ҶАВОНОН
Душанбе 08 Июн 2026 05:08
Яке аз муваффақиятҳои шахс дар ҳаёт интихоби дурусти касб ба ҳисоб меравад. Имрӯзҳо ҳолатҳое ба назар мерасанд, ки қисми зиёди ҷавонон чӣ хел интихоб намудани касбро намедонанд ва ҳангоми интихоб зуд пушаймон мегарданд. Аз ин рӯ, онҳо бояд ҳангоми интихоби касб саросема нашаванд ва пеш аз ҳама шавқу рағбат ва қобилияти худро ба назар гиранд. Инчунин, омӯзиши бозори меҳнат ва машварат бо омӯзгорону волидайн метавонад барои интихоби дурусти касб мусоидат намояд.
Холиқзода Холмаҳмад Холиқ равоншинос мегӯяд, интихоби касб ин интихоби тарзи ҳаёт аст. Инсон танҳо вақте пушаймон намешавад, ки интихобаш аз рӯйи ирода ва шинохти худаш бошад на аз рӯйи хоҳиши дигарон.
- Аз нигоҳи равоншиносӣ барои аз интихоби худ пушаймон нашудан бояд чор ҷанбаи асосиро ба назар гирифт: шавқу ҳавас, ақлу заковат ва истеъдод, хосиятҳои типологии миҷоз ва арзишҳои ҳаётӣ. Бинобар ин, интихоби касб набояд ҳамчун манбаи даромад фаҳмида шавад, балки он бояд ба инсон ҳаловат бахшад. Тафаккури мантиқӣ, эҷодкорӣ, маҳорати муошират карда тавонистан барои касби оянда сифатҳои муҳими шахсият мебошанд. Пеш аз интихоби касби оянда омӯзиши хосиятҳои типологии миҷоз бисёр муҳим аст ва барои ҳар як касб мувофиқ намудани чунин хосиятҳо ба пешрафти фаъолияти касбӣ мусоидат менамояд, чунки интровертҳо (одамони камгап) дар корҳои ором ва инфиродӣ, экстровертҳо (одамони кушода) дар корҳои гурӯҳӣ ва ҷамъиятӣ муваффақ мешаванд, - афзуд Холиқзода Холмаҳмад.
Ба гуфти номбурда дар раванди кор муайян кардан лозим аст, ки барои инсон чӣ аҳамияти зиёд дорад, яъне барои инсон чӣ муҳим аст - озодӣ, устуворӣ, кӯмак ба дигарон ё шуҳрат. Дар илми психология бо мақсади дуруст интихоб намудани касби оянда се унсури асосӣ нақши ҳалкунанда мебозад – “Мехоҳам, метавонам ва бояд”. Мехоҳам, яъне он чизе, ки барои инсон ҷолиб аст. Метавонам ин истеъдод, дониш ва имкониятҳои ақлии инсон. Бояд, яъне талабот ва мақсади гузошташуда бояд амалӣ гардад.
Ба гуфти мутахассисон бештари вақт пушаймонӣ бо сабаби дахолати беруна ба вуҷуд меояд. Яъне, агар интихоб таҳти фикру андешаи дигарон ба амал ояд ва ё касбҳои “мудшуда” бе назардошти шавқу ҳаваси шахсӣ роҳандозӣ шавад. Инчунин, пурра наомӯхтани тамоми паҳлуҳои касби оянда ва ё ба хотири фикру андешаи нафари дигаре интихоб намудани касби хеш бештари вақт дар инсон пушаймониро ба вуҷуд меорад.
Муҳҳидинзода Қурбонхоҷа Саидӣ, омӯзгори факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон дар ин маврид гуфт: “Барои он ки инсон касби дуруст-ро интихоб кунад ва баъдтар аз интихоби худ пушаймон нашавад, бояд пеш аз ҳама хуб андеша намояд. Яъне, фаҳмад, ки ба чӣ шавқ дорад, кадом корро бо муҳаббат иҷро мекунад ва дар чӣ қобилияту истеъдоди бештар дорад. Зеро агар инсон касберо интихоб кунад, ки ба хоҳишу қобилияти ӯ мувофиқ набошад, баъд аз муддате аз он хаста мешавад ва эҳсоси норозигӣ мекунад. Ҳамчунин, инсон бояд талаботи бозори меҳнатро ба назар гирад, яъне донад, ки кадом касбҳо имрӯз ва дар оянда бештар заруранд ва имконияти кору даромади хуб доранд”.
- Муҳим аст, ки касб ба ҳадаф ва орзуҳои зиндагии шахс мувофиқат кунад. Маслиҳати падару модар, омӯзгорон ва шахсони таҷрибадор низ дар интихоби дуруст нақши калон дорад, зеро онҳо метавонанд роҳнамоӣ ва таҷрибаи худро пешниҳод намоянд. Агар инсон ҳамаи ин омилҳоро ба назар гирифта, бо фикри дуруст ва огоҳона касб интихоб кунад, дар оянда бо муҳаббат кор мекунад, пешрафт менамояд ва аз интихоби худ пушаймон намешавад, - илова намуд ин омӯзгор.
Яке аз масъалаҳое, ки дар ин самт вуҷуд дорад, ин интихоби касб аз тарафи худи шахс ва ё аз тарафи волидайн мебошад. Дар ин масъала фикрҳо гуногунанд.
- Аз нигоҳи равоншиносӣ, касб- ро бояд худи шахс интихоб кунад, вале дар ин ҷода машварату дастгирии волидон ва мутахассисон бисёр зарур аст. Интихоби мустақилона кафолати солимии психологӣ ва муваффақияти ояндаи инсон мебошад. Муроҷиат ба волидайн ё мутахассис дар масъалаи интихоби касб зарур дониста мешавад ва набояд онҳо умуман бетараф бошанд. Онҳо метавонанд дар натиҷаи таҳлилҳои психологӣ истеъдоди фарзандро дида, ба ӯ тавсия диҳанд. Онҳо аз сабаби таҷрибаи ҳаётӣ ва дониши илмӣ доштан, метавонанд ба фарзанд дар бораи паҳлуҳои гуногун ва мушкилоти касбҳо маълумоти воқеӣ диҳанд, на ин ки қарори худро маҷбурӣ гузаронанд, яъне дар ҷодаи интихоби касб шахс қарор қабул мекунад, волидайн ё мутахассиси соҳаи психология дар шакли тавсияҳо ба ӯ кӯмак мерасонанд. Ин ягона роҳи тарбияи шахсияти мустақил дар интихоби касби оянда мебошад, - гуфт Холиқзода Холмаҳмад.
Ба таъкиди номбурда, бисёр вақт волидон мехоҳанд, ки фарзандашон он касберо интихоб кунад, ки худашон дар вақташ натавонистанд соҳиб шаванд. Ин боиси сохтакорона интихоб намудани касб гашта, фаъолияти касбиро бемаҳсул мегардонад, омӯхтани касбе, ки ба он рағбат надорӣ, боиси стреси доимӣ мегардад. Шахс худро барои ҷамъият нолозим ҳис мекунад ва ин ба депрессияи дарозмуддат бурда мерасонад. Агар ҷавон дар касби интихобкардаи волидон ба нокомӣ дучор шавад, ӯ тамоми умр волидони худро айбдор мекунад ва чунин муносибат дилсардиро байни онҳо ба вуҷуд меорад.
- Танҳо худи шахс метавонад фаҳмад, ки ба кадом соҳа бештар майл дорад ва кадом кор ба ӯ хушбахтӣ мебахшад. Агар касб бо хоҳиши худ интихоб шавад, инсон бо муҳаббат мехонад ва кор мекунад, барои пешрафт бештар кӯшиш менамояд ва дар оянда аз кори худ қаноатманд мегардад. Албатта, маслиҳат ва таҷрибаи волидон хеле муҳим аст, зеро онҳо фарзанди худро хуб мешиносанд ва беҳбудии ӯро мехоҳанд. Барои ҳамин, беҳтарин роҳи ҳал ин аст, ки волидон ба фарзанд маслиҳат диҳанду дастгирӣ кунанд, вале интихоби ниҳоӣ аз ҷониби худи шахс бошад, - мегӯяд Муҳиддинзода Қурбонхоҷа.
Басир Ҳошимзода хатмкунандаи муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №71-и ноҳияи Шоҳмансур мехоҳад дар соҳае, ки худ интихоб кардааст, ба комёбӣ расад. Ӯ мехоҳад дар оянда дар соҳаи тиб ҳамчун табиб фаъолият намояд. Ва ҳамчунин хостори он аст, ки ҳар як ҷавон бояд касби дӯстдоштаашро интихоб намояд. Зеро комёбии минбаъда аз интихоби дурусти касб вобастагии калон дорад.
- Касби табибиро аз овони кӯдакиам интихоб намудаам ва мехоҳам дар оянда ба одамон кӯмак расонам, барои ҳифзи саломатии онҳо саҳмгузор бошам ва ҳамчун мутахассиси хуб ба ҷомеа хизмат намоям. Барои расидан ба касби дӯстдоштаам кӯшиш карда истодаам, ки фанҳои асосӣ, махсусан биология ва химияро амиқтар омӯзам, то ки дар оянда муваффақ шавам. Ин касб интихоби худи ман буд ва волидонам низ маро дастгирӣ мекунанд, - гуфт Басир Ҳошимзода.
Ба андешаи равоншинос Холиқзода Холмаҳмад агар шавқу ҳавас ба инсон қувва ва сифати кор диҳад, бозори меҳнат бошад, пулу имконият медиҳад. Касби муваффақ он аст, ки дар он шавқи шумо ба одамони дигар манфиат орад. Албатта, шавқу ҳавас муҳимтар дониста мешавад, чунки дар заминаи маҳсулнокии фаъолияти касбӣ имконияти бозори меҳнат ба вуҷуд меояд. Омилҳое вуҷуд доранд, ки дар натиҷаи дуруст ба роҳ мондани касби оянда имконияти бозори меҳнатро низ амалӣ месозанд. Шавқу рағбати шахсӣ неруи бузурги ҳаракатдиҳанда аст. Инсон барои касби дӯстдоштааш бедорхобӣ кашида, адабиёт мутолиа намуда, ҳеҷ гоҳ хаста намешавад. Вақте касб маҷбурӣ аст, шавқу рағбат аз байн меравад. Вақте ки инсон касбро худаш интихоб мекунад, уҳдадории ҳаёти худро ба дӯш мегирад. Агар ба мушкили рӯ ба рӯ шавад, собитқадамона онро ҳал мекунад, чун ин интихоби худи ӯст. Раванди интихоби касб марҳилаи муҳими такмили шахсият аст. Инсон дар ин вақт кӣ будани худро мефаҳмад.
Имрӯзҳо ҳастанд ҷавононе, ки баъди хатми донишгоҳ мехоҳанд дар касби худ фаъолият кунанд ва ин аз интихоби дурусти касбашон гувоҳӣ медиҳад.
Масрур Файзиев имсол Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро бо ихтисоси журналист хатм намуд. Чӣ тавре, ки худи ӯ иброз кард, ин касбро худаш интихоб кардааст бо дастгирии волидонаш. “Баъд аз се соли таҳсил фаъолиятамро дар яке аз сохторҳои қудратӣ - Вазорати мудофиа дар Раёсати иттилоот ва робита бо ҷомеа сар намудам. Ва дар оянда мехоҳам дар ҳамин касб ҳамчун журналисти ҳарбӣ фаъолият намоям. Ҳоло мехоҳам баъди адои хизмати семоҳаи ҳарбӣ дар Раёсати иттилоот ва робита бо ҷомеаи Вазорати Мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолиятро идома диҳам”.
Ба гуфти коршиносон таъсири интихоби нодурусти касб метавонад, ояндаи шахсро ба самти номуайянӣ барад, яъне инсон ҳар рӯз худро маҷбур карда, ба кор меравад. Ин боиси хашмгинӣ, бедорхобӣ ва хастагии доимии руҳӣ мегардад. Ҷавон 4-5 соли ҳаёти худ-ро барои омӯзиши соҳае сарф мекунад, ки ҳеҷ гоҳ дар он кор нахоҳад кард. Ин боиси ҳисси ноумедӣ мешавад. Дар синни 25-30 солагӣ ҷавон дарк мекунад, ки дар ҷойи худ нест. Ин ҳолат касро ба ноумедии амиқ ва гум кардани ҳадафи ҳаёт мебарад.
Аз ин рӯ, ҳамсуҳбатони мо ба ин назаранд, ки бояд касбро ҷавонон бо хоҳиши худ интихоб намоянд ва барои соҳиби касби мазкур шудан, бо муҳаббат пайи андӯхтани донишҳои он бошанд. Чунки комёбии фардои онҳо аз интихоби дурусти имрӯзашон вобаста аст.
Оишаи ҶУРАХОН, “ҶТ”
Холиқзода Холмаҳмад Холиқ равоншинос мегӯяд, интихоби касб ин интихоби тарзи ҳаёт аст. Инсон танҳо вақте пушаймон намешавад, ки интихобаш аз рӯйи ирода ва шинохти худаш бошад на аз рӯйи хоҳиши дигарон.
- Аз нигоҳи равоншиносӣ барои аз интихоби худ пушаймон нашудан бояд чор ҷанбаи асосиро ба назар гирифт: шавқу ҳавас, ақлу заковат ва истеъдод, хосиятҳои типологии миҷоз ва арзишҳои ҳаётӣ. Бинобар ин, интихоби касб набояд ҳамчун манбаи даромад фаҳмида шавад, балки он бояд ба инсон ҳаловат бахшад. Тафаккури мантиқӣ, эҷодкорӣ, маҳорати муошират карда тавонистан барои касби оянда сифатҳои муҳими шахсият мебошанд. Пеш аз интихоби касби оянда омӯзиши хосиятҳои типологии миҷоз бисёр муҳим аст ва барои ҳар як касб мувофиқ намудани чунин хосиятҳо ба пешрафти фаъолияти касбӣ мусоидат менамояд, чунки интровертҳо (одамони камгап) дар корҳои ором ва инфиродӣ, экстровертҳо (одамони кушода) дар корҳои гурӯҳӣ ва ҷамъиятӣ муваффақ мешаванд, - афзуд Холиқзода Холмаҳмад.
Ба гуфти номбурда дар раванди кор муайян кардан лозим аст, ки барои инсон чӣ аҳамияти зиёд дорад, яъне барои инсон чӣ муҳим аст - озодӣ, устуворӣ, кӯмак ба дигарон ё шуҳрат. Дар илми психология бо мақсади дуруст интихоб намудани касби оянда се унсури асосӣ нақши ҳалкунанда мебозад – “Мехоҳам, метавонам ва бояд”. Мехоҳам, яъне он чизе, ки барои инсон ҷолиб аст. Метавонам ин истеъдод, дониш ва имкониятҳои ақлии инсон. Бояд, яъне талабот ва мақсади гузошташуда бояд амалӣ гардад.
Ба гуфти мутахассисон бештари вақт пушаймонӣ бо сабаби дахолати беруна ба вуҷуд меояд. Яъне, агар интихоб таҳти фикру андешаи дигарон ба амал ояд ва ё касбҳои “мудшуда” бе назардошти шавқу ҳаваси шахсӣ роҳандозӣ шавад. Инчунин, пурра наомӯхтани тамоми паҳлуҳои касби оянда ва ё ба хотири фикру андешаи нафари дигаре интихоб намудани касби хеш бештари вақт дар инсон пушаймониро ба вуҷуд меорад.
Муҳҳидинзода Қурбонхоҷа Саидӣ, омӯзгори факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон дар ин маврид гуфт: “Барои он ки инсон касби дуруст-ро интихоб кунад ва баъдтар аз интихоби худ пушаймон нашавад, бояд пеш аз ҳама хуб андеша намояд. Яъне, фаҳмад, ки ба чӣ шавқ дорад, кадом корро бо муҳаббат иҷро мекунад ва дар чӣ қобилияту истеъдоди бештар дорад. Зеро агар инсон касберо интихоб кунад, ки ба хоҳишу қобилияти ӯ мувофиқ набошад, баъд аз муддате аз он хаста мешавад ва эҳсоси норозигӣ мекунад. Ҳамчунин, инсон бояд талаботи бозори меҳнатро ба назар гирад, яъне донад, ки кадом касбҳо имрӯз ва дар оянда бештар заруранд ва имконияти кору даромади хуб доранд”.
- Муҳим аст, ки касб ба ҳадаф ва орзуҳои зиндагии шахс мувофиқат кунад. Маслиҳати падару модар, омӯзгорон ва шахсони таҷрибадор низ дар интихоби дуруст нақши калон дорад, зеро онҳо метавонанд роҳнамоӣ ва таҷрибаи худро пешниҳод намоянд. Агар инсон ҳамаи ин омилҳоро ба назар гирифта, бо фикри дуруст ва огоҳона касб интихоб кунад, дар оянда бо муҳаббат кор мекунад, пешрафт менамояд ва аз интихоби худ пушаймон намешавад, - илова намуд ин омӯзгор.
Яке аз масъалаҳое, ки дар ин самт вуҷуд дорад, ин интихоби касб аз тарафи худи шахс ва ё аз тарафи волидайн мебошад. Дар ин масъала фикрҳо гуногунанд.
- Аз нигоҳи равоншиносӣ, касб- ро бояд худи шахс интихоб кунад, вале дар ин ҷода машварату дастгирии волидон ва мутахассисон бисёр зарур аст. Интихоби мустақилона кафолати солимии психологӣ ва муваффақияти ояндаи инсон мебошад. Муроҷиат ба волидайн ё мутахассис дар масъалаи интихоби касб зарур дониста мешавад ва набояд онҳо умуман бетараф бошанд. Онҳо метавонанд дар натиҷаи таҳлилҳои психологӣ истеъдоди фарзандро дида, ба ӯ тавсия диҳанд. Онҳо аз сабаби таҷрибаи ҳаётӣ ва дониши илмӣ доштан, метавонанд ба фарзанд дар бораи паҳлуҳои гуногун ва мушкилоти касбҳо маълумоти воқеӣ диҳанд, на ин ки қарори худро маҷбурӣ гузаронанд, яъне дар ҷодаи интихоби касб шахс қарор қабул мекунад, волидайн ё мутахассиси соҳаи психология дар шакли тавсияҳо ба ӯ кӯмак мерасонанд. Ин ягона роҳи тарбияи шахсияти мустақил дар интихоби касби оянда мебошад, - гуфт Холиқзода Холмаҳмад.
Ба таъкиди номбурда, бисёр вақт волидон мехоҳанд, ки фарзандашон он касберо интихоб кунад, ки худашон дар вақташ натавонистанд соҳиб шаванд. Ин боиси сохтакорона интихоб намудани касб гашта, фаъолияти касбиро бемаҳсул мегардонад, омӯхтани касбе, ки ба он рағбат надорӣ, боиси стреси доимӣ мегардад. Шахс худро барои ҷамъият нолозим ҳис мекунад ва ин ба депрессияи дарозмуддат бурда мерасонад. Агар ҷавон дар касби интихобкардаи волидон ба нокомӣ дучор шавад, ӯ тамоми умр волидони худро айбдор мекунад ва чунин муносибат дилсардиро байни онҳо ба вуҷуд меорад.
- Танҳо худи шахс метавонад фаҳмад, ки ба кадом соҳа бештар майл дорад ва кадом кор ба ӯ хушбахтӣ мебахшад. Агар касб бо хоҳиши худ интихоб шавад, инсон бо муҳаббат мехонад ва кор мекунад, барои пешрафт бештар кӯшиш менамояд ва дар оянда аз кори худ қаноатманд мегардад. Албатта, маслиҳат ва таҷрибаи волидон хеле муҳим аст, зеро онҳо фарзанди худро хуб мешиносанд ва беҳбудии ӯро мехоҳанд. Барои ҳамин, беҳтарин роҳи ҳал ин аст, ки волидон ба фарзанд маслиҳат диҳанду дастгирӣ кунанд, вале интихоби ниҳоӣ аз ҷониби худи шахс бошад, - мегӯяд Муҳиддинзода Қурбонхоҷа.
Басир Ҳошимзода хатмкунандаи муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №71-и ноҳияи Шоҳмансур мехоҳад дар соҳае, ки худ интихоб кардааст, ба комёбӣ расад. Ӯ мехоҳад дар оянда дар соҳаи тиб ҳамчун табиб фаъолият намояд. Ва ҳамчунин хостори он аст, ки ҳар як ҷавон бояд касби дӯстдоштаашро интихоб намояд. Зеро комёбии минбаъда аз интихоби дурусти касб вобастагии калон дорад.
- Касби табибиро аз овони кӯдакиам интихоб намудаам ва мехоҳам дар оянда ба одамон кӯмак расонам, барои ҳифзи саломатии онҳо саҳмгузор бошам ва ҳамчун мутахассиси хуб ба ҷомеа хизмат намоям. Барои расидан ба касби дӯстдоштаам кӯшиш карда истодаам, ки фанҳои асосӣ, махсусан биология ва химияро амиқтар омӯзам, то ки дар оянда муваффақ шавам. Ин касб интихоби худи ман буд ва волидонам низ маро дастгирӣ мекунанд, - гуфт Басир Ҳошимзода.
Ба андешаи равоншинос Холиқзода Холмаҳмад агар шавқу ҳавас ба инсон қувва ва сифати кор диҳад, бозори меҳнат бошад, пулу имконият медиҳад. Касби муваффақ он аст, ки дар он шавқи шумо ба одамони дигар манфиат орад. Албатта, шавқу ҳавас муҳимтар дониста мешавад, чунки дар заминаи маҳсулнокии фаъолияти касбӣ имконияти бозори меҳнат ба вуҷуд меояд. Омилҳое вуҷуд доранд, ки дар натиҷаи дуруст ба роҳ мондани касби оянда имконияти бозори меҳнатро низ амалӣ месозанд. Шавқу рағбати шахсӣ неруи бузурги ҳаракатдиҳанда аст. Инсон барои касби дӯстдоштааш бедорхобӣ кашида, адабиёт мутолиа намуда, ҳеҷ гоҳ хаста намешавад. Вақте касб маҷбурӣ аст, шавқу рағбат аз байн меравад. Вақте ки инсон касбро худаш интихоб мекунад, уҳдадории ҳаёти худро ба дӯш мегирад. Агар ба мушкили рӯ ба рӯ шавад, собитқадамона онро ҳал мекунад, чун ин интихоби худи ӯст. Раванди интихоби касб марҳилаи муҳими такмили шахсият аст. Инсон дар ин вақт кӣ будани худро мефаҳмад.
Имрӯзҳо ҳастанд ҷавононе, ки баъди хатми донишгоҳ мехоҳанд дар касби худ фаъолият кунанд ва ин аз интихоби дурусти касбашон гувоҳӣ медиҳад.
Масрур Файзиев имсол Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро бо ихтисоси журналист хатм намуд. Чӣ тавре, ки худи ӯ иброз кард, ин касбро худаш интихоб кардааст бо дастгирии волидонаш. “Баъд аз се соли таҳсил фаъолиятамро дар яке аз сохторҳои қудратӣ - Вазорати мудофиа дар Раёсати иттилоот ва робита бо ҷомеа сар намудам. Ва дар оянда мехоҳам дар ҳамин касб ҳамчун журналисти ҳарбӣ фаъолият намоям. Ҳоло мехоҳам баъди адои хизмати семоҳаи ҳарбӣ дар Раёсати иттилоот ва робита бо ҷомеаи Вазорати Мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолиятро идома диҳам”.
Ба гуфти коршиносон таъсири интихоби нодурусти касб метавонад, ояндаи шахсро ба самти номуайянӣ барад, яъне инсон ҳар рӯз худро маҷбур карда, ба кор меравад. Ин боиси хашмгинӣ, бедорхобӣ ва хастагии доимии руҳӣ мегардад. Ҷавон 4-5 соли ҳаёти худ-ро барои омӯзиши соҳае сарф мекунад, ки ҳеҷ гоҳ дар он кор нахоҳад кард. Ин боиси ҳисси ноумедӣ мешавад. Дар синни 25-30 солагӣ ҷавон дарк мекунад, ки дар ҷойи худ нест. Ин ҳолат касро ба ноумедии амиқ ва гум кардани ҳадафи ҳаёт мебарад.
Аз ин рӯ, ҳамсуҳбатони мо ба ин назаранд, ки бояд касбро ҷавонон бо хоҳиши худ интихоб намоянд ва барои соҳиби касби мазкур шудан, бо муҳаббат пайи андӯхтани донишҳои он бошанд. Чунки комёбии фардои онҳо аз интихоби дурусти имрӯзашон вобаста аст.
Оишаи ҶУРАХОН, “ҶТ”
Хабарҳои дигар
Рӯзнома
Эзоҳи худро нависед