ВАРЗИШ
Сешанбе 26 Май 2026 11:35
Гузориши махсуси корманди рӯзномаи “Ҷавонони Тоҷикистон” аз ҷараёни иди футбол
Шоми 25 май шаҳри Душанбе на танҳо пойтахти Тоҷикистон, балки маркази як рӯйдоди муҳими байналмилалии варзишӣ буд. Варзишгоҳи марказии ҷумҳуриявӣ аз субҳи барвақт фазои тамоман дигар дошт. Садои мусиқӣ, парчамҳои рангоранг, либосҳои варзишии кӯдакону наврасон ва ҳазорон мухлиси футбол нишон медоданд, ки ин ҷо танҳо як мусобиқа ё чорабинии одии варзишӣ баргузор намешавад. Ин ҷо ҷашни футбол, варзише таҷлил мешуд, ки имрӯз ба забони умумии инсоният табдил ёфтааст.
Фестивали бошукӯҳи футбол бахшида ба Рӯзи ҷаҳонии футбол ҳазорҳо нафарро дар Варзишгоҳи марказии ҷумҳуриявии Душанбе ҷамъ овард. Тибқи маълумотҳо, ҳудуди 20 ҳазор мухлис дар ин чорабинии идона иштирок намуданд. Варзишгоҳ пур аз шӯру эҳсос буд. Дар гӯшаҳои гуногун кӯдакон бо тӯб машқ мекарданд, наврасон маҳорати худро нишон медоданд ва мухлисон бо руҳияи идона ҳар лаҳзаро истиқбол мегирифтанд. Дар баробари чорабиниҳои футболӣ, барои ҳозирин барномаи фарҳангиву фароғатӣ низ пешниҳод гардид, ки фазои воқеии ҷашни футболро ба вуҷуд овард.
Аммо муҳимтарин хусусияти фестивал шояд таваҷҷуҳи махсус ба кӯдакону наврасон буд. Дар чорабинӣ 700 кӯдак иштирок намуданд. Барои онҳо майдонҳои махсуси бозӣ, мусобиқаҳои шавқовар ва барномаҳои фароғатӣ ташкил гардида буданд. Кӯдаконе, ки имрӯз бо чашмони пур аз орзу дар майдони футбол медавиданд, дар асл таҷассумгари ояндаи футболи тоҷик ба шумор мерафтанд.
Воқеият ин аст, ки солҳои охир футбол дар Тоҷикистон тадриҷан ба як фарҳанги ҷамъиятӣ табдил меёбад. Агар қаблан ин намуди варзиш бештар ҳамчун бозии дӯстдошта қабул мешуд, имрӯз он ба бахши муҳими сиёсати иҷтимоӣ ва фарҳангии кишвар мубаддал гардидааст. Бунёди майдончаҳои нав, афзоиши шумораи мактабҳои футбол, баргузории мусобиқаҳои оммавӣ ва таваҷҷуҳи ҷавонон нишон медиҳад, ки футбол дигар танҳо як варзиш нест, балки ҷузъи муҳими ҳаёти иҷтимоӣ мебошад.
Дар ҳамин замина, таҷлили Рӯзи ҷаҳонии футбол барои Тоҷикистон аҳамияти боз ҳам бештар дорад. Ин рӯз маҳз бо ташаббуси Президенти Ассотсиатсияи футболи Осиёи Марказӣ (CAFA) ва Президенти Федератсияи футболи Тоҷикистон муҳтарам Рустами Эмомалӣ пешниҳод гардида, аз ҷониби Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид дастгирӣ ёфт. Қабули қатънома аз ҷониби СММ 7 майи соли 2024, ки тибқи он 25 май ҳамчун Рӯзи ҷаҳонии футбол эълон гардид, дар таърихи дипломатияи варзишӣ як рӯйдоди муҳим арзёбӣ мешавад.
Ин ҷо сухан танҳо дар бораи футбол намеравад. Дар асл, сухан дар бораи эътирофи нақши Тоҷикистон дар пешбурди арзишҳои умумибашарӣ меравад. Ҷомеаи ҷаҳонӣ пешниҳоди Тоҷикистонро ҳамчун ташаббусе пазируфт, ки метавонад тавассути варзиш инсониятро ба ҳам наздик созад. Ин воқеият бори дигар нишон дод, ки Тоҷикистон имрӯз дар арсаи байналмилалӣ танҳо иштирокчии равандҳо нест, балки кишвари ташаббускор низ мебошад.
Дар фестивали имрӯза меҳмонони олиқадр, аз ҷумла вазирон, сафирони давлатҳои хориҷӣ, собиқадорони футбол ва дигар шахсони расмӣ иштирок намуданд. Ҳузури онҳо рамзӣ буд. Ин на танҳо эҳтиром ба як чорабинии варзишӣ, балки эътирофи аҳамияти байналмилалии ташаббуси Тоҷикистон ба ҳисоб мерафт. Зеро имрӯз футбол ба яке аз абзорҳои муҳими “дипломатияи нарм” табдил ёфтааст. Кишварҳо тавассути варзиш метавонанд симои худро дар ҷаҳон муаррифӣ намоянд, робитаҳоро таҳким бахшанд ва паёми сулҳу дӯстиро таблиғ кунанд.
Имрӯз Тоҷикистон маҳз аз ҳамин имконият истифода мебарад. Агар дар солҳои гузашта ташаббусҳои ҷаҳонии Тоҷикистон бештар ба масъалаҳои обу иқлим рабт доштанд, акнун футбол низ ба як самти муҳими сиёсати байналмилалии кишвар табдил ёфтааст.
Дар ҷараёни чорабинӣ борҳо таъкид гардид, ки футбол яке аз василаҳои муҳими таҳкими дӯстӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ миёни миллатҳост. Воқеан ҳам, дар ҷаҳон кам варзише вуҷуд дорад, ки чунин қудрати муттаҳидсозӣ дошта бошад. Миллионҳо нафар дар кишварҳои гуногун бо фарҳанг, забон ва дину оинҳои мухталиф футболро дӯст медоранд. Маҳз ҳамин хусусияти футбол онро ба машҳуртарин варзиши ҷаҳон табдил додааст.
Дар Тоҷикистон низ футбол имрӯз ба рамзи ваҳдат ва ифтихори миллӣ мубаддал гардидааст. Иштироки таърихии мунтахаби Тоҷикистон дар мусобиқаи Ҷоми Осиё ва натиҷаҳои назарраси футболбозони тоҷик дар арсаи байналмилалӣ нишон доданд, ки ҷавонони тоҷик метавонанд бо беҳтаринҳои қора ва ҷаҳон рақобат кунанд. Ин дастовардҳо таваҷҷуҳи ҷомеаро ба футбол ба таври бесобиқа зиёд намуданд.
Аммо таҳлилгарон мегӯянд, муҳимтарин натиҷаи рушди футбол на танҳо пирӯзиҳо дар майдон, балки тағйири тафаккури ҷомеа аст. Имрӯз ҳазорҳо кӯдак мехоҳанд футболбоз шаванд, волидон фарзандонашонро ба машқу тамрин мебаранд ва ҷавонон варзишро ҳамчун роҳи солими зиндагӣ интихоб мекунанд. Ин ҳама нишон медиҳад, ки футбол дар Тоҷикистон тадриҷан ба як неруи иҷтимоӣ табдил меёбад.
Фестивали имрӯза дар Душанбе низ маҳз ҳамин паёмро дошт. Ин ҷашн нишон дод, ки футбол метавонад мардумро муттаҳид созад, руҳияи ҷомеаро боло барад ва ба ҷавонон умед бахшад. Кӯдаконе, ки имрӯз дар фазои идонаи варзишгоҳ бо шавқу ҳаяҷон тӯб мезаданд, шояд фардо дар майдонҳои бузурги байналмилалӣ Парчами Тоҷикистонро парафшон кунанд.
Яҳё МАҲМАДНАБИЕВ, “ҶТ”
Шоми 25 май шаҳри Душанбе на танҳо пойтахти Тоҷикистон, балки маркази як рӯйдоди муҳими байналмилалии варзишӣ буд. Варзишгоҳи марказии ҷумҳуриявӣ аз субҳи барвақт фазои тамоман дигар дошт. Садои мусиқӣ, парчамҳои рангоранг, либосҳои варзишии кӯдакону наврасон ва ҳазорон мухлиси футбол нишон медоданд, ки ин ҷо танҳо як мусобиқа ё чорабинии одии варзишӣ баргузор намешавад. Ин ҷо ҷашни футбол, варзише таҷлил мешуд, ки имрӯз ба забони умумии инсоният табдил ёфтааст.
Фестивали бошукӯҳи футбол бахшида ба Рӯзи ҷаҳонии футбол ҳазорҳо нафарро дар Варзишгоҳи марказии ҷумҳуриявии Душанбе ҷамъ овард. Тибқи маълумотҳо, ҳудуди 20 ҳазор мухлис дар ин чорабинии идона иштирок намуданд. Варзишгоҳ пур аз шӯру эҳсос буд. Дар гӯшаҳои гуногун кӯдакон бо тӯб машқ мекарданд, наврасон маҳорати худро нишон медоданд ва мухлисон бо руҳияи идона ҳар лаҳзаро истиқбол мегирифтанд. Дар баробари чорабиниҳои футболӣ, барои ҳозирин барномаи фарҳангиву фароғатӣ низ пешниҳод гардид, ки фазои воқеии ҷашни футболро ба вуҷуд овард.
Аммо муҳимтарин хусусияти фестивал шояд таваҷҷуҳи махсус ба кӯдакону наврасон буд. Дар чорабинӣ 700 кӯдак иштирок намуданд. Барои онҳо майдонҳои махсуси бозӣ, мусобиқаҳои шавқовар ва барномаҳои фароғатӣ ташкил гардида буданд. Кӯдаконе, ки имрӯз бо чашмони пур аз орзу дар майдони футбол медавиданд, дар асл таҷассумгари ояндаи футболи тоҷик ба шумор мерафтанд.
Воқеият ин аст, ки солҳои охир футбол дар Тоҷикистон тадриҷан ба як фарҳанги ҷамъиятӣ табдил меёбад. Агар қаблан ин намуди варзиш бештар ҳамчун бозии дӯстдошта қабул мешуд, имрӯз он ба бахши муҳими сиёсати иҷтимоӣ ва фарҳангии кишвар мубаддал гардидааст. Бунёди майдончаҳои нав, афзоиши шумораи мактабҳои футбол, баргузории мусобиқаҳои оммавӣ ва таваҷҷуҳи ҷавонон нишон медиҳад, ки футбол дигар танҳо як варзиш нест, балки ҷузъи муҳими ҳаёти иҷтимоӣ мебошад.
Дар ҳамин замина, таҷлили Рӯзи ҷаҳонии футбол барои Тоҷикистон аҳамияти боз ҳам бештар дорад. Ин рӯз маҳз бо ташаббуси Президенти Ассотсиатсияи футболи Осиёи Марказӣ (CAFA) ва Президенти Федератсияи футболи Тоҷикистон муҳтарам Рустами Эмомалӣ пешниҳод гардида, аз ҷониби Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид дастгирӣ ёфт. Қабули қатънома аз ҷониби СММ 7 майи соли 2024, ки тибқи он 25 май ҳамчун Рӯзи ҷаҳонии футбол эълон гардид, дар таърихи дипломатияи варзишӣ як рӯйдоди муҳим арзёбӣ мешавад.
Ин ҷо сухан танҳо дар бораи футбол намеравад. Дар асл, сухан дар бораи эътирофи нақши Тоҷикистон дар пешбурди арзишҳои умумибашарӣ меравад. Ҷомеаи ҷаҳонӣ пешниҳоди Тоҷикистонро ҳамчун ташаббусе пазируфт, ки метавонад тавассути варзиш инсониятро ба ҳам наздик созад. Ин воқеият бори дигар нишон дод, ки Тоҷикистон имрӯз дар арсаи байналмилалӣ танҳо иштирокчии равандҳо нест, балки кишвари ташаббускор низ мебошад.
Дар фестивали имрӯза меҳмонони олиқадр, аз ҷумла вазирон, сафирони давлатҳои хориҷӣ, собиқадорони футбол ва дигар шахсони расмӣ иштирок намуданд. Ҳузури онҳо рамзӣ буд. Ин на танҳо эҳтиром ба як чорабинии варзишӣ, балки эътирофи аҳамияти байналмилалии ташаббуси Тоҷикистон ба ҳисоб мерафт. Зеро имрӯз футбол ба яке аз абзорҳои муҳими “дипломатияи нарм” табдил ёфтааст. Кишварҳо тавассути варзиш метавонанд симои худро дар ҷаҳон муаррифӣ намоянд, робитаҳоро таҳким бахшанд ва паёми сулҳу дӯстиро таблиғ кунанд.
Имрӯз Тоҷикистон маҳз аз ҳамин имконият истифода мебарад. Агар дар солҳои гузашта ташаббусҳои ҷаҳонии Тоҷикистон бештар ба масъалаҳои обу иқлим рабт доштанд, акнун футбол низ ба як самти муҳими сиёсати байналмилалии кишвар табдил ёфтааст.
Дар ҷараёни чорабинӣ борҳо таъкид гардид, ки футбол яке аз василаҳои муҳими таҳкими дӯстӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ миёни миллатҳост. Воқеан ҳам, дар ҷаҳон кам варзише вуҷуд дорад, ки чунин қудрати муттаҳидсозӣ дошта бошад. Миллионҳо нафар дар кишварҳои гуногун бо фарҳанг, забон ва дину оинҳои мухталиф футболро дӯст медоранд. Маҳз ҳамин хусусияти футбол онро ба машҳуртарин варзиши ҷаҳон табдил додааст.
Дар Тоҷикистон низ футбол имрӯз ба рамзи ваҳдат ва ифтихори миллӣ мубаддал гардидааст. Иштироки таърихии мунтахаби Тоҷикистон дар мусобиқаи Ҷоми Осиё ва натиҷаҳои назарраси футболбозони тоҷик дар арсаи байналмилалӣ нишон доданд, ки ҷавонони тоҷик метавонанд бо беҳтаринҳои қора ва ҷаҳон рақобат кунанд. Ин дастовардҳо таваҷҷуҳи ҷомеаро ба футбол ба таври бесобиқа зиёд намуданд.
Аммо таҳлилгарон мегӯянд, муҳимтарин натиҷаи рушди футбол на танҳо пирӯзиҳо дар майдон, балки тағйири тафаккури ҷомеа аст. Имрӯз ҳазорҳо кӯдак мехоҳанд футболбоз шаванд, волидон фарзандонашонро ба машқу тамрин мебаранд ва ҷавонон варзишро ҳамчун роҳи солими зиндагӣ интихоб мекунанд. Ин ҳама нишон медиҳад, ки футбол дар Тоҷикистон тадриҷан ба як неруи иҷтимоӣ табдил меёбад.
Фестивали имрӯза дар Душанбе низ маҳз ҳамин паёмро дошт. Ин ҷашн нишон дод, ки футбол метавонад мардумро муттаҳид созад, руҳияи ҷомеаро боло барад ва ба ҷавонон умед бахшад. Кӯдаконе, ки имрӯз дар фазои идонаи варзишгоҳ бо шавқу ҳаяҷон тӯб мезаданд, шояд фардо дар майдонҳои бузурги байналмилалӣ Парчами Тоҷикистонро парафшон кунанд.
Яҳё МАҲМАДНАБИЕВ, “ҶТ”
Хабарҳои дигар
Рӯзнома
Эзоҳи худро нависед