ҶОМЕА
Панҷшанбе 16 Апрел 2026 12:14
Занро нашояд заиф хондан. Чун ӯ напазирад нотавониро. Ҷасораташ ҷовидонист. Шуҷоаташ шоиста. Зан танҳо аз назокат саршор ҳасту аз муҳаббат пойдор.
Ин сифот куллан хос аст ба қаҳрамони мо. Чун ӯ бонуест зебосурат. Хонумест хушсират. Бо оҷизӣ бегона асту бо тавонмандӣ қарин. Ҳунармандест бо ҷуръати мардона. Нақшҳои офаридааш дар саҳнаи театру синамо сазовор шудаанд баҳои арзандаи синамогарону ҳаводоронро.
Намоишномаҳои “Сафар-Махсум”, “Карим Девона”, -и Ҳ. Назаров , “Ба пеш холаҳо”, “Тавқи лаънат ва номзад”-и Ш. Солеҳ, “Мири ғазаб”, “Бегоҳи шанбе”-и М. Бойҷиев, “Отелло”-и В. Шекспир, “Се хоҳарон”-и А. Чехов, “Девонагии соли 1793”, “Нидо”- и Б. Абдураззоқов, “Руҳи нофармон”-и Н. Куард, “Танҳое дар нимашаб”-и Ю. Главатский, “Шоҳ Исмоили Сомонӣ”-и М. Бахтӣ, “Дон Жуан”-и Ж. Молиер, “Хатро ман навиштам”-и Ф. Ансорӣ, “Гавҳари шабчароғ”-и С. Улуғзода, “Ишқи аввали Насриддин”-и Т. Зулфиқоров, “Қиссаҳои аввалини Антоша Чехонте”- и А. Чехов, “Умари Хайём”-и Т. Зулфиқоров, “Хонума”, “Исёни арӯсон”, “Найрангҳои Майсара”, “Панҷ зани Хоҷа Насриддин” ва ғайра бо нақшофарии ӯ пешниҳод шудаанд ба тамошобинон.
Дар филмҳои “Қиёми рӯз”, “Муаллим”, “Роҳ” бо коргардонии Н. Саидов, “Марде ки бо барф омад” бо коргардонии М. Махмалбоф (ҶИ Эрон), “Чилла” бо коргардонии С. Исмоилова (Фаронса, Ӯзбекистон), “Сафари ҳавоӣ” бо коргардонии Д. Раҳматов, “Арӯси замонавӣ” қисмҳои 1 ва 2, “Хоби маймун” бо коргардонии Р. Шоазимов, “Хушдоманҳо” бо коргардонии М. Шералӣ, ситкоми “Кухня” 20 қисм, бо коргардонии О.Ҳамидов ( Варшава, Лаҳистон ), “Мелодия” бо коргардонии Б. Расул (ҶИ Эрон), “Харгӯши сафед, харгӯши сиёҳ” бо коргардонии Ш. Мукрӣ (ҶИ Эрон) ва дигарон низ ширкат карда, нақшҳои ҷолибу диданӣ офаридааст.
Бо ин бонуи пурҳунар дорандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи А. Рӯдакӣ Зулфия Қодирова ҳамсуҳбат шудем дар ин фасли хуррамиҳою дар остонаи Рӯзи модар.
МАН ҲАМОН ЗУЛФИЯАМ
- Се сол қабл ивази насаб кардед. Ҳоло мехоҳед чӣ гуна муроҷиат шавад ба шумо Содиқова ё Қодирова?
- Сабаби иваз кардани насаб, талаботи қонунгузорӣ буд, ки баъди шиносномаи нав гирифтанам пеш омад. Вобаста ба он аз насаби падарӣ- Содиқова ба хонаводагиамон - Қодирова гузаштам. Инсон бо гузашти замон ба дигаргуниҳо одат мекунад. Бо ҳар насабе, ки хитоб накунед, ман ҳамон Зулфия ҳастам.
- Чанде пеш хабар ёфтем, ки дар нақше аз филми “Решаҳо” интихоб шудаед. Наворбардории филм ба анҷом расида ҳоло?
- Бале, нақши “соҳиби меҳмонхонаи хусусӣ”-ро иҷро кардам. Нақши чандон бузурге набуд, вале ба андозаи дархости коргардон ва таҷрибаю дарки худам бозӣ кардам. Ҳоло филм дар арафаи анҷомёбӣ - тадвину садогузорӣ ва дигар корҳои фаннӣ аст.
- Насли шуморо метавон қурбониёни солҳои ҷанг номид, чунки оғози роҳи шумо ба он солҳо рост омада буд?
- Вожаи “қурбонӣ” хеле сахту ноумедкунанда аст. Воқеан, давраи ниҳоят фоҷиабор дар оғози зиндагии эҷодии мо буд, аммо, боз имтиҳони ҳақиқӣ барои давом додани роҳи интихобкардаамон гардид.
- Шуморо фавти апа ва хоҳиши падар ҳунарпеша кард. То он замон худ ин истеъдодро дар вуҷудатон ҳис накарда будед?
- Шояд фазои зиндагии хонаводаи мо, ҳунарпешагии аппаам, мусиқанавозу оҳангсоз шудани бародарам, талқини падарам маро ба ин касбу ҳунар раҳнамоӣ кардааст. Аммо, дар пеша кардани ин касб устоди аввалинам Мақсудшоҳ Имматшоев нақши аслӣ дорад. Аз эшон сипосгузорам ва хотираи некашонро гиромӣ медорам. Руҳашон ҳамеша шод бошад.
- Пас, ҳунарпешагӣ истеъдоди Худододист ё маҳсули шавқу талошҳо?
- Шояд Худованд ҳамаи инсонҳоро бе истеъдоде наофаридааст. Интихоби яке аз он истеъдод дар ихтиёри мо аст, ки бо шавқу талошҳоямон онро ба касби зиндагиамон мубаддал мекунем.
ИСТЕҲСОЛИ ФИЛМҲОИ ҲИРФАӢ КАМ АСТ
- Шуморо тамошобинон бештар ҳамчун ҳунарпешаи нақшҳои ҳаҷвӣ шинохтанд. Аммо дар филми “Роҳ”-и коргардон Носир Саидов шумо як образи драмавию фоҷиавиро офаридед. Дунёи аслии шумо чӣ гуна аст?
- Воқеан, дар театру синамо бештар ба нақшҳои шуху дилхушкунанда ва бадоҳатан иҷро кардани онҳо майл дорам. Аммо ҳунарманди ҳирфаӣ бояд барои иҷрои ҳама гуна нақшҳову жанрҳо, хурду бузург омода бошад. Шояд барои ҳамин ҳам, тамошобинону мухлисон моро эҳтиром мекунанд.
- Филми “Роҳ” дар феҳристи филмҳои нақшофаридаатон чӣ мақом дорад?
- Ба назарам, дар ин филм тавонистам як нақши комилро иҷро кунам ва дар офаридани он коргардони филм Носир Саидов, ҳамбозҳоям Надежда Мамадҷонова, Мавлона Наҷмиддинзода, Абдукарим Машрабов ва тамоми гурӯҳи эҷодӣ саҳмгузоранд. Ифтихор мекунам, ки дар радифи онҳо сазовори Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи А. Рӯдакӣ гардидам.
- Чанд соле директори “Хонаи кино” будед. Ҳоло машғули кадом корҳою пайи амалии кадом нақшаҳоед он ҷо?
- Ҳоло барои ман, кор дар “Хонаи кино”-и Иттифоқи синамогарони Тоҷикистон ба ҳайси узви ин Иттифоқ шуғли ҷамъиятӣ аст. То ҷое метавонам, дар муттаҳид кардани аъзоёни он, ҷалби ҳамкасбонамон аз театрҳо дар баргузор кардани маъракаҳои синамоӣ ширкат мекунам.
- Назаратон оид ба филмҳои интернетӣ чӣ гуна аст?
- Ин ҳам як равия, намуд ё сабки ҳунари намоишӣ аст. Шояд имконоти онҳо нисбат ба синамою театри ҳирфаӣ камтар аст, аммо ба воситаи имконоти фаннии интернет метавонанд доираи васеи ҷомеаро фаро бигиранд. Мутаассифона, шумори истеҳсоли филмҳои ҳирфаӣ кам аст. Аммо мо дар филмҳои интернетӣ ҳам талош мекунем, ки рисолати ҳунарпешагиамонро нигоҳ доштаву нақшҳои пешниҳодшударо то ҳадди имкон ҳирфаӣ анҷом бидиҳем.
- Гуфтед шумори истеҳсоли филмҳои ҳирфаӣ кам аст. Чандест дар бораи филми “Паканаи айнакдор” тавсифҳои зиёде мехонему мешунавем. Ба назаратон воқеан арзанда аст ин филм?
- Нахустнамоиши ин филм дар “Хонаи кино”- кинотеатри “Зебуннисо” баргузор шуд. Воқеан, дар чанд соли охир чунин ҷамъияти бузурги тамошобин дар “Хонаи кино” ҷамъ нашуда буд. Офарандагони ин филм ҳамкасбони мо, шогирдони Мактаби кинои Иттифоқи синамогарони Тоҷикистон ва аъзоёни он мебошанд. Хурсандиовар он буд, ки онҳо бо шуҷоат ба сохтани филм барои бачаҳо ва иштироки бевоситаи онҳо рӯ овардаанд. Ба назари ман ва аксарияти тамошобинон, ки дидаму шунидам, “Паканаи айнакдор” яке аз аввалин филмҳои ҳирфаӣ ва муваффақ дар замони Истиқлол аст, ки бо риояи талаботи ҳирфаии ин намуди синамо эҷод шудааст. Дӯстону ҳамкоронамро аз сидқи дил бо ин дастовард табрик мегӯям.
- Дар қатори ин, чанд соли ахир пешниҳоди кадом филмҳо шуморо ба ояндаи хуби синамои тоҷик дилгарм мекунад?
- Филмҳои хубро шахсони ҳирфаӣ, мактабхондаву боистеъдод метавонанд бисозанд. Ман ояндаи синамои тоҷикро дар симои коргардонҳо Носир Саидов, Шарофат Арабова, Файзулло Файзов, Умедшо Мирзоширинов, Румӣ Шоазимов, Муҳиддин Музаффар, Фарҳоди Ғаффорпур, Соҳибёри Толиб ва дигар мутахассисони ҳирфаии ин соҳа мебинам, ки тавону истеъдод ва таҷрибаи кофии корӣ доранд.
- Чандест дар Душанбе дар арафаи Рӯзи Кинои тоҷик Синамоҷашнвораи “Тоҷи Сомон” баргузор мегардад. Бори дуввум аст ки Шоҳҷоизаи он ба филмҳои истеҳсоли ватанӣ дода мешавад. Ин яъне хуб будани филҳои тоҷикӣ ё ҳавасмандсозии филмофарони ватанист?
- Дар давраи аввали Синамоҷашнвораи “Тоҷи Сомон” Шоҳҷоиза насиби филми Носир Саидов “Роҳ” ва дар дуюмаш “Моҳӣ дар шаст”-и Муҳиддин Музаффар гардида буданд. Албатта, ин намунаҳои беҳтарини филмҳои тоҷикӣ дар солҳои охир аст ва сазовор гаштан ба Шоҳҷоизаи ин синамоҷашнвора боиси ифтихор ва ҳавасмандии мо ва ҳамкасбонамон мебошад.
- Дар филми “Дурахши ахтарон: Ҷомӣ ва Навоӣ” нақше доштед?
- Як нақши хурд. Зане, ки писари ҳунармандашро дар бозор раҳнамоӣ мекунад.
- Сабаби аслии идома надодани фаъолияти коргардониатон чӣ буд?
- Ҳеч коре, воқеае, тағйироте дар роҳи интихобкардаи инсон бе ҳикмат нест. Он замон коргардониро таҷриба кардам, фаҳмидам, ки синамо чӣ аст. Баъдан, машғули ҳунарпешагӣ будам. Муҳим шуғл аст, ки талаботи туро қонеъ мекунад.
- То ба ҷаҳонишавии синамои миллӣ чӣ қадар фосила аст?
- Ба андозаи як филми ҷаҳонӣ, ки бо буҷаю риояи тамоми талоботи филмсозӣ дар ҷаҳони имрӯза сохта шавад.
- Синамои мо сабки фарқкунандаи худро дорад?
- Филмҳои мо бояд симои хоси миллату фарҳанги моро таҷассуму муаррифӣ кунанд ва бо ҳамин сифатҳо фарқкунанда буда метавонанд.
РИСОЛАТИ КАСБИИ МО ҚУРБОНӢ ШУДАН НЕСТ
- Шумо дар ягона театри русии кишвар фаъолият мекунед. Аммо шумори тамошобинонатон кам нестанд. Сабаби ин, таваҷҷуҳи бештар доштани мардум ба забони русӣ аст ё сифати баланди намоишномаҳои ин театр?
- Ба назари ман ин тамоюл, пеш аз ҳама нишондиҳандаи сатҳи баланди касбии кормандони театри мо - ҳунарпешаҳо, саркоргардони он Хуршед Мустафоев ва инчунин интихоби намоишномаҳои мубрами замон аст. Тамошобинони тоҷикзабони мо ҳам кам нестанд ва шояд аксариятро ташкил медиҳанд.
- Ҳанӯз биное надоред. Чӣ интизор аст ояндаи ин театрро?
- Мо хушбин ҳастем ва умедворем, ки солҳои наздик соҳиби бинои нави театр мешавем ва дар оянда ба сафи ҳунарпешаҳову коргардонҳои мо ҷавонони боистеъдод ҳамроҳ мешаванд ва намоишномаҳои бештару хубтар рӯи саҳнаи он меояд.
- Чанде пеш вазири фарҳанги кишвар гуфт Театри миллӣ аз дигар театрҳо пурра ҷудо аст. Чӣ хуб буд якҷоя шудани ҳамаи театрҳо дар як бино ё ҳамин гуна ҷудо будани онҳо?
- Театри нави миллӣ дар ҳоли сохтану шаклгирӣ аст. Табиист, ки тахмину гумонҳои зиёд рӯй медиҳад. Вале қароре нест, ки бо таъсиси театри миллӣ, дигар театрҳо барҳам мехӯранд. Шояд аз миёни ҳунарпешаҳову коргардонҳои театри мо ва дигар театрҳои мамлакат ҳам шахсонеро, ки ба талаботи театри нав мувофиқанд, ҷалб кунанд. Ин як раванди табиӣ аст.
- Пешае, ки ба он пайваста майл дореду муҳаббат, арзиши қурбонӣ шуданро дорад?
- Рисолати касбии мо қурбонӣ шудан нест, балки бо зиндагии шоиста хидмат кардан ба мардум, тамошобин ва эҳтиром гузоштан ба фарҳанги миллӣ ва тамаддуни ҷаҳонии инсоният аст. Ин рисолатро ба мо устодонамон дар донишгоҳҳои хатмкардаамон ҳамеша таъкид мекарданд.
ДИЛГАРМ БОШЕД
- Як бартарии кор бо коргардонҳои хориҷ...
- Ошноӣ бо як шахс ё гурӯҳи эҷодии дигаргуна, сабки нав ва андухтани таҷрубае, ки ҳунармандро комил мекунад. Шиносоӣ бо фарҳангу тамаддуни ғайри худ, муколама карда тавонистан бо ҷаҳони муосир дар ҳолати хориҷ будан аз Ватани худ.
- Як камбудии ҷиддии синамогарони ҷавон...
- Чандто: мутолиа накардани китобҳои зиёд бо мавзуъҳои гуногун, камтаҷрибагӣ, камшуҷоатӣ, таваккал карда натавонистан.
- Як меъёри асосии интихоби нақш аз ҷониби шумо...
- Нақши комил офаридашуда аз ҷониби муаллиф. Дар сурати заиф будани чунин нақшҳо, муаллиф бояд бо коргардони ҳирфаӣ ҳамкорӣ кунад, то тавонад он нақшро такмил диҳад.
- Ба чӣ бештар ниёз доред: гонорари хуб барои нақш ё муҳаббати тамошобин?
- Ба ҳарду.
- Дар фаъолияти шумо чӣ бештар аст: руҳафтодагӣ ё дилгармӣ?
- Руҳафтодагӣ беморӣ аст, ки баъзан инсонҳо ба он гирифтор мешаванд ва фақат дилгармӣ аз он раҳоӣ мебахшад. Дилгармӣ дар зиндагӣ роҳу воситаи асосии эҷод кардан аст. Ҳамеша дилгарм бошед.
Сайёраи ҚИЁМИДДИН, "ҶТ"
Ин сифот куллан хос аст ба қаҳрамони мо. Чун ӯ бонуест зебосурат. Хонумест хушсират. Бо оҷизӣ бегона асту бо тавонмандӣ қарин. Ҳунармандест бо ҷуръати мардона. Нақшҳои офаридааш дар саҳнаи театру синамо сазовор шудаанд баҳои арзандаи синамогарону ҳаводоронро.
Намоишномаҳои “Сафар-Махсум”, “Карим Девона”, -и Ҳ. Назаров , “Ба пеш холаҳо”, “Тавқи лаънат ва номзад”-и Ш. Солеҳ, “Мири ғазаб”, “Бегоҳи шанбе”-и М. Бойҷиев, “Отелло”-и В. Шекспир, “Се хоҳарон”-и А. Чехов, “Девонагии соли 1793”, “Нидо”- и Б. Абдураззоқов, “Руҳи нофармон”-и Н. Куард, “Танҳое дар нимашаб”-и Ю. Главатский, “Шоҳ Исмоили Сомонӣ”-и М. Бахтӣ, “Дон Жуан”-и Ж. Молиер, “Хатро ман навиштам”-и Ф. Ансорӣ, “Гавҳари шабчароғ”-и С. Улуғзода, “Ишқи аввали Насриддин”-и Т. Зулфиқоров, “Қиссаҳои аввалини Антоша Чехонте”- и А. Чехов, “Умари Хайём”-и Т. Зулфиқоров, “Хонума”, “Исёни арӯсон”, “Найрангҳои Майсара”, “Панҷ зани Хоҷа Насриддин” ва ғайра бо нақшофарии ӯ пешниҳод шудаанд ба тамошобинон.
Дар филмҳои “Қиёми рӯз”, “Муаллим”, “Роҳ” бо коргардонии Н. Саидов, “Марде ки бо барф омад” бо коргардонии М. Махмалбоф (ҶИ Эрон), “Чилла” бо коргардонии С. Исмоилова (Фаронса, Ӯзбекистон), “Сафари ҳавоӣ” бо коргардонии Д. Раҳматов, “Арӯси замонавӣ” қисмҳои 1 ва 2, “Хоби маймун” бо коргардонии Р. Шоазимов, “Хушдоманҳо” бо коргардонии М. Шералӣ, ситкоми “Кухня” 20 қисм, бо коргардонии О.Ҳамидов ( Варшава, Лаҳистон ), “Мелодия” бо коргардонии Б. Расул (ҶИ Эрон), “Харгӯши сафед, харгӯши сиёҳ” бо коргардонии Ш. Мукрӣ (ҶИ Эрон) ва дигарон низ ширкат карда, нақшҳои ҷолибу диданӣ офаридааст.
Бо ин бонуи пурҳунар дорандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи А. Рӯдакӣ Зулфия Қодирова ҳамсуҳбат шудем дар ин фасли хуррамиҳою дар остонаи Рӯзи модар.
МАН ҲАМОН ЗУЛФИЯАМ
- Се сол қабл ивази насаб кардед. Ҳоло мехоҳед чӣ гуна муроҷиат шавад ба шумо Содиқова ё Қодирова?
- Сабаби иваз кардани насаб, талаботи қонунгузорӣ буд, ки баъди шиносномаи нав гирифтанам пеш омад. Вобаста ба он аз насаби падарӣ- Содиқова ба хонаводагиамон - Қодирова гузаштам. Инсон бо гузашти замон ба дигаргуниҳо одат мекунад. Бо ҳар насабе, ки хитоб накунед, ман ҳамон Зулфия ҳастам.
- Чанде пеш хабар ёфтем, ки дар нақше аз филми “Решаҳо” интихоб шудаед. Наворбардории филм ба анҷом расида ҳоло?
- Бале, нақши “соҳиби меҳмонхонаи хусусӣ”-ро иҷро кардам. Нақши чандон бузурге набуд, вале ба андозаи дархости коргардон ва таҷрибаю дарки худам бозӣ кардам. Ҳоло филм дар арафаи анҷомёбӣ - тадвину садогузорӣ ва дигар корҳои фаннӣ аст.
- Насли шуморо метавон қурбониёни солҳои ҷанг номид, чунки оғози роҳи шумо ба он солҳо рост омада буд?
- Вожаи “қурбонӣ” хеле сахту ноумедкунанда аст. Воқеан, давраи ниҳоят фоҷиабор дар оғози зиндагии эҷодии мо буд, аммо, боз имтиҳони ҳақиқӣ барои давом додани роҳи интихобкардаамон гардид.
- Шуморо фавти апа ва хоҳиши падар ҳунарпеша кард. То он замон худ ин истеъдодро дар вуҷудатон ҳис накарда будед?
- Шояд фазои зиндагии хонаводаи мо, ҳунарпешагии аппаам, мусиқанавозу оҳангсоз шудани бародарам, талқини падарам маро ба ин касбу ҳунар раҳнамоӣ кардааст. Аммо, дар пеша кардани ин касб устоди аввалинам Мақсудшоҳ Имматшоев нақши аслӣ дорад. Аз эшон сипосгузорам ва хотираи некашонро гиромӣ медорам. Руҳашон ҳамеша шод бошад.
- Пас, ҳунарпешагӣ истеъдоди Худододист ё маҳсули шавқу талошҳо?
- Шояд Худованд ҳамаи инсонҳоро бе истеъдоде наофаридааст. Интихоби яке аз он истеъдод дар ихтиёри мо аст, ки бо шавқу талошҳоямон онро ба касби зиндагиамон мубаддал мекунем.
ИСТЕҲСОЛИ ФИЛМҲОИ ҲИРФАӢ КАМ АСТ
- Шуморо тамошобинон бештар ҳамчун ҳунарпешаи нақшҳои ҳаҷвӣ шинохтанд. Аммо дар филми “Роҳ”-и коргардон Носир Саидов шумо як образи драмавию фоҷиавиро офаридед. Дунёи аслии шумо чӣ гуна аст?
- Воқеан, дар театру синамо бештар ба нақшҳои шуху дилхушкунанда ва бадоҳатан иҷро кардани онҳо майл дорам. Аммо ҳунарманди ҳирфаӣ бояд барои иҷрои ҳама гуна нақшҳову жанрҳо, хурду бузург омода бошад. Шояд барои ҳамин ҳам, тамошобинону мухлисон моро эҳтиром мекунанд.
- Филми “Роҳ” дар феҳристи филмҳои нақшофаридаатон чӣ мақом дорад?
- Ба назарам, дар ин филм тавонистам як нақши комилро иҷро кунам ва дар офаридани он коргардони филм Носир Саидов, ҳамбозҳоям Надежда Мамадҷонова, Мавлона Наҷмиддинзода, Абдукарим Машрабов ва тамоми гурӯҳи эҷодӣ саҳмгузоранд. Ифтихор мекунам, ки дар радифи онҳо сазовори Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи А. Рӯдакӣ гардидам.
- Чанд соле директори “Хонаи кино” будед. Ҳоло машғули кадом корҳою пайи амалии кадом нақшаҳоед он ҷо?
- Ҳоло барои ман, кор дар “Хонаи кино”-и Иттифоқи синамогарони Тоҷикистон ба ҳайси узви ин Иттифоқ шуғли ҷамъиятӣ аст. То ҷое метавонам, дар муттаҳид кардани аъзоёни он, ҷалби ҳамкасбонамон аз театрҳо дар баргузор кардани маъракаҳои синамоӣ ширкат мекунам.
- Назаратон оид ба филмҳои интернетӣ чӣ гуна аст?
- Ин ҳам як равия, намуд ё сабки ҳунари намоишӣ аст. Шояд имконоти онҳо нисбат ба синамою театри ҳирфаӣ камтар аст, аммо ба воситаи имконоти фаннии интернет метавонанд доираи васеи ҷомеаро фаро бигиранд. Мутаассифона, шумори истеҳсоли филмҳои ҳирфаӣ кам аст. Аммо мо дар филмҳои интернетӣ ҳам талош мекунем, ки рисолати ҳунарпешагиамонро нигоҳ доштаву нақшҳои пешниҳодшударо то ҳадди имкон ҳирфаӣ анҷом бидиҳем.
- Гуфтед шумори истеҳсоли филмҳои ҳирфаӣ кам аст. Чандест дар бораи филми “Паканаи айнакдор” тавсифҳои зиёде мехонему мешунавем. Ба назаратон воқеан арзанда аст ин филм?
- Нахустнамоиши ин филм дар “Хонаи кино”- кинотеатри “Зебуннисо” баргузор шуд. Воқеан, дар чанд соли охир чунин ҷамъияти бузурги тамошобин дар “Хонаи кино” ҷамъ нашуда буд. Офарандагони ин филм ҳамкасбони мо, шогирдони Мактаби кинои Иттифоқи синамогарони Тоҷикистон ва аъзоёни он мебошанд. Хурсандиовар он буд, ки онҳо бо шуҷоат ба сохтани филм барои бачаҳо ва иштироки бевоситаи онҳо рӯ овардаанд. Ба назари ман ва аксарияти тамошобинон, ки дидаму шунидам, “Паканаи айнакдор” яке аз аввалин филмҳои ҳирфаӣ ва муваффақ дар замони Истиқлол аст, ки бо риояи талаботи ҳирфаии ин намуди синамо эҷод шудааст. Дӯстону ҳамкоронамро аз сидқи дил бо ин дастовард табрик мегӯям.
- Дар қатори ин, чанд соли ахир пешниҳоди кадом филмҳо шуморо ба ояндаи хуби синамои тоҷик дилгарм мекунад?
- Филмҳои хубро шахсони ҳирфаӣ, мактабхондаву боистеъдод метавонанд бисозанд. Ман ояндаи синамои тоҷикро дар симои коргардонҳо Носир Саидов, Шарофат Арабова, Файзулло Файзов, Умедшо Мирзоширинов, Румӣ Шоазимов, Муҳиддин Музаффар, Фарҳоди Ғаффорпур, Соҳибёри Толиб ва дигар мутахассисони ҳирфаии ин соҳа мебинам, ки тавону истеъдод ва таҷрибаи кофии корӣ доранд.
- Чандест дар Душанбе дар арафаи Рӯзи Кинои тоҷик Синамоҷашнвораи “Тоҷи Сомон” баргузор мегардад. Бори дуввум аст ки Шоҳҷоизаи он ба филмҳои истеҳсоли ватанӣ дода мешавад. Ин яъне хуб будани филҳои тоҷикӣ ё ҳавасмандсозии филмофарони ватанист?
- Дар давраи аввали Синамоҷашнвораи “Тоҷи Сомон” Шоҳҷоиза насиби филми Носир Саидов “Роҳ” ва дар дуюмаш “Моҳӣ дар шаст”-и Муҳиддин Музаффар гардида буданд. Албатта, ин намунаҳои беҳтарини филмҳои тоҷикӣ дар солҳои охир аст ва сазовор гаштан ба Шоҳҷоизаи ин синамоҷашнвора боиси ифтихор ва ҳавасмандии мо ва ҳамкасбонамон мебошад.
- Дар филми “Дурахши ахтарон: Ҷомӣ ва Навоӣ” нақше доштед?
- Як нақши хурд. Зане, ки писари ҳунармандашро дар бозор раҳнамоӣ мекунад.
- Сабаби аслии идома надодани фаъолияти коргардониатон чӣ буд?
- Ҳеч коре, воқеае, тағйироте дар роҳи интихобкардаи инсон бе ҳикмат нест. Он замон коргардониро таҷриба кардам, фаҳмидам, ки синамо чӣ аст. Баъдан, машғули ҳунарпешагӣ будам. Муҳим шуғл аст, ки талаботи туро қонеъ мекунад.
- То ба ҷаҳонишавии синамои миллӣ чӣ қадар фосила аст?
- Ба андозаи як филми ҷаҳонӣ, ки бо буҷаю риояи тамоми талоботи филмсозӣ дар ҷаҳони имрӯза сохта шавад.
- Синамои мо сабки фарқкунандаи худро дорад?
- Филмҳои мо бояд симои хоси миллату фарҳанги моро таҷассуму муаррифӣ кунанд ва бо ҳамин сифатҳо фарқкунанда буда метавонанд.
РИСОЛАТИ КАСБИИ МО ҚУРБОНӢ ШУДАН НЕСТ
- Шумо дар ягона театри русии кишвар фаъолият мекунед. Аммо шумори тамошобинонатон кам нестанд. Сабаби ин, таваҷҷуҳи бештар доштани мардум ба забони русӣ аст ё сифати баланди намоишномаҳои ин театр?
- Ба назари ман ин тамоюл, пеш аз ҳама нишондиҳандаи сатҳи баланди касбии кормандони театри мо - ҳунарпешаҳо, саркоргардони он Хуршед Мустафоев ва инчунин интихоби намоишномаҳои мубрами замон аст. Тамошобинони тоҷикзабони мо ҳам кам нестанд ва шояд аксариятро ташкил медиҳанд.
- Ҳанӯз биное надоред. Чӣ интизор аст ояндаи ин театрро?
- Мо хушбин ҳастем ва умедворем, ки солҳои наздик соҳиби бинои нави театр мешавем ва дар оянда ба сафи ҳунарпешаҳову коргардонҳои мо ҷавонони боистеъдод ҳамроҳ мешаванд ва намоишномаҳои бештару хубтар рӯи саҳнаи он меояд.
- Чанде пеш вазири фарҳанги кишвар гуфт Театри миллӣ аз дигар театрҳо пурра ҷудо аст. Чӣ хуб буд якҷоя шудани ҳамаи театрҳо дар як бино ё ҳамин гуна ҷудо будани онҳо?
- Театри нави миллӣ дар ҳоли сохтану шаклгирӣ аст. Табиист, ки тахмину гумонҳои зиёд рӯй медиҳад. Вале қароре нест, ки бо таъсиси театри миллӣ, дигар театрҳо барҳам мехӯранд. Шояд аз миёни ҳунарпешаҳову коргардонҳои театри мо ва дигар театрҳои мамлакат ҳам шахсонеро, ки ба талаботи театри нав мувофиқанд, ҷалб кунанд. Ин як раванди табиӣ аст.
- Пешае, ки ба он пайваста майл дореду муҳаббат, арзиши қурбонӣ шуданро дорад?
- Рисолати касбии мо қурбонӣ шудан нест, балки бо зиндагии шоиста хидмат кардан ба мардум, тамошобин ва эҳтиром гузоштан ба фарҳанги миллӣ ва тамаддуни ҷаҳонии инсоният аст. Ин рисолатро ба мо устодонамон дар донишгоҳҳои хатмкардаамон ҳамеша таъкид мекарданд.
ДИЛГАРМ БОШЕД
- Як бартарии кор бо коргардонҳои хориҷ...
- Ошноӣ бо як шахс ё гурӯҳи эҷодии дигаргуна, сабки нав ва андухтани таҷрубае, ки ҳунармандро комил мекунад. Шиносоӣ бо фарҳангу тамаддуни ғайри худ, муколама карда тавонистан бо ҷаҳони муосир дар ҳолати хориҷ будан аз Ватани худ.
- Як камбудии ҷиддии синамогарони ҷавон...
- Чандто: мутолиа накардани китобҳои зиёд бо мавзуъҳои гуногун, камтаҷрибагӣ, камшуҷоатӣ, таваккал карда натавонистан.
- Як меъёри асосии интихоби нақш аз ҷониби шумо...
- Нақши комил офаридашуда аз ҷониби муаллиф. Дар сурати заиф будани чунин нақшҳо, муаллиф бояд бо коргардони ҳирфаӣ ҳамкорӣ кунад, то тавонад он нақшро такмил диҳад.
- Ба чӣ бештар ниёз доред: гонорари хуб барои нақш ё муҳаббати тамошобин?
- Ба ҳарду.
- Дар фаъолияти шумо чӣ бештар аст: руҳафтодагӣ ё дилгармӣ?
- Руҳафтодагӣ беморӣ аст, ки баъзан инсонҳо ба он гирифтор мешаванд ва фақат дилгармӣ аз он раҳоӣ мебахшад. Дилгармӣ дар зиндагӣ роҳу воситаи асосии эҷод кардан аст. Ҳамеша дилгарм бошед.
Сайёраи ҚИЁМИДДИН, "ҶТ"
Хабарҳои дигар
Рӯзнома
Эзоҳи худро нависед