ВАРЗИШ
Душанбе 25 Май 2026 12:30
30-уми апрел дар Тоҷикистон мавсими нави Лигаи футболи бонувон оғоз гардид. Барои бисёриҳо ин танҳо оғози як чемпионати нав аст, аммо барои духтароне, ки футболро роҳи зиндагӣ ва касби худ интихоб кардаанд, ин имконияти нави нишон додани маҳорат ва исботи худ мебошад.
Бо таъсиси лигаи махсус Федератсияи футболи Тоҷикистон талош дорад, барои духтарон муҳити рақобатпазир ва шароити беҳтари рушд фароҳам оварад. Мусобиқаҳои мунтазам на танҳо таҷрибаи футболбозонро бештар мекунанд, балки барои рушди дастаҳои миллӣ низ нақши муҳим доранд.
Дар зимн вобаста ба рушди футболи занона дар кишвар бо сардори шуъбаи баргузории мусобиқаҳои Лигаи футболи бонувони Точикистон Ҷалил Қурбонмамадов суҳбат намудем.
- Имрӯз футболи занонаи Тоҷикистон дар кадом марҳилаи рушд қарор дорад? Оё метавон гуфт, ки он аз сатҳи таҷрибавӣ гузашта, ба як низоми устувор табдил ёфтааст?
- Имрӯз футболи занона дар Тоҷикистон нисбат ба солҳои пеш хеле пешрафт карда истодааст. Агар қаблан ин соҳа чандон рушд накарда буд, ҳоло таваҷҷуҳ ба он бештар шудааст. Мусобиқаҳо баргузор мешаванд, дастаҳо фаъолият мекунанд ва духтарони зиёд ба футбол шавқ пайдо карда истодаанд. Албатта, ҳанӯз мушкилот ҳастанд, аммо метавон гуфт, ки футболи занона оҳиста-оҳиста роҳи худро пайдо карда истодааст.
- Бо таъсиси Лигаи футболи бонувон кадом тағйироти асосӣ ба вуҷуд омад? Ин лига чӣ имкониятҳои нав-ро барои духтарон фароҳам овардааст?
- Бо таъсиси Лигаи футболи бонувон тағйироти муҳим ба вуҷуд омад. Пеш аз ҳама рақобати мунтазам байни дастаҳо пайдо шуд. Барои духтарон имконияти иштирок дар чемпионатҳои расмӣ, нишон додани маҳорати худ ва ҷалб шудан ба дастаҳои миллӣ бештар гардид. Инчунин, лига ба бисёр духтарон боварӣ дод, ки футбол метавонад барои онҳо танҳо шавқ не, балки роҳи рушд ва ҳатто касб бошад.
- Бисёриҳо мепурсанд, ки оё ин лига танҳо як тарҳи муваққатӣ аст ё Федератсия нақшаи дарозмуддат барои рушди футболи занона дорад?
- Лига танҳо як тарҳи муваққатӣ нест. Федератсияи футболи Тоҷикистон дар ҳамкорӣ бо FIFA ва AFC барои рушди дарозмуддати футболи занона нақша дорад. Имрӯз мусобиқаҳо байни синну солҳои гуногун - аз U-13 то Лигаи олӣ баргузор мешаванд, ки ин нишон медиҳад диққат танҳо ба имрӯз не, балки ба оянда низ равона шудааст.
- Имрӯз вазъи ҷуғрофии дастаҳои занона чӣ гуна аст? Кадом минтақаҳо дар ин росто фаъолтаранд?
- Аз ҷиҳати ҷуғрофӣ имрӯз Душанбе, ШНТҶ ва вилояти Хатлон фаъолтар мебошанд. Дар Суғд низ таваҷҷуҳ зиёд шуда истодааст. Дар баъзе минтақаҳо, махсусан ноҳияҳои дурдаст рушди футбол ҳанӯз сусттар аст, зеро масъалаҳои инфрасохтор ва дастрасӣ ба мураббиён вуҷуд доранд. Бо вуҷуди ин, сол ба сол минтақаҳои нав ҳам ба мусобиқаҳо ҷалб мешаванд.
- Оё байни минтақаҳо аз ҷиҳати шароит ва сатҳи рушд фарқият вуҷуд дорад? Масалан, дастаҳои пойтахт нисбат ба минтақаҳо имкониятҳои бештар доранд.
- Албатта, байни минтақаҳо фарқият вуҷуд дорад. Дастаҳои пойтахт одатан имкониятҳои беҳтар доранд. Майдонҳо, дастрасӣ ба мураббиён, шароити тамрин ва таҷрибаи бештар. Дар минтақаҳо баъзан ҳатто масъалаи майдони доимӣ барои тамрин вуҷуд дорад. Аммо истеъдод танҳо дар пойтахт нест, бисёр футболбозони хуб маҳз аз минтақаҳо баромада истодаанд.
- Имрӯз барои духтароне, ки мехоҳанд футболбоз шаванд, чӣ гуна шароит муҳайё шудааст? Оё академия ё мактабҳои махсуси футбол барои бонувон вуҷуд доранд?
- Имрӯз барои духтароне, ки мехоҳанд футболбоз шаванд, имкониятҳо нисбат ба чанд соли пеш бештар шудаанд. Дар назди баъзе клубҳо ва мактабҳои варзишӣ гурӯҳҳои духтарона фаъолият мекунанд. Инчунин, Федератсия барои рушди футболи наврасон ва ҷалби духтарон ба футбол мусобиқаҳои синнусолиро ташкил мекунад. Аммо ҳанӯз ҳам зарурати академияҳои махсуси футболи занона вуҷуд дорад.
- Масъалаи молиявӣ то чӣ андоза ҳал шудааст? Оё дастаҳои занона сарпараст ва дастгирии кофӣ доранд?
- Масъалаи молиявӣ ҳанӯз яке аз мушкилоти асосист. Аксари дастаҳо пурра касбӣ нестанд ва бисёре аз онҳо ба дастгирии Федератсия такя мекунанд. Сарпарастон нисбат ба футболи мардона дар футболи занона камтаранд, зеро футболи занона ҳанӯз аудитория ва бозори калон надорад. Барои рушди ҷиддӣ ҷалби сармоягузорӣ хеле муҳим аст.
- Дастаҳои бонувон майдон ва инфрасохтори алоҳида барои тамрин доранд ё ҳанӯз аз имкониятҳои футболи мардона истифода мебаранд?
- Дар масъалаи инфрасохтор аксари дастаҳои занона ҳанӯз аз имкониятҳои футболи мардона истифода мебаранд. На ҳамаи дастаҳо майдон ё маркази тамринии алоҳида доранд. Ин яке аз самтҳои муҳим барои рушди оянда мебошад.
- Ба назари шумо чаро сарпарас-тон ва ҷомеа ба футболи занона нисбат ба футболи мардона камтар таваҷҷуҳ мекунанд?
- Сабаби камтар таваҷҷуҳ кардани сарпарастон ва ҷомеа ба футболи занона дар он аст, ки ин самт ҳанӯз ҷавон аст ва фарҳанги дастгирии он пурра шакл нагирифтааст. Футболи мардона солҳои зиёд бозори худро дорад, аммо футболи занона ҳоло дар марҳилаи сохтани аудитория қарор дорад.
- Дар ҷомеаи мо ҳанӯз нисбати футболи занона баъзе нигоҳҳои қолабӣ вуҷуд доранд. Оё ин муносибат ба рушди бозингарон таъсир мерасонад?
- Мутаассифона, дар ҷомеа ҳанӯз баъзе нигоҳҳои қолабӣ вуҷуд доранд. Баъзан духтарон бо нофаҳмӣ ё маҳдудият рӯ ба рӯ мешаванд. Албатта, ин ба рушди баъзе бозингарон таъсир мерасонад. Аммо имрӯз вазъият нисбат ба пеш хеле беҳтар шудааст ва ҷомеа тадриҷан муносибати худро тағйир медиҳад.
- Барои ҷалби духтарони наврас ба футбол чӣ корҳо анҷом дода мешаванд? Оё таваҷҷуҳи насли ҷавон бештар шудааст?
- Барои ҷалби духтарони нав-рас ба футбол Федератсия ва лига мусобиқаҳои мактабӣ, фестивалҳо ва чемпионатҳои синнусолиро баргузор мекунанд. Махсусан, таъсиси чемпионати U-13 қадами муҳим шуд, зеро он имконият медиҳад духтарон аз синни хурд ба футбол ҷалб шаванд. Имрӯз таваҷҷуҳи насли ҷавон воқеан бештар шудааст.
- Имрӯз муҳимтарин мушкили футболи занонаи Тоҷикистон чист?
- Ба назари ман, муҳимтарин мушкили футболи занонаи Тоҷикистон маҷмӯи чанд масъала аст - маблағгузорӣ, инфрасохтор ва камбуди мутахассисон. Барои рушди футбол танҳо ташкил кардани чемпионат кофӣ нест, бояд мураббиёни тахассусӣ, шароити хуб ва дастгирии доимӣ вуҷуд дошта бошад.
- Дар муқоиса бо кишварҳои дигари Осиёи Марказӣ, футболи занонаи Тоҷикистон дар кадом сатҳ қарор дорад?
- Дар муқоиса бо кишварҳои дигари Осиёи Марказӣ, Тоҷикистон ҳанӯз аз кишварҳое мисли Узбекистон ва Қазоқистон қафотар аст, зеро онҳо солҳои пештар ба рушди футболи занона оғоз карданд. Аммо Тоҷикистон солҳои охир суръати хуби рушдро нишон медиҳад ва тадриҷан ба сатҳи рақобатпазиртар мерасад.
- Дар оянда метавон интизор шуд, ки футболбозбонувони тоҷик дар лигаҳои хориҷӣ бозӣ кунанд?
- Ман фикр мекунам, ки дар оянда метавон интизор шуд, ки футболбозони тоҷик дар лигаҳои хориҷӣ бозӣ кунанд. Барои ин аллакай замина пайдо шуда истодааст. Агар рушди чемпионатҳои дохилӣ ва кори синнусолӣ идома ёбад, чунин имконият воқеӣ аст.
- Оё футболи занона метавонад аз “соя”-и футболи мардона берун шавад ё барои расидан ба ин ҳадаф ҳанӯз роҳи дароз дар пеш аст?
- Футболи занона метавонад аз “соя”-и футболи мардона берун шавад. Аммо ин раванд вақт мехоҳад. Барои расидан ба ин ҳадаф дастгирии ҷомеа, сармоягузорӣ, таваҷҷуҳи ВАО ва рушди мунтазам лозим аст. Муҳим он аст, ки имрӯз аллакай қадамҳои ҷиддӣ гузошта мешаванд ва рушди футболи занона дар Тоҷикистон дигар боздоштнашаванда ба назар мерасад.
Рустам САМИЕВ, “ҶТ”
Бо таъсиси лигаи махсус Федератсияи футболи Тоҷикистон талош дорад, барои духтарон муҳити рақобатпазир ва шароити беҳтари рушд фароҳам оварад. Мусобиқаҳои мунтазам на танҳо таҷрибаи футболбозонро бештар мекунанд, балки барои рушди дастаҳои миллӣ низ нақши муҳим доранд.
Дар зимн вобаста ба рушди футболи занона дар кишвар бо сардори шуъбаи баргузории мусобиқаҳои Лигаи футболи бонувони Точикистон Ҷалил Қурбонмамадов суҳбат намудем.
- Имрӯз футболи занонаи Тоҷикистон дар кадом марҳилаи рушд қарор дорад? Оё метавон гуфт, ки он аз сатҳи таҷрибавӣ гузашта, ба як низоми устувор табдил ёфтааст?
- Имрӯз футболи занона дар Тоҷикистон нисбат ба солҳои пеш хеле пешрафт карда истодааст. Агар қаблан ин соҳа чандон рушд накарда буд, ҳоло таваҷҷуҳ ба он бештар шудааст. Мусобиқаҳо баргузор мешаванд, дастаҳо фаъолият мекунанд ва духтарони зиёд ба футбол шавқ пайдо карда истодаанд. Албатта, ҳанӯз мушкилот ҳастанд, аммо метавон гуфт, ки футболи занона оҳиста-оҳиста роҳи худро пайдо карда истодааст.
- Бо таъсиси Лигаи футболи бонувон кадом тағйироти асосӣ ба вуҷуд омад? Ин лига чӣ имкониятҳои нав-ро барои духтарон фароҳам овардааст?
- Бо таъсиси Лигаи футболи бонувон тағйироти муҳим ба вуҷуд омад. Пеш аз ҳама рақобати мунтазам байни дастаҳо пайдо шуд. Барои духтарон имконияти иштирок дар чемпионатҳои расмӣ, нишон додани маҳорати худ ва ҷалб шудан ба дастаҳои миллӣ бештар гардид. Инчунин, лига ба бисёр духтарон боварӣ дод, ки футбол метавонад барои онҳо танҳо шавқ не, балки роҳи рушд ва ҳатто касб бошад.
- Бисёриҳо мепурсанд, ки оё ин лига танҳо як тарҳи муваққатӣ аст ё Федератсия нақшаи дарозмуддат барои рушди футболи занона дорад?
- Лига танҳо як тарҳи муваққатӣ нест. Федератсияи футболи Тоҷикистон дар ҳамкорӣ бо FIFA ва AFC барои рушди дарозмуддати футболи занона нақша дорад. Имрӯз мусобиқаҳо байни синну солҳои гуногун - аз U-13 то Лигаи олӣ баргузор мешаванд, ки ин нишон медиҳад диққат танҳо ба имрӯз не, балки ба оянда низ равона шудааст.
- Имрӯз вазъи ҷуғрофии дастаҳои занона чӣ гуна аст? Кадом минтақаҳо дар ин росто фаъолтаранд?
- Аз ҷиҳати ҷуғрофӣ имрӯз Душанбе, ШНТҶ ва вилояти Хатлон фаъолтар мебошанд. Дар Суғд низ таваҷҷуҳ зиёд шуда истодааст. Дар баъзе минтақаҳо, махсусан ноҳияҳои дурдаст рушди футбол ҳанӯз сусттар аст, зеро масъалаҳои инфрасохтор ва дастрасӣ ба мураббиён вуҷуд доранд. Бо вуҷуди ин, сол ба сол минтақаҳои нав ҳам ба мусобиқаҳо ҷалб мешаванд.
- Оё байни минтақаҳо аз ҷиҳати шароит ва сатҳи рушд фарқият вуҷуд дорад? Масалан, дастаҳои пойтахт нисбат ба минтақаҳо имкониятҳои бештар доранд.
- Албатта, байни минтақаҳо фарқият вуҷуд дорад. Дастаҳои пойтахт одатан имкониятҳои беҳтар доранд. Майдонҳо, дастрасӣ ба мураббиён, шароити тамрин ва таҷрибаи бештар. Дар минтақаҳо баъзан ҳатто масъалаи майдони доимӣ барои тамрин вуҷуд дорад. Аммо истеъдод танҳо дар пойтахт нест, бисёр футболбозони хуб маҳз аз минтақаҳо баромада истодаанд.
- Имрӯз барои духтароне, ки мехоҳанд футболбоз шаванд, чӣ гуна шароит муҳайё шудааст? Оё академия ё мактабҳои махсуси футбол барои бонувон вуҷуд доранд?
- Имрӯз барои духтароне, ки мехоҳанд футболбоз шаванд, имкониятҳо нисбат ба чанд соли пеш бештар шудаанд. Дар назди баъзе клубҳо ва мактабҳои варзишӣ гурӯҳҳои духтарона фаъолият мекунанд. Инчунин, Федератсия барои рушди футболи наврасон ва ҷалби духтарон ба футбол мусобиқаҳои синнусолиро ташкил мекунад. Аммо ҳанӯз ҳам зарурати академияҳои махсуси футболи занона вуҷуд дорад.
- Масъалаи молиявӣ то чӣ андоза ҳал шудааст? Оё дастаҳои занона сарпараст ва дастгирии кофӣ доранд?
- Масъалаи молиявӣ ҳанӯз яке аз мушкилоти асосист. Аксари дастаҳо пурра касбӣ нестанд ва бисёре аз онҳо ба дастгирии Федератсия такя мекунанд. Сарпарастон нисбат ба футболи мардона дар футболи занона камтаранд, зеро футболи занона ҳанӯз аудитория ва бозори калон надорад. Барои рушди ҷиддӣ ҷалби сармоягузорӣ хеле муҳим аст.
- Дастаҳои бонувон майдон ва инфрасохтори алоҳида барои тамрин доранд ё ҳанӯз аз имкониятҳои футболи мардона истифода мебаранд?
- Дар масъалаи инфрасохтор аксари дастаҳои занона ҳанӯз аз имкониятҳои футболи мардона истифода мебаранд. На ҳамаи дастаҳо майдон ё маркази тамринии алоҳида доранд. Ин яке аз самтҳои муҳим барои рушди оянда мебошад.
- Ба назари шумо чаро сарпарас-тон ва ҷомеа ба футболи занона нисбат ба футболи мардона камтар таваҷҷуҳ мекунанд?
- Сабаби камтар таваҷҷуҳ кардани сарпарастон ва ҷомеа ба футболи занона дар он аст, ки ин самт ҳанӯз ҷавон аст ва фарҳанги дастгирии он пурра шакл нагирифтааст. Футболи мардона солҳои зиёд бозори худро дорад, аммо футболи занона ҳоло дар марҳилаи сохтани аудитория қарор дорад.
- Дар ҷомеаи мо ҳанӯз нисбати футболи занона баъзе нигоҳҳои қолабӣ вуҷуд доранд. Оё ин муносибат ба рушди бозингарон таъсир мерасонад?
- Мутаассифона, дар ҷомеа ҳанӯз баъзе нигоҳҳои қолабӣ вуҷуд доранд. Баъзан духтарон бо нофаҳмӣ ё маҳдудият рӯ ба рӯ мешаванд. Албатта, ин ба рушди баъзе бозингарон таъсир мерасонад. Аммо имрӯз вазъият нисбат ба пеш хеле беҳтар шудааст ва ҷомеа тадриҷан муносибати худро тағйир медиҳад.
- Барои ҷалби духтарони наврас ба футбол чӣ корҳо анҷом дода мешаванд? Оё таваҷҷуҳи насли ҷавон бештар шудааст?
- Барои ҷалби духтарони нав-рас ба футбол Федератсия ва лига мусобиқаҳои мактабӣ, фестивалҳо ва чемпионатҳои синнусолиро баргузор мекунанд. Махсусан, таъсиси чемпионати U-13 қадами муҳим шуд, зеро он имконият медиҳад духтарон аз синни хурд ба футбол ҷалб шаванд. Имрӯз таваҷҷуҳи насли ҷавон воқеан бештар шудааст.
- Имрӯз муҳимтарин мушкили футболи занонаи Тоҷикистон чист?
- Ба назари ман, муҳимтарин мушкили футболи занонаи Тоҷикистон маҷмӯи чанд масъала аст - маблағгузорӣ, инфрасохтор ва камбуди мутахассисон. Барои рушди футбол танҳо ташкил кардани чемпионат кофӣ нест, бояд мураббиёни тахассусӣ, шароити хуб ва дастгирии доимӣ вуҷуд дошта бошад.
- Дар муқоиса бо кишварҳои дигари Осиёи Марказӣ, футболи занонаи Тоҷикистон дар кадом сатҳ қарор дорад?
- Дар муқоиса бо кишварҳои дигари Осиёи Марказӣ, Тоҷикистон ҳанӯз аз кишварҳое мисли Узбекистон ва Қазоқистон қафотар аст, зеро онҳо солҳои пештар ба рушди футболи занона оғоз карданд. Аммо Тоҷикистон солҳои охир суръати хуби рушдро нишон медиҳад ва тадриҷан ба сатҳи рақобатпазиртар мерасад.
- Дар оянда метавон интизор шуд, ки футболбозбонувони тоҷик дар лигаҳои хориҷӣ бозӣ кунанд?
- Ман фикр мекунам, ки дар оянда метавон интизор шуд, ки футболбозони тоҷик дар лигаҳои хориҷӣ бозӣ кунанд. Барои ин аллакай замина пайдо шуда истодааст. Агар рушди чемпионатҳои дохилӣ ва кори синнусолӣ идома ёбад, чунин имконият воқеӣ аст.
- Оё футболи занона метавонад аз “соя”-и футболи мардона берун шавад ё барои расидан ба ин ҳадаф ҳанӯз роҳи дароз дар пеш аст?
- Футболи занона метавонад аз “соя”-и футболи мардона берун шавад. Аммо ин раванд вақт мехоҳад. Барои расидан ба ин ҳадаф дастгирии ҷомеа, сармоягузорӣ, таваҷҷуҳи ВАО ва рушди мунтазам лозим аст. Муҳим он аст, ки имрӯз аллакай қадамҳои ҷиддӣ гузошта мешаванд ва рушди футболи занона дар Тоҷикистон дигар боздоштнашаванда ба назар мерасад.
Рустам САМИЕВ, “ҶТ”
Хабарҳои дигар
Рӯзнома
Эзоҳи худро нависед