Дар бораи таъсири манфии телефони мобилӣ ба ҳаёти инсон зиёд гуфтаанд. Вале мушоҳида мешавад, ки инсонҳо ҷойи каме парҳез аз он, баръакс зиёдтар ба он таваҷҷуҳ доранду чи гуна гузаштани вақташонро надониста мемонанд.

Аз таҳлилҳо бармеояд, ки телефони ҳушманд, ки як замон воситаи одии гуфтугӯ буд, имрӯз ба ҷузъи ҷудонашавандаи зиндагии мо табдил ёфтааст.

Ба гуфти мутахассисон истифодаи дурусти телефон барои ҳар як шахс муҳим аст. Агар мо тамоми вақти худро бо телефон гузаронем, беихтиёр муносибатҳои инсонӣ, муҳаббати оилавӣ ва равобити иҷтимоӣ коҳиш меёбад. Муошират бо атрофиён кам мегардад ва инсон ба дунёи маҷозӣ бештар майл мекунад. Ин метавонад боиси танҳоӣ, фишори равонӣ ва ҳатто бемориҳои ҷисмонӣ шавад.

Боиси таассуф аст, ки чунин нишонаҳои дар боло зикркардаро мо ҳар рӯз дар ҳаёти хеш мебинему мушоҳида мекунем.
Ба андешаи Парвина Исоева, табиби чашм имрӯз телефон қисми ҷудонашавандаи зиндагии инсонҳо шудааст. Аммо ҳар он чизе, ки зиёдатӣ ва нодуруст истифода шавад, оқибати хуб надорад. Хосса, истифодаи нодурусти телефони мобилӣ метавонад ба саломатии ҷисмонӣ ва равонӣ зарар расонад.

- Бисёр вақт мебинем, ки ҷавонон шабона дар торикӣ, бидуни танаффус соатҳо ба экрани телефон менигаранд. Мутахассисон мегӯянд, ки ин амали нодуруст ба гавҳараки чашм таъсири манфӣ мерасонад. Чашм дар торикӣ васеъ мешавад, аммо вақте ки нури равшани телефон ба он мерасад, ногаҳон фишор меорад ва он ба фурӯравии функсияи табиии гавҳарак оварда мерасонад. Ин метавонад боиси хастагии чашм, суст шудани биноӣ ва ҳатто бемориҳои ҷиддитар гардад, - мегӯяд Парвина Исоева.

Ба гуфти ин ҳамсуҳбати мо, истифодаи аз ҳад зиёди телефон танҳо ба чашм зарар надорад. Он ба ҳолати равонии инсон низ таъсир мерасонад, шахс бештар асабӣ, бехоб ва аз атроф дур мешавад. Аз ин рӯ, мутахассисон тавсия медиҳанд, ки телефон бояд танҳо ҳангоми зарурат истифода шавад, мисли гирифтани маълумоти даркорӣ, ирсоли паём ва ё тамос.

Дар ин росто Умед Ҳамидов, равоншинос ба ин назар аст, ки истифодаи оқилонаи он метавонад ба рушд ва иртибот кӯмак кунад, аммо агар аз ҳад зиёд истифода шавад, хусусан аз ҷониби кӯдакон ва ҷавонон, он метавонад таъсири манфӣ расонад.
- Имрӯз бисёре аз волидайн ба кӯдакони худ телефон медиҳанд, то онҳо хомӯш бошанд ва барояшон халал нарасонанд, - мегӯяд Умед Ҳамидов, равоншинос. - Аммо вақте кӯдак соатҳои зиёд наворҳои аз доираи одоб дур тамошо мекунад, нутқи ӯ суст мешавад, майли муошират ва омӯзишаш коста мегардад. Ин метавонад боиси мушкилоти ҷиддии равонӣ ва таълимӣ дар оянда гардад.

Гуфта мешавад, истифодаи аз меъёр зиёди телефон, инчунин, ба сутунмуҳра низ таъсири манфӣ мерасонад. Равоншиносон таъкид мекунанд, ки истифодаи телефон бояд бо назорат ва дар доираи муайян сурат гирад. Барои кӯдакон бояд вақти маҳдуди истифода аз экран муқаррар карда шавад ва таваҷҷуҳ бештар ба фаъолиятҳои муфид, монанди китобхонӣ, муоширати зинда ва бозиҳои омӯзанда равона гардад.

Хулоса, телефон зарарнок нест, аммо истифодаи нодурусти он метавонад ба инсон ва саломатии ӯ таъсири манфӣ расонад. Пас, лозим аст аз ин кашфиёти муҳими инсоният, ки кори миллионҳо сокини сайёраро осон намудааст, ба мавриду мақсаднок истифода барем, на ин ки бар зарари хеш. Зеро саломатӣ ганҷи қиммату бебаҳост.

Заррина ҚОСИМОВА, “ҶТ”