ҶОМЕА
Панҷшанбе 04 Июн 2026 03:50
Ё қадамҳое, ки ба кашфи истеъдодҳои нав мусоидат карданд
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон баҳри пешрафт, саводнокиву нигоҳдории фарҳанги гузаштагонамон тамоми талошашонро ба харҷ додаанд. Дар поён аз чанд иқдоми шоёни Пешвои миллат, ки дар соҳаҳои фарҳангу маорифи кишвар дар даҳсолаи охир роҳандозӣ гардидаанд, ёдовар мешавем.
Озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” аз ҷумлаи иқдомҳои қобили ситоиш ва судманде мебошад, ки ҳамасола бо фарогирии шумораи зиёди иштирокчиён дар кишвар доир мешавад. Ин озмун аз соли 2019 инҷониб баргузор шуда, тавонистааст, ки шумораи зиёди дӯстдорони китоб-ро ба худ ҷалб созад. Ин нуктаро метавон аз ҳамасола афзудани шумораи ширкаткунандагон ва таваҷҷуҳи зиёди ҷомеа ба он пай бурд.
Масалан, шумораи иштирокчиён дар соли аввал дар даври якум 102 ҳазору 301 нафар ва маблағи он 310 ҳазор сомониро ташкил дода, ин адад дар соли 2024 ба 251 ҳазору 206 нафар ва маблағаш ба 4 млн 570 ҳазор сомонӣ расид. Маблағи озмун дар ин муддат 4 млн 260 ҳазор сомонӣ зиёд ва шумораи иштирокчиён 148 ҳазору 905 нафар бештар гардидааст.
Ин рақамҳо нишондиҳандаи афзудани ҳавасмандгардонӣ ва афзоиши ширкаткунандагон давоми 6 соли баргузории озмун мебошад.
Чунин иқдомҳои судманд аз ҷониби Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар солҳои баъдӣ идома ёфтанд ва озмунҳое чун “Тоҷикистон - Ватани азизи ман” ва “Илм – фурӯғи маърифат” ба вуҷуд омаданд, ки аз тарафи дӯстдорони фарҳангу илм низ хуш пазируфта шуданд. Шумораи ширкаткунандагони онҳо ҳам ҳамасола дар ҳоли афзоиш аст.
Таъкид мебояд, ки Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамасола бо зиёд намудани маблағҳои озмун, ки яке аз беҳтарин роҳҳои ҳавасмандгардонии иштирокчиён ва қадрдонии заҳматҳои онҳост, тавонистааст, ки шавқу завқи ҳамагонро барои ширкат дар озмунҳои болозикр бедор созад. Барои мисол, агар соли 2024 маблағи умумии озмуни “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” 4 млн 570 ҳазор сомонӣ буд, он дар соли 2025 ба 6 млн 670 ҳазор сомонӣ расонида шуд, ки нисбат ба соли қабл 2 млн 100 ҳазор сомонӣ бештар аст. Инчунин, барандагони Шоҳҷоиза соҳиби маблағи140 ҳазор сомонӣ хоҳанд шуд, ки соли гузашта маблағи он 70 ҳазор сомониро ташкил медод.
Ин ташаббусҳо дар доираи дигари озмунҳои ҷумҳуриявӣ ҳам роҳандозӣ гардида, ҳаҷми маблағи озмунҳои мазкур ҳамасола зиёд карда мешавад. Соли равон барои озмунҳои “Тоҷикистон - Ватани азизи ман” зиёда аз 7,6 миллион сомонӣ ва “Илм –фурӯғи маърифат” беш аз 9,2 миллион сомонӣ ҷудо гашт, ки аз таваҷҷуҳи пайвастаи Сарвари давлат ба ҳунару илми кишвар дарак медиҳад.
Хуршед Мавлонов, сардори Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илм иброз дошт, ки Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо дарки амиқи масъулияти таърихӣ ва бо итминони қавӣ ба тавоноии насли ҷавон сиёсати давлатии ҷавононро ҳамчун яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати иҷтимоиву фарҳангии кишвар муайян намудаанд.
“Ин озмунҳо на танҳо воситаи дар-ёфти чеҳраҳои нави илмию эҷодӣ мебошанд, балки ба ташаккули ҷаҳонбинии илмӣ, афкори ватандӯстӣ, худшиносӣ ва баланд бардоштани сатҳи маърифатнокии ҷомеа мусоидат мекунанд. Таҷриба нишон медиҳад, ки садҳо ғолибони ин озмунҳо имрӯз дар муассисаҳои илмӣ, донишгоҳҳои бонуфузи дохилию хориҷӣ ва марказҳои тадқиқотӣ фаъолият дошта, дар самтҳои гуногуни илм, фарҳанг ва технология дастовардҳои назаррас доранд. Онҳо дар арсаи байналмилалӣ низ бо донишу эҷод ва истеъдоди худ номи Тоҷикистонро баланд мебардоранд, - гуфт номбурда ва дар идома зикр намуд:
- Ин иқдомҳо баёнгари онанд, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон сиёсати муосири кадрпарвариро роҳандозӣ намуда, ба рушди минбаъдаи илм, маориф ва фарҳанг заминаи устувор мегузорад”.
Мавҷуда Комилзода, ҷомеашинос ҳам ба он назар аст, ки иқдомҳои мазкур тавонистанд, ки ҷавонони боистеъдодро, махсусан дар соҳаи маорифу илм кашф намоянд, зеро аксари онҳо мутахассисони хуб дар соҳаи худ мебошанд.
- Иқдомҳои Сарвари давлат дар самти дастгирӣ ва рушди ҷавонон ба таври воқеӣ ба кашфи истеъдодҳои нав ва тарбияи насли босавод мусоидат карда, имрӯз ин сиёсати хирадмандона чун омили асосии пешрафти маънавию зеҳнии ҷомеаи тоҷик табдил ёфтааст, - ёдрас шуд ин ҷомеашинос.
Абдулфаттоҳ Аминзода, директори Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот ёдрас шуд, ки маҳз ба воситаи озмунҳои болозикр ҷавонон дар чанд самт фаро гирифта шуда, ҳамчунин онҳоро ба роҳи дуруст ҳидоят менамоянд.
“Озмунҳои мазкур аз як тараф ба кашфи истеъдодҳои нав мусоидат карда, аз сӯи дигар ғолибон соҳиби маблағҳои калон гардиданд. Ин ҳама боис гашт, ки ҷавонон бештар ба китобу китобхонӣ ва илмҳои муосир рӯ оранд”, - гуфт А. Аминзода.
“ТОҶИКОН” ВА “ШОҲНОМА”.
ТУҲФАЕ БО ҲАДАФИ ХУДОГОҲИВУ ХУДШИНОСИИ МАРДУМ
Иқдомҳои дигари Пешвои миллат ин тақдими китоби “Тоҷикон”-и аллома Бобоҷон Ғафуров дар соли 2020 мебошад. Сарвари кишвар соли 2019 супориш дода буданд, ки бо мақсади омӯзиши амиқи таърихи пурифтихори халқи тоҷик китоби “Тоҷикон” то ҷашни 30-солагии Истиқлоли давлатӣ чоп шудаву ба таври ройгон ба ҳар оила туҳфа карда шавад.
Инчунин, Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба ифтихори 115-солагии академик Бобоҷон Ғафуров ва ҷиҳати дарёфти чеҳраҳои нав, наврасону ҷавонони лаёқатманд, худшиносу худогоҳ, ватандӯст ва таърихдон озмуни ҷумҳуриявии ““Тоҷикон” - оинаи таърихи миллат” - ро дар соли 2023 роҳандозӣ намуданд.
Барои ташкили озмун аз ҳисоби маблағҳои Фонди захиравии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 1 млн 480 ҳазор сомонӣ ҷудо гашта, тибқи иттилои манбаъҳои расмӣ озмун тавонист ҳудуди 140 ҳазору 787 нафар иштирокчиро дар соли 2023 фаро гираду шахсони босаводу таърихдонро соҳиби ҷоизаҳои озмун гардонад.
Дар идомаи ташаббусҳои хеш, инчунин Пешвои миллат тақдими “Шоҳнома”-и безаволи Абулқосим Фирдавсиро пеш гирифтанд. Ин иқдомро Сарвари давлат 5 декабри соли 2023 зимни баромади хеш дар Симпозиуми байналмилалии “Бобоҷон Ғафуров - бузургтарин муҳаққиқ ва муаррифгари таърихи халқи тоҷик”, ки ба ифтихори 115-солагии академик Бобоҷон Ғафуров баргузор гардида буд, пешбарӣ намуда, дастур доданд, ки “Шоҳнома”-и безаволи Абулқосим Фирдавсӣ ба хотири огоҳии ҳарчи бештари мардум аз таъриху фарҳанг ва тамаддуни аҷдодони хеш чоп ва ба тамоми мардуми кишвар дастрас карда шавад.
Тақсими шоҳасари безаволи ҳаким Абулқосими Фирдавсӣ – “Шоҳнома” дар соли равон оғоз ёфт. Китоби мазкур дар ҳаҷми ду ҷилд бо теъдоди 1 млн 700 ҳазор нусха ба табъ расида, ин иқдом ба ифтихори 35-солагии Истиқлоли давлатии Тоҷикистон роҳандозӣ шудааст.
Пешвои миллат баробари тақдими “Шоҳнома”-и безаволи Абулқосим Фирдавсӣ, ҳамзамон амр кардаанд, ки дар соли 2026 озмуни ҷумҳуриявии “Шоҳномахонӣ” миёни аҳолии кишвар доир карда шавад. Ин озмун бо сарпарастии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва ба ифтихори 35 - солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ташкил шуда, барои баргузории он аз Фонди захиравии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 2 миллиону 660 ҳазор сомонӣ ҷудо карда мешавад.
Гулафшон КАРИМОВА,“ҶТ”
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон баҳри пешрафт, саводнокиву нигоҳдории фарҳанги гузаштагонамон тамоми талошашонро ба харҷ додаанд. Дар поён аз чанд иқдоми шоёни Пешвои миллат, ки дар соҳаҳои фарҳангу маорифи кишвар дар даҳсолаи охир роҳандозӣ гардидаанд, ёдовар мешавем.
Озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” аз ҷумлаи иқдомҳои қобили ситоиш ва судманде мебошад, ки ҳамасола бо фарогирии шумораи зиёди иштирокчиён дар кишвар доир мешавад. Ин озмун аз соли 2019 инҷониб баргузор шуда, тавонистааст, ки шумораи зиёди дӯстдорони китоб-ро ба худ ҷалб созад. Ин нуктаро метавон аз ҳамасола афзудани шумораи ширкаткунандагон ва таваҷҷуҳи зиёди ҷомеа ба он пай бурд.
Масалан, шумораи иштирокчиён дар соли аввал дар даври якум 102 ҳазору 301 нафар ва маблағи он 310 ҳазор сомониро ташкил дода, ин адад дар соли 2024 ба 251 ҳазору 206 нафар ва маблағаш ба 4 млн 570 ҳазор сомонӣ расид. Маблағи озмун дар ин муддат 4 млн 260 ҳазор сомонӣ зиёд ва шумораи иштирокчиён 148 ҳазору 905 нафар бештар гардидааст.
Ин рақамҳо нишондиҳандаи афзудани ҳавасмандгардонӣ ва афзоиши ширкаткунандагон давоми 6 соли баргузории озмун мебошад.
Чунин иқдомҳои судманд аз ҷониби Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар солҳои баъдӣ идома ёфтанд ва озмунҳое чун “Тоҷикистон - Ватани азизи ман” ва “Илм – фурӯғи маърифат” ба вуҷуд омаданд, ки аз тарафи дӯстдорони фарҳангу илм низ хуш пазируфта шуданд. Шумораи ширкаткунандагони онҳо ҳам ҳамасола дар ҳоли афзоиш аст.
Таъкид мебояд, ки Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамасола бо зиёд намудани маблағҳои озмун, ки яке аз беҳтарин роҳҳои ҳавасмандгардонии иштирокчиён ва қадрдонии заҳматҳои онҳост, тавонистааст, ки шавқу завқи ҳамагонро барои ширкат дар озмунҳои болозикр бедор созад. Барои мисол, агар соли 2024 маблағи умумии озмуни “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” 4 млн 570 ҳазор сомонӣ буд, он дар соли 2025 ба 6 млн 670 ҳазор сомонӣ расонида шуд, ки нисбат ба соли қабл 2 млн 100 ҳазор сомонӣ бештар аст. Инчунин, барандагони Шоҳҷоиза соҳиби маблағи140 ҳазор сомонӣ хоҳанд шуд, ки соли гузашта маблағи он 70 ҳазор сомониро ташкил медод.
Ин ташаббусҳо дар доираи дигари озмунҳои ҷумҳуриявӣ ҳам роҳандозӣ гардида, ҳаҷми маблағи озмунҳои мазкур ҳамасола зиёд карда мешавад. Соли равон барои озмунҳои “Тоҷикистон - Ватани азизи ман” зиёда аз 7,6 миллион сомонӣ ва “Илм –фурӯғи маърифат” беш аз 9,2 миллион сомонӣ ҷудо гашт, ки аз таваҷҷуҳи пайвастаи Сарвари давлат ба ҳунару илми кишвар дарак медиҳад.
Хуршед Мавлонов, сардори Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илм иброз дошт, ки Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо дарки амиқи масъулияти таърихӣ ва бо итминони қавӣ ба тавоноии насли ҷавон сиёсати давлатии ҷавононро ҳамчун яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати иҷтимоиву фарҳангии кишвар муайян намудаанд.
“Ин озмунҳо на танҳо воситаи дар-ёфти чеҳраҳои нави илмию эҷодӣ мебошанд, балки ба ташаккули ҷаҳонбинии илмӣ, афкори ватандӯстӣ, худшиносӣ ва баланд бардоштани сатҳи маърифатнокии ҷомеа мусоидат мекунанд. Таҷриба нишон медиҳад, ки садҳо ғолибони ин озмунҳо имрӯз дар муассисаҳои илмӣ, донишгоҳҳои бонуфузи дохилию хориҷӣ ва марказҳои тадқиқотӣ фаъолият дошта, дар самтҳои гуногуни илм, фарҳанг ва технология дастовардҳои назаррас доранд. Онҳо дар арсаи байналмилалӣ низ бо донишу эҷод ва истеъдоди худ номи Тоҷикистонро баланд мебардоранд, - гуфт номбурда ва дар идома зикр намуд:
- Ин иқдомҳо баёнгари онанд, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон сиёсати муосири кадрпарвариро роҳандозӣ намуда, ба рушди минбаъдаи илм, маориф ва фарҳанг заминаи устувор мегузорад”.
Мавҷуда Комилзода, ҷомеашинос ҳам ба он назар аст, ки иқдомҳои мазкур тавонистанд, ки ҷавонони боистеъдодро, махсусан дар соҳаи маорифу илм кашф намоянд, зеро аксари онҳо мутахассисони хуб дар соҳаи худ мебошанд.
- Иқдомҳои Сарвари давлат дар самти дастгирӣ ва рушди ҷавонон ба таври воқеӣ ба кашфи истеъдодҳои нав ва тарбияи насли босавод мусоидат карда, имрӯз ин сиёсати хирадмандона чун омили асосии пешрафти маънавию зеҳнии ҷомеаи тоҷик табдил ёфтааст, - ёдрас шуд ин ҷомеашинос.
Абдулфаттоҳ Аминзода, директори Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот ёдрас шуд, ки маҳз ба воситаи озмунҳои болозикр ҷавонон дар чанд самт фаро гирифта шуда, ҳамчунин онҳоро ба роҳи дуруст ҳидоят менамоянд.
“Озмунҳои мазкур аз як тараф ба кашфи истеъдодҳои нав мусоидат карда, аз сӯи дигар ғолибон соҳиби маблағҳои калон гардиданд. Ин ҳама боис гашт, ки ҷавонон бештар ба китобу китобхонӣ ва илмҳои муосир рӯ оранд”, - гуфт А. Аминзода.
“ТОҶИКОН” ВА “ШОҲНОМА”.
ТУҲФАЕ БО ҲАДАФИ ХУДОГОҲИВУ ХУДШИНОСИИ МАРДУМ
Иқдомҳои дигари Пешвои миллат ин тақдими китоби “Тоҷикон”-и аллома Бобоҷон Ғафуров дар соли 2020 мебошад. Сарвари кишвар соли 2019 супориш дода буданд, ки бо мақсади омӯзиши амиқи таърихи пурифтихори халқи тоҷик китоби “Тоҷикон” то ҷашни 30-солагии Истиқлоли давлатӣ чоп шудаву ба таври ройгон ба ҳар оила туҳфа карда шавад.
Инчунин, Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба ифтихори 115-солагии академик Бобоҷон Ғафуров ва ҷиҳати дарёфти чеҳраҳои нав, наврасону ҷавонони лаёқатманд, худшиносу худогоҳ, ватандӯст ва таърихдон озмуни ҷумҳуриявии ““Тоҷикон” - оинаи таърихи миллат” - ро дар соли 2023 роҳандозӣ намуданд.
Барои ташкили озмун аз ҳисоби маблағҳои Фонди захиравии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 1 млн 480 ҳазор сомонӣ ҷудо гашта, тибқи иттилои манбаъҳои расмӣ озмун тавонист ҳудуди 140 ҳазору 787 нафар иштирокчиро дар соли 2023 фаро гираду шахсони босаводу таърихдонро соҳиби ҷоизаҳои озмун гардонад.
Дар идомаи ташаббусҳои хеш, инчунин Пешвои миллат тақдими “Шоҳнома”-и безаволи Абулқосим Фирдавсиро пеш гирифтанд. Ин иқдомро Сарвари давлат 5 декабри соли 2023 зимни баромади хеш дар Симпозиуми байналмилалии “Бобоҷон Ғафуров - бузургтарин муҳаққиқ ва муаррифгари таърихи халқи тоҷик”, ки ба ифтихори 115-солагии академик Бобоҷон Ғафуров баргузор гардида буд, пешбарӣ намуда, дастур доданд, ки “Шоҳнома”-и безаволи Абулқосим Фирдавсӣ ба хотири огоҳии ҳарчи бештари мардум аз таъриху фарҳанг ва тамаддуни аҷдодони хеш чоп ва ба тамоми мардуми кишвар дастрас карда шавад.
Тақсими шоҳасари безаволи ҳаким Абулқосими Фирдавсӣ – “Шоҳнома” дар соли равон оғоз ёфт. Китоби мазкур дар ҳаҷми ду ҷилд бо теъдоди 1 млн 700 ҳазор нусха ба табъ расида, ин иқдом ба ифтихори 35-солагии Истиқлоли давлатии Тоҷикистон роҳандозӣ шудааст.
Пешвои миллат баробари тақдими “Шоҳнома”-и безаволи Абулқосим Фирдавсӣ, ҳамзамон амр кардаанд, ки дар соли 2026 озмуни ҷумҳуриявии “Шоҳномахонӣ” миёни аҳолии кишвар доир карда шавад. Ин озмун бо сарпарастии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва ба ифтихори 35 - солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ташкил шуда, барои баргузории он аз Фонди захиравии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 2 миллиону 660 ҳазор сомонӣ ҷудо карда мешавад.
Гулафшон КАРИМОВА,“ҶТ”
Хабарҳои дигар
Рӯзнома
Эзоҳи худро нависед