ҶОМЕА
Сешанбе 20 Октябр 2026 09:27
20 октябр дар шаҳри Душанбе ҷаласаи Шурои сарони ҳукуматҳо (сарвазирон)-и давлатҳои аъзои Созмони ҳамкории Шанхай таҳти раёсати Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон Қоҳир Расулзода ҳам дар шакли маҳдуд ва ҳам дар ҳайати васеъ баргузор гардид.
Вохӯрӣ бо аксбардории дастҷамъонаи роҳбарони ҳайатҳои кишварҳои аъзои Созмони ҳамкории Шанхай, Дабири кулли Созмони ҳамкории Шанхай ва Директори Кумитаи иҷроияи Сохтори минтақавии зиддитеррористии Созмони ҳамкории Шанхай (СМЗТ) оғоз ёфта, сипас дар доираи маҳдуд ва бо иштироки ҳайатҳои васеъ идома ёфт.
Қоҳир Расулзода аъзои ҳайатҳоеро, ки ба Тоҷикистон ташриф овардаанд, хайрамақдам гуфта, мулоқотҳои мунтазамро ҳамчун анъанаи нек ва механизми муҳим барои баррасии мушаххаси масъалаҳои рӯзмарраи ҳамкории бисёрҷониба арзёбӣ намуд.
Дар ҷараёни вохӯрӣ натиҷаҳои корҳои анҷомёфта баррасӣ гардида, самтҳои мушаххаси ҳамкории минбаъда муайян карда шуданд.
Таъкид гардид, ки дар ҷараёни мулоқот бо Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон масъалаҳои марбут ба рушди минбаъдаи Созмони ҳамкории Шанхай ба таври муфассал баррасӣ гардиданд.
Таъкид шуд, ки вазъияти мураккаби дар минтақа ва сатҳи ҷаҳонӣ баамаломада таваҷҷуҳи хос талаб мекунад. Дар ин замина, Стратегияи рушди Созмони ҳамкории Шанхай то соли 2035, Стратегияи рушди иқтисодии Созмон барои давраи то соли 2030 ва Барномаи ҳамкории бисёрҷонибаи тиҷоратию иқтисодӣ барои чунин талошҳо дастурҳои заруриро фароҳам меоранд.
Тақвияти ҳамоҳангӣ байни Шурои сарони ҳукуматҳо, механизмҳои соҳавӣ дар сатҳи вазоратҳо ва коршиносон, инчунин мақомоти доимии Созмони ҳамкории Шанхай муҳим арзёбӣ карда шуд.
Пешниҳод гардид, ки таҷрибаи мунтазам пешниҳод намудани маълумот оид ба рафти иҷрои қарорҳои Шурои сарони давлатҳо, ҳуҷҷатҳои барномавӣ ва соҳавии Созмон амалӣ карда шавад. Чунин равиш имкон медиҳад, ки натиҷаҳо сари вақт пайгирӣ, мушкилоти мавҷуда муайян ва масъалаҳое, ки андешидани тадбирҳои иловагии ҳамоҳангшударо талаб мекунанд, мушаххас гарданд.
Мувофиқи мақсад дониста шуд, ки рӯзномаи иқтисодӣ бар асоси усули лоиҳамаҳвар ташаккул дода шавад. Тавре иброз гардид, лоиҳаҳо дар соҳаҳои энергетика, инфрасохтори нақлиётӣ, саноат, иқтисодиёти рақамӣ ва кишоварзӣ барои Тоҷикистон аҳамияти хосса доранд.
Қоҳир Расулзода пешниҳод намуд, ки фаъолияти минбаъдаи Созмон ба якчанд самти амалӣ равона карда шавад. Ба инҳо нигоҳ доштани рушди иқтисодӣ, таҳкими амнияти энергетикӣ, ба таври мунтазам бартараф кардани монеаҳои тиҷоратӣ ва такмил додани расмиёти гумрукӣ, коҳиш додани хароҷоти нақлиётӣ ва логистикӣ, густариши сармоягузории мутақобил ва таъсиси иқтидори нави истеҳсолӣ, рушди матлуботи саноатӣ ва занҷирҳои арзишҳои иловагӣ бо ҷалби васеътари ҳама давлатҳои аъзои Созмони ҳамкории Шанхай дохил мешаванд.
Ҳамчунин пешниҳод гардид, ки имконияти таъсиси Платформаи минтақавии рақамии агроэкологии СҲШ баррасӣ карда шавад, ки он метавонад ба мубодилаи иттилоот, дастовардҳои илмӣ ва таҷрибаҳои пешқадам мусоидат намояд.
Дар робита ба ҳамкории фарҳангӣ ва башардӯстона, аҳамияти рушди шабакаи ҳамкорӣ байни осорхонаҳо, китобхонаҳо, театрҳо ва бойгониҳои кишварҳои аъзои СҲШ таъкид гардид, ки дар ин замина таваҷҷуҳи асосӣ ба ҳифзи мероси таърихию фарҳангӣ, барқарорсозии ёдгориҳо, ҳунарҳои мардумӣ ва рақамикунонии сарватҳои фарҳангӣ равона шавад. Тоҷикистон ба густариши мубодилаҳои таълимию илмӣ, татбиқи барномаҳои таҳқиқотии муштарак, рушди ҳаракатпазирии академӣ ва омодасозии кадрҳо дар соҳаҳои дорои талаботи баланд таваҷҷуҳ дорад.
Ба андешаи Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон, ин ба зарурати тақвияти талошҳои муштарак барои фароҳам овардани шароити мусоид ба хотири ҷалби сармоя, татбиқи лоиҳаҳои бузурги ҳамкорӣ ва рушди инфрасохтори истеҳсолӣ ишора менамояд.
Таъкид мегардад, ки Тоҷикистон омода аст барои шарикони худ дар Созмони ҳамкории Шанхай ба хотири татбиқи ташаббусҳои барои ҷонибҳо судманд имконоти васеъ фароҳам орад.
Иброз карда мешавад, ки дар бахши кишоварзӣ Тоҷикистон ҷонибдори баланд бардоштани ҳосилнокӣ, густариши иқтидори коркард ва истифода бурдани усулҳои инноватсионӣ барои истифодаи оқилонаи замин мебошад. Дар ин замина пешниҳод гардид, ки ташаббуси Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба таъсиси Платформаи рақамии агроэкологии минтақавӣ — идеяе, ки дар нишасти Шурои сарони давлатҳои Созмони ҳамкории Шанхай дар Бишкек пешниҳод шуда буд, дастгирӣ карда шавад.
Изҳор гардид, ки Тоҷикистон — давлате, ки дорои иқтидори бузург барои истеҳсоли энергияи аз ҷиҳати экологӣ тоза мебошад, ба бахши энергетика таваҷҷуҳи хосса зоҳир намуда, ба ҷалби шарикон аз Созмони ҳамкории Шанхай барои татбиқи лоиҳаҳои бузургмиқёси «сабз» ҳавасманд аст.
Қоҳир Расулзода изҳор дошт, ки истифодаи оқилонаи захираҳои об, ҳифзи пиряхҳо ва мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим бо бахши энергетика робитаи зич доранд.
Ҳамчунин пешниҳод гардид, ки таъсиси Шарикии Созмони ҳамкории Шанхай (СҲШ) оид ба ҳифзи пиряхҳо ва таъмини амнияти обӣ дар Авруосиё оғоз ёбад ва имкони баргузории муколамаи мунтазами коршиносон баррасӣ карда шавад.
Қоҳир Расулзода ҳамчунин таъкид намуд, ки Тоҷикистон ба Шурои кории СҲШ ва Консорсиуми байнибонкӣ аҳамияти хосса медиҳад; иқтидори онҳо бояд бештар ба дастгирии лоиҳаҳои мушаххас, барқарорсозии робитаҳои мустақим ва дарёфти роҳҳалҳои самараноки молиявӣ равона карда шавад.
Аз рӯйи натиҷаҳои ҷаласаи Шурои сарони ҳукуматҳо (сарвазирон)-и давлатҳои аъзои Созмони ҳамкории Шанхай санади дахлдор ба имзо расид.
Дар ин ҷаласа Сарвазири Ҷумҳурии Беларус Александр Турчин, Сарвазири Шурои давлатии Ҷумҳурии Мардумии Чин Ли Сян, Муовини аввали Президенти Ҷумҳурии Исломии Эрон Муҳаммадризо Ориф ва Сарвазири Федератсияи Русия Михаил Мишустин, Сарвазири Ҷумҳурии Қазоқистон Олжас Бектенов, Сарвазири Ҷумҳурии Узбекистон Абдулла Арипов, Муовини якуми Раиси Девони вазирони Ҷумҳурии Қирғизистон Данияр Амангелдиев, муовини Сарвазир ва вазири корҳои хориҷии Ҷумҳурии Исломии Покистон Муҳаммад Исҳоқ Дор, Вазири мудофиаи Ҷумҳурии Ҳиндустон Раҷнатҳ Сингҳ ва муовини якуми Сарвазир ва вазири рушди иқтисодии Муғулистон Жадамба Энхбаяр, Муовини Раиси Девони вазирони Туркманистон Хоҷамурат Гелдимурадов, Дабири кулли СҲШ Нурлан Ермекбаев, Директори Кумитаи иҷроияи Сохтори минтақавии зиддитеррористии СҲШ Уларбек Шаршеев, Раиси Шурои кории СҲШ Темир Сариев ва Раиси Шурои Консорсиуми байнибонкии СҲШ Уланбек Ногаев иштирок карданд.
Дар поёни мулоқот Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон Қоҳир Расулзода ва Дабири кулли Созмони ҳамкории Шанхай Нурлан Ермекбаев аз рӯйи натиҷаҳои ҷаласа барои намояндагони воситаҳои ахбори омма бо изҳороти муштарак баромад намуданд.
Вохӯрӣ бо аксбардории дастҷамъонаи роҳбарони ҳайатҳои кишварҳои аъзои Созмони ҳамкории Шанхай, Дабири кулли Созмони ҳамкории Шанхай ва Директори Кумитаи иҷроияи Сохтори минтақавии зиддитеррористии Созмони ҳамкории Шанхай (СМЗТ) оғоз ёфта, сипас дар доираи маҳдуд ва бо иштироки ҳайатҳои васеъ идома ёфт.
Қоҳир Расулзода аъзои ҳайатҳоеро, ки ба Тоҷикистон ташриф овардаанд, хайрамақдам гуфта, мулоқотҳои мунтазамро ҳамчун анъанаи нек ва механизми муҳим барои баррасии мушаххаси масъалаҳои рӯзмарраи ҳамкории бисёрҷониба арзёбӣ намуд.
Дар ҷараёни вохӯрӣ натиҷаҳои корҳои анҷомёфта баррасӣ гардида, самтҳои мушаххаси ҳамкории минбаъда муайян карда шуданд.
Таъкид гардид, ки дар ҷараёни мулоқот бо Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон масъалаҳои марбут ба рушди минбаъдаи Созмони ҳамкории Шанхай ба таври муфассал баррасӣ гардиданд.
Таъкид шуд, ки вазъияти мураккаби дар минтақа ва сатҳи ҷаҳонӣ баамаломада таваҷҷуҳи хос талаб мекунад. Дар ин замина, Стратегияи рушди Созмони ҳамкории Шанхай то соли 2035, Стратегияи рушди иқтисодии Созмон барои давраи то соли 2030 ва Барномаи ҳамкории бисёрҷонибаи тиҷоратию иқтисодӣ барои чунин талошҳо дастурҳои заруриро фароҳам меоранд.
Тақвияти ҳамоҳангӣ байни Шурои сарони ҳукуматҳо, механизмҳои соҳавӣ дар сатҳи вазоратҳо ва коршиносон, инчунин мақомоти доимии Созмони ҳамкории Шанхай муҳим арзёбӣ карда шуд.
Пешниҳод гардид, ки таҷрибаи мунтазам пешниҳод намудани маълумот оид ба рафти иҷрои қарорҳои Шурои сарони давлатҳо, ҳуҷҷатҳои барномавӣ ва соҳавии Созмон амалӣ карда шавад. Чунин равиш имкон медиҳад, ки натиҷаҳо сари вақт пайгирӣ, мушкилоти мавҷуда муайян ва масъалаҳое, ки андешидани тадбирҳои иловагии ҳамоҳангшударо талаб мекунанд, мушаххас гарданд.
Мувофиқи мақсад дониста шуд, ки рӯзномаи иқтисодӣ бар асоси усули лоиҳамаҳвар ташаккул дода шавад. Тавре иброз гардид, лоиҳаҳо дар соҳаҳои энергетика, инфрасохтори нақлиётӣ, саноат, иқтисодиёти рақамӣ ва кишоварзӣ барои Тоҷикистон аҳамияти хосса доранд.
Қоҳир Расулзода пешниҳод намуд, ки фаъолияти минбаъдаи Созмон ба якчанд самти амалӣ равона карда шавад. Ба инҳо нигоҳ доштани рушди иқтисодӣ, таҳкими амнияти энергетикӣ, ба таври мунтазам бартараф кардани монеаҳои тиҷоратӣ ва такмил додани расмиёти гумрукӣ, коҳиш додани хароҷоти нақлиётӣ ва логистикӣ, густариши сармоягузории мутақобил ва таъсиси иқтидори нави истеҳсолӣ, рушди матлуботи саноатӣ ва занҷирҳои арзишҳои иловагӣ бо ҷалби васеътари ҳама давлатҳои аъзои Созмони ҳамкории Шанхай дохил мешаванд.
Ҳамчунин пешниҳод гардид, ки имконияти таъсиси Платформаи минтақавии рақамии агроэкологии СҲШ баррасӣ карда шавад, ки он метавонад ба мубодилаи иттилоот, дастовардҳои илмӣ ва таҷрибаҳои пешқадам мусоидат намояд.
Дар робита ба ҳамкории фарҳангӣ ва башардӯстона, аҳамияти рушди шабакаи ҳамкорӣ байни осорхонаҳо, китобхонаҳо, театрҳо ва бойгониҳои кишварҳои аъзои СҲШ таъкид гардид, ки дар ин замина таваҷҷуҳи асосӣ ба ҳифзи мероси таърихию фарҳангӣ, барқарорсозии ёдгориҳо, ҳунарҳои мардумӣ ва рақамикунонии сарватҳои фарҳангӣ равона шавад. Тоҷикистон ба густариши мубодилаҳои таълимию илмӣ, татбиқи барномаҳои таҳқиқотии муштарак, рушди ҳаракатпазирии академӣ ва омодасозии кадрҳо дар соҳаҳои дорои талаботи баланд таваҷҷуҳ дорад.
Ба андешаи Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон, ин ба зарурати тақвияти талошҳои муштарак барои фароҳам овардани шароити мусоид ба хотири ҷалби сармоя, татбиқи лоиҳаҳои бузурги ҳамкорӣ ва рушди инфрасохтори истеҳсолӣ ишора менамояд.
Таъкид мегардад, ки Тоҷикистон омода аст барои шарикони худ дар Созмони ҳамкории Шанхай ба хотири татбиқи ташаббусҳои барои ҷонибҳо судманд имконоти васеъ фароҳам орад.
Иброз карда мешавад, ки дар бахши кишоварзӣ Тоҷикистон ҷонибдори баланд бардоштани ҳосилнокӣ, густариши иқтидори коркард ва истифода бурдани усулҳои инноватсионӣ барои истифодаи оқилонаи замин мебошад. Дар ин замина пешниҳод гардид, ки ташаббуси Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба таъсиси Платформаи рақамии агроэкологии минтақавӣ — идеяе, ки дар нишасти Шурои сарони давлатҳои Созмони ҳамкории Шанхай дар Бишкек пешниҳод шуда буд, дастгирӣ карда шавад.
Изҳор гардид, ки Тоҷикистон — давлате, ки дорои иқтидори бузург барои истеҳсоли энергияи аз ҷиҳати экологӣ тоза мебошад, ба бахши энергетика таваҷҷуҳи хосса зоҳир намуда, ба ҷалби шарикон аз Созмони ҳамкории Шанхай барои татбиқи лоиҳаҳои бузургмиқёси «сабз» ҳавасманд аст.
Қоҳир Расулзода изҳор дошт, ки истифодаи оқилонаи захираҳои об, ҳифзи пиряхҳо ва мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим бо бахши энергетика робитаи зич доранд.
Ҳамчунин пешниҳод гардид, ки таъсиси Шарикии Созмони ҳамкории Шанхай (СҲШ) оид ба ҳифзи пиряхҳо ва таъмини амнияти обӣ дар Авруосиё оғоз ёбад ва имкони баргузории муколамаи мунтазами коршиносон баррасӣ карда шавад.
Қоҳир Расулзода ҳамчунин таъкид намуд, ки Тоҷикистон ба Шурои кории СҲШ ва Консорсиуми байнибонкӣ аҳамияти хосса медиҳад; иқтидори онҳо бояд бештар ба дастгирии лоиҳаҳои мушаххас, барқарорсозии робитаҳои мустақим ва дарёфти роҳҳалҳои самараноки молиявӣ равона карда шавад.
Аз рӯйи натиҷаҳои ҷаласаи Шурои сарони ҳукуматҳо (сарвазирон)-и давлатҳои аъзои Созмони ҳамкории Шанхай санади дахлдор ба имзо расид.
Дар ин ҷаласа Сарвазири Ҷумҳурии Беларус Александр Турчин, Сарвазири Шурои давлатии Ҷумҳурии Мардумии Чин Ли Сян, Муовини аввали Президенти Ҷумҳурии Исломии Эрон Муҳаммадризо Ориф ва Сарвазири Федератсияи Русия Михаил Мишустин, Сарвазири Ҷумҳурии Қазоқистон Олжас Бектенов, Сарвазири Ҷумҳурии Узбекистон Абдулла Арипов, Муовини якуми Раиси Девони вазирони Ҷумҳурии Қирғизистон Данияр Амангелдиев, муовини Сарвазир ва вазири корҳои хориҷии Ҷумҳурии Исломии Покистон Муҳаммад Исҳоқ Дор, Вазири мудофиаи Ҷумҳурии Ҳиндустон Раҷнатҳ Сингҳ ва муовини якуми Сарвазир ва вазири рушди иқтисодии Муғулистон Жадамба Энхбаяр, Муовини Раиси Девони вазирони Туркманистон Хоҷамурат Гелдимурадов, Дабири кулли СҲШ Нурлан Ермекбаев, Директори Кумитаи иҷроияи Сохтори минтақавии зиддитеррористии СҲШ Уларбек Шаршеев, Раиси Шурои кории СҲШ Темир Сариев ва Раиси Шурои Консорсиуми байнибонкии СҲШ Уланбек Ногаев иштирок карданд.
Дар поёни мулоқот Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон Қоҳир Расулзода ва Дабири кулли Созмони ҳамкории Шанхай Нурлан Ермекбаев аз рӯйи натиҷаҳои ҷаласа барои намояндагони воситаҳои ахбори омма бо изҳороти муштарак баромад намуданд.














Эзоҳи худро нависед