти ҷомеа имконнопазир аст.
- Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор” на танҳо ҳуҷҷати ҳуқуқӣ, балки санади эътирофи меҳнати омӯзгорон аст. Он ҳар як омӯзгорро ба худбоварӣ, рушди касбӣ ва садоқат ба Ватан даъват мекунад. Вақте ки омӯзгор қадр мегирад, миллат рушд мекунад, зеро калиди ҳама дастовардҳои миллӣ дар дас-ти ӯст, - мегӯяд номбурда.
Инчунин ӯ мегӯяд, ки “бо қабули қонуни нав омӯзгор худро бештар ҳимоятшуда эҳсос мекунаду заҳмат, меҳнат ва садоқати омӯзгор ба таври қонунӣ қадр карда мешавад ва ин иқдом бешубҳа ба боло рафтани сатҳи таълиму тарбия ва тарбияи насли ватандӯст мусоидат хоҳад кард”.
Ҳамзамон, ӯ зикр кард, ки ин Қонун баёнгари он аст, ки омӯзгор сарчашмаи илму маърифат ва пояи устувори ҷомеа мебошад. Давлат тавассути ин қонун эҳтироми иҷтимоиро ба омӯзгор барқарор намуд. Ин як қадами муҳим дар роҳи эҳёи мақоми устод дар ҷомеаи муосир аст.
ҚОНУН ЧАНД БОБ ВА МОДДАРО ДАР БАР МЕГИРАД?
Лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор” аз 6 бобу 16 модда иборат буда, масъалаҳои принсипҳои асосии мақоми омӯзгор, ҳуқуқу уҳдадориҳо, тайёркунӣ, такмили ихтисос ва бозомӯзӣ, аттестатсия ва дараҷаи тахассусии омӯзгор, маҳдудият ва дахлнопазирӣ дар фаъолияти омӯзгорӣ, кафолату ҳавасмандгардонӣ барои омӯзгор ва ҷавобгарӣ барои риоя накардани талаботи ин қонунро дар бар мегирад.
Дар моддаи 4-и лоиҳаи қонун зикр шудааст, ки шаъну шарафи омӯзгор дахлнопазир буда, эҳтироми он аз ҷониби давлат ва ҷомеа таъмин мешавад. Инчунин, амалҳое, ки бевосита ё бавосита ба паст задани шаъну шарафи омӯзгор равона шудаанд, манъ аст.
Барои баланд бардоштани мақоми омӯзгор, бартараф намудани норасоии кадрҳои омӯзгорӣ дар муассисаҳои таълимӣ ва дар вақти фаъолият ҷалб накардани омӯзгорон ба хизмати ҳарбӣ дар сархати 12, моддаи 5-и Қонуни мазкур оварда шудааст, ки “дар давраи фаъолияти омӯзгорӣ хизмати ҳатмии ҳарбии омӯзгор ба таъхир гузошта мешавад”.
Дар қисми 2, моддаи 11-и қонун ба омӯзгорони муассисаҳои таълимӣ бартарият дода шудааст, ки метавонанд таҳсилоти олии дуюми равияи омӯзгориро дар муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ ба таври ройгон гиранд.
Тибқи ин лоиҳаи қонун ба омӯзгорон аз ҷониби давлат фаъолияти озоди касбӣ кафолат дода шуда, онҳо бо маводи таълимӣ, методӣ, аёниятҳо, воситаҳои техникӣ ва лавозимоти дигари таълимӣ таъмин карда мешаванд.
МАНЪИ ПУЛҶАМЪКУНӢ ДАР МАКТАБҲО АЗ ҶОНИБИ ОМӮЗГОРОН
Сарвари давлат рӯзи 1 сентябри соли 2024 дар суханронии худ аз таҷрибаи беасос ситонидани маблағ аз хонандагон, аз ҷумла барои зодрӯзи омӯзгорон, интиқод карда, аз роҳбарони вазорати маориф ва шуъбаҳои маориф хоста буданд, то ба ин ҳолатҳо қатъӣ хотима бахшанд. “Тавассути омӯзгорон ҷамъ овардани маблағ барои баргузории чорабиниҳо, таъмину тармим, обуна ба нашрияҳои гуногун ва монанди инҳо, шахсияти омӯзгорро дар назди ҷамъият беқадр мекунад”, - гуфта буданд Пешвои миллат.
Тибқи боби 3, моддаи 8-и қонун ҳуқуқу манфиатҳои омӯзгор зери ҳимояи давлат қарор доранд. Инчунин, мақомоти дахлдор муваззаф гардидаанд, ки омӯзгоронро ба кору фаъолияте, ки ба раванди таълиму тарбия вобаста намебошад, ҷалб накунанд. “Омӯзгорон ба харидуфурӯши либоси мактабӣ, даъват ба хизмати ҳарбӣ, ҷамъоварии маблағҳо барои андозҳо, обунаи рӯзномаю маҷаллаҳо, фурӯши чиптаҳои чорабиниҳои фарҳангӣ ва фароғатӣ, фаъолияти кишоварзӣ ҷалб карда нашаванд”, - зикр шудааст дар лоиҳаи қонун.
Ба илова, омӯзгор уҳдадор аст, ки “барои таҳсил, таъмир, обунаи нашрияҳо, гузаронидани дарсҳои кушод, зодрӯзи омӯзгор, занги камолот, рӯзи омӯзгор, аттестатсияи аз синф ба синф гузаронидан ва хатм, театр, кино, корҳои ободонӣ, харидани маводи таълимӣ, методӣ, аёниятҳо, воситаҳои техникӣ ва лавозимоти дигари таълимӣ аз хонандагон маблағ талаб накунад”.
Ғайр аз ин, мақомот ҳақ надоранд аз худи омӯзгор ҳам барои обунаи рӯзномаю маҷаллаҳо, чиптаҳои чорабиниҳои фарҳангӣ ва фароғатӣ, таъмири мактаб, харидани маводи таълимӣ, методӣ, аёниятҳо, воситаҳои техникӣ ва лавозимоти дигари таълимӣ маблағ талаб кунанд.
Тибқи қонун барои омӯзгор уҳдадориҳо низ пешниҳод шудаанд. Аз ҷумла, дар боби 2, моддаи 6 омадааст, ки “омӯзгор бояд,таълимгирандагонро дар руҳияи ватандӯстӣ, риояи қонун, эҳтиром ба ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд, падару модар, атрофиён, насли калонсол, арзишҳои фарҳангию миллӣ, таърихӣ ва муқаддасоти миллӣ тарбия намояд. Бо таълимгирандагон, новобаста аз миллат, нажод, дин ва вазъи иҷтимоӣ, муносибати беғаразона намояд”.
Мавриди зикр аст, ки таҳияи лоиҳаи қонун “Дар бораи мақоми омӯзгор” баъди фармони Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон соле қабл шуруъ шуд. Пешвои миллат ҳангоми суханронии хеш дар Рӯзи дониш аз мушкилиҳои соҳаи маориф ёдовар шуда, аз паст будани шаъну шараф ва мақоми омӯзгор дар ҷомеа изҳори нигаронӣ намуда, супориши таҳияи қонунро дода буданд.
Фарзонаи УМАРАЛӢ, “ҶТ”
Дар кишвар Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор” қабул гардид, ки дар асоси он шаъну шарафи омӯзгор, дахлнопазирии касбии фаъолияти ӯ, ҳуқуқу уҳдадориҳо ва кафолатҳои касбии ӯ ҳимоя карда мешавад.
Қонуни мазкурро 15 октябр вакилон дар ҷаласаи навбатии Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Тоҷикистон баррасӣ ва қабул карданд. Бояд гуфт, ки қонунро бояд палатаи болоии парлумони кишвар ва Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба имзо расонанд. Он баъди имзои Сарвари давлат ва як моҳи нашр дар расонаҳо ба ҳукми амал медарояд.
Охири моҳи июли соли ҷорӣ Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон лоиҳаи қонун “Дар бораи мақоми омӯзгор”-ро маъқул дониста, онро барои баррасӣ ба парлумони кишвар фиристода буд.
Сарвари давлат ба сохторҳои марбута дас-тур доданд, ки дар муҳлати шаш моҳ лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор”-ро таҳия ва барои баррасӣ ба Ҳукумат пешниҳод намоянд.
ХУШ ПАЗИРУФТАНИ ҚОНУН АЗ ҶОНИБИ ҶОМЕАИ ШАҲРВАНДӢ
Ҳадафи асоси қонуни мазкур баланд бардоштани мақоми омӯзгор, омодасозӣ, иҷрои самараноки уҳдадориҳо, таъмини ҳуқуқ ва кафолатҳои иҷтимоии омӯзгор буда, кафолати аз ҷониби давлат фаъолияти озоди касбӣ кардани омӯзгорро таъмин намуда, заминаи устувори меъёрии ҳуқуқиро барои баланд бардоштани мақоми омӯзгор дар ҷомеа таъмин менамояд.
Қабули чунин як қонун дар Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷониби ҷомеаи тоҷик хуб пазируфта шуд. Яке онро ғамхорӣ нисбати омӯзгор ва дигаре қадами таърихӣ дар эҳёи арзиши омӯзгорӣ ном бурдаанд.
Файзалӣ Қаюмов, ки дар Мактаби президентӣ барои хонандагони болаёқат дар ноҳияи Кӯшониён фаъолият мекунад, инро як рӯйдоди муҳим ва нақши онро ҳамчун меъмори асосии ҷомеаи донишманду фарҳангӣ арзёбӣ намуд.
- Қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор”, ки бо ташаббуси Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таҳия ва тасдиқ гардид, ба омӯзгор мақоми махсуси иҷтимоӣ ва ҳуқуқӣ медиҳад ва нақши ӯро ҳамчун меъмори асосии ҷомеаи донишманду фарҳангӣ эътироф мекунад, - иброз дошт ӯ.
Ба гуфтаи ӯ, акнун омӯзгор на танҳо ивазнашаванда дар раванди таълиму тарбия, балки шахси ҳимояшуда, қадрёфта ва дастгиришуда аз ҷониби давлат мебошад. Инчунин ӯ зикр кард, ки қонуни нав кафолати иҷтимоии омӯзгоронро муқаррар менамояд. Аз ҷумла, беҳтар гардидани шароити кор ва зиндагӣ, дастгирии омӯзгорони ҷавон ва кор дар деҳот, маҳдуд кардани ҷалби омӯзгорон ба корҳои берун аз вазифаи таълимӣ, имконият барои таҳсилоти иловагӣ ва рушди касбӣ.
- Ҳамзамон, қонун уҳдадориҳои омӯзгорро низ муайян мекунад. Эҳтиром ба арзишҳои миллӣ, фарҳангӣ ва ахлоқии ҷомеа, муносибати одилона бо хонандагон ва масъулияти баланд дар назди Ватан. Қабули ин қонун нишон медиҳад, ки маориф ва омӯзгор дар сиёсати давлатӣ мавқеи марказӣ дорад. Зеро бе омӯзгор на илм, на фарҳанг ва на рушди миллат имконнопазир аст, - илова менамояд Файзалӣ Қаюмов.
ТАВАҶҶУҲ ВА ҒАМХОРИИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ
Дар кишвар тибқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи рӯзҳои ид” якшанбеи якуми моҳи октябр Рӯзи омӯзгор эълон гардидааст. Акнун бо назардошти баланд будани шаъну эътибори омӯзгор бо дастури Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор” низ қабул гардид, ки аз ғамхории беандозаи давлату Ҳукумат нисбат ба омӯзгор дарак медиҳад.
Мавлавӣ Қаюмов, як ҷавони тоҷик аз Маркази дарёфт ва рушди истеъдодҳои ноҳияи Синои шаҳри Душанбе дар ин маврид мегӯяд, ки қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор” ин таваҷҷуҳ ва ғамхории беандозаи Президенти кишвар ба соҳаи маориф аст.
Ба гуфтаи Қаюмов қабули ин қонун далели рӯшани таваҷҷуҳи пайвастаи давлату Ҳукумати мамлакат ба соҳаи маориф ва қадршиносии заҳмати омӯзгор - роҳнамои роҳи илму маърифат ва тарбиятгари насли наврас мебошад.
- Ин санади муҳими ҳуқуқӣ на танҳо мавқеи иҷтимоиву иқтисодии омӯзгорро таҳким мебахшад, балки барои баланд бардоштани обрӯ ва эҳтироми касби омӯзгорӣ дар ҷомеа заминаи боэътимод мегузорад, - гуфт ӯ.
Мавзуна Набиева, директори Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №17-и шаҳри Бохтар қабули ин қонунро рӯйдоди таърихӣ дар соҳаи маориф ҳисобида, мегӯяд, ки он ба омӯзгор имкон медиҳад, то бо ифтихор ва масъулияти бештар фаъолият намояд. Ба андешаи ӯ давлату Ҳукумати кишвар бо ин амал нишон дод, ки омӯзгор дар меҳвари рушди миллат қарор дорад ва бе омӯзгори соҳибилм пешрафти ҷомеа имконнопазир аст.
- Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор” на танҳо ҳуҷҷати ҳуқуқӣ, балки санади эътирофи меҳнати омӯзгорон аст. Он ҳар як омӯзгорро ба худбоварӣ, рушди касбӣ ва садоқат ба Ватан даъват мекунад. Вақте ки омӯзгор қадр мегирад, миллат рушд мекунад, зеро калиди ҳама дастовардҳои миллӣ дар дас-ти ӯст, - мегӯяд номбурда.
Инчунин ӯ мегӯяд, ки “бо қабули қонуни нав омӯзгор худро бештар ҳимоятшуда эҳсос мекунаду заҳмат, меҳнат ва садоқати омӯзгор ба таври қонунӣ қадр карда мешавад ва ин иқдом бешубҳа ба боло рафтани сатҳи таълиму тарбия ва тарбияи насли ватандӯст мусоидат хоҳад кард”.
Ҳамзамон, ӯ зикр кард, ки ин Қонун баёнгари он аст, ки омӯзгор сарчашмаи илму маърифат ва пояи устувори ҷомеа мебошад. Давлат тавассути ин қонун эҳтироми иҷтимоиро ба омӯзгор барқарор намуд. Ин як қадами муҳим дар роҳи эҳёи мақоми устод дар ҷомеаи муосир аст.
ҚОНУН ЧАНД БОБ ВА МОДДАРО ДАР БАР МЕГИРАД?
Лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мақоми омӯзгор” аз 6 бобу 16 модда иборат буда, масъалаҳои принсипҳои асосии мақоми омӯзгор, ҳуқуқу уҳдадориҳо, тайёркунӣ, такмили ихтисос ва бозомӯзӣ, аттестатсия ва дараҷаи тахассусии омӯзгор, маҳдудият ва дахлнопазирӣ дар фаъолияти омӯзгорӣ, кафолату ҳавасмандгардонӣ барои омӯзгор ва ҷавобгарӣ барои риоя накардани талаботи ин қонунро дар бар мегирад.
Дар моддаи 4-и лоиҳаи қонун зикр шудааст, ки шаъну шарафи омӯзгор дахлнопазир буда, эҳтироми он аз ҷониби давлат ва ҷомеа таъмин мешавад. Инчунин, амалҳое, ки бевосита ё бавосита ба паст задани шаъну шарафи омӯзгор равона шудаанд, манъ аст.
Барои баланд бардоштани мақоми омӯзгор, бартараф намудани норасоии кадрҳои омӯзгорӣ дар муассисаҳои таълимӣ ва дар вақти фаъолият ҷалб накардани омӯзгорон ба хизмати ҳарбӣ дар сархати 12, моддаи 5-и Қонуни мазкур оварда шудааст, ки “дар давраи фаъолияти омӯзгорӣ хизмати ҳатмии ҳарбии омӯзгор ба таъхир гузошта мешавад”.
Дар қисми 2, моддаи 11-и қонун ба омӯзгорони муассисаҳои таълимӣ бартарият дода шудааст, ки метавонанд таҳсилоти олии дуюми равияи омӯзгориро дар муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ ба таври ройгон гиранд.
Тибқи ин лоиҳаи қонун ба омӯзгорон аз ҷониби давлат фаъолияти озоди касбӣ кафолат дода шуда, онҳо бо маводи таълимӣ, методӣ, аёниятҳо, воситаҳои техникӣ ва лавозимоти дигари таълимӣ таъмин карда мешаванд.
МАНЪИ ПУЛҶАМЪКУНӢ ДАР МАКТАБҲО АЗ ҶОНИБИ ОМӮЗГОРОН
Сарвари давлат рӯзи 1 сентябри соли 2024 дар суханронии худ аз таҷрибаи беасос ситонидани маблағ аз хонандагон, аз ҷумла барои зодрӯзи омӯзгорон, интиқод карда, аз роҳбарони вазорати маориф ва шуъбаҳои маориф хоста буданд, то ба ин ҳолатҳо қатъӣ хотима бахшанд. “Тавассути омӯзгорон ҷамъ овардани маблағ барои баргузории чорабиниҳо, таъмину тармим, обуна ба нашрияҳои гуногун ва монанди инҳо, шахсияти омӯзгорро дар назди ҷамъият беқадр мекунад”, - гуфта буданд Пешвои миллат.
Тибқи боби 3, моддаи 8-и қонун ҳуқуқу манфиатҳои омӯзгор зери ҳимояи давлат қарор доранд. Инчунин, мақомоти дахлдор муваззаф гардидаанд, ки омӯзгоронро ба кору фаъолияте, ки ба раванди таълиму тарбия вобаста намебошад, ҷалб накунанд. “Омӯзгорон ба харидуфурӯши либоси мактабӣ, даъват ба хизмати ҳарбӣ, ҷамъоварии маблағҳо барои андозҳо, обунаи рӯзномаю маҷаллаҳо, фурӯши чиптаҳои чорабиниҳои фарҳангӣ ва фароғатӣ, фаъолияти кишоварзӣ ҷалб карда нашаванд”, - зикр шудааст дар лоиҳаи қонун.
Ба илова, омӯзгор уҳдадор аст, ки “барои таҳсил, таъмир, обунаи нашрияҳо, гузаронидани дарсҳои кушод, зодрӯзи омӯзгор, занги камолот, рӯзи омӯзгор, аттестатсияи аз синф ба синф гузаронидан ва хатм, театр, кино, корҳои ободонӣ, харидани маводи таълимӣ, методӣ, аёниятҳо, воситаҳои техникӣ ва лавозимоти дигари таълимӣ аз хонандагон маблағ талаб накунад”.
Ғайр аз ин, мақомот ҳақ надоранд аз худи омӯзгор ҳам барои обунаи рӯзномаю маҷаллаҳо, чиптаҳои чорабиниҳои фарҳангӣ ва фароғатӣ, таъмири мактаб, харидани маводи таълимӣ, методӣ, аёниятҳо, воситаҳои техникӣ ва лавозимоти дигари таълимӣ маблағ талаб кунанд.
Тибқи қонун барои омӯзгор уҳдадориҳо низ пешниҳод шудаанд. Аз ҷумла, дар боби 2, моддаи 6 омадааст, ки “омӯзгор бояд,таълимгирандагонро дар руҳияи ватандӯстӣ, риояи қонун, эҳтиром ба ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд, падару модар, атрофиён, насли калонсол, арзишҳои фарҳангию миллӣ, таърихӣ ва муқаддасоти миллӣ тарбия намояд. Бо таълимгирандагон, новобаста аз миллат, нажод, дин ва вазъи иҷтимоӣ, муносибати беғаразона намояд”.
Мавриди зикр аст, ки таҳияи лоиҳаи қонун “Дар бораи мақоми омӯзгор” баъди фармони Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон соле қабл шуруъ шуд. Пешвои миллат ҳангоми суханронии хеш дар Рӯзи дониш аз мушкилиҳои соҳаи маориф ёдовар шуда, аз паст будани шаъну шараф ва мақоми омӯзгор дар ҷомеа изҳори нигаронӣ намуда, супориши таҳияи қонунро дода буданд.
Фарзонаи УМАРАЛӢ, “ҶТ”
Хабарҳои дигар
Рӯзнома
Эзоҳи худро нависед