ҶОМЕА
Сешанбе 21 Июл 2026 07:59
“Мусаллам аст, ки имконияти таъмини сулҳи пойдору ҳаёти осоиштаи инсоният ва пешрафти кишварҳо пеш аз ҳама дар асоси созишу ҳамдигарфаҳмӣ ва ҳамкории созанда фароҳам мегардад. Чунонки борҳо изҳор доштам, Тоҷикистон ҳамеша ҷонибдори ҳалли ҳамаи муноқишаву низоъҳо танҳо бо роҳҳои сиёсиву дипломатӣ мебошад. Дар робита ба ин, пешниҳод менамоям, ки тавассути қатъномаи махсуси Созмони Милал “Даҳсолаи таҳкими сулҳ ба хотири наслҳои оянда” қабул карда шавад”.
Ин суханонро Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳанӯз 24 сентябри соли 2024 аз минбари баланди Иҷлосияи 79-уми Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид ба гӯши ҷаҳониён расонида буданд. Инак, бо гузашти наздик ба ду сол ҷомеаи ҷаҳонӣ талошҳои пайвастаи Тоҷикистонро барои ҳаёти бидуни ҷанг ва ояндаи дурахшони насли башар ба инобат гирифта, чанде қабл онро тавассути қатъномаи махсус пазируфт.
25 июни соли 2026 Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид қатъномаи махсус таҳти унвони “Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ ба хотири наслҳои оянда, солҳои 2027–2036”-ро расман қабул кард. Қабул гардидани ин қатънома аз сӯи ҷомеаи ҷаҳонӣ бори дигар нишон медиҳад, ки он на танҳо як пешниҳод аз сӯи як кишвар, балки амали саривақтӣ ва зарурӣ дар замони кунунист.
Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 26 июни соли 2026 зимни ироаи паёми шодбошӣ ба муносибати қабули ин қатънома ва Рӯзи ваҳдати миллӣ бори дигар аз аҳамияти қабули ин даҳсола дар шароити пурихтилофу зудтағйирёбандаи ҷаҳони муосир ёдрас шуда, зикр намуданд, ки мо вазифадорем аз худ ҷаҳоне ба мерос гузорем, ки дар он наслҳои ояндаи инсоният дар фазои сулҳу оромӣ имкони ҳамзистӣ, рушд ва ҳамкориро дошта бошанд.
НАЗАРИ КОРШИНОСОН
Ба андешаи коршиносон, дар шароите ки ҷаҳони имрӯз бо низоъҳои мусаллаҳона, буҳронҳои геополитикӣ ва коҳиши эътимоди байни давлатҳо рӯбарӯст, эълони ин даҳсола метавонад ба таҳкими фарҳанги муколама, пешгирии низоъҳо ва густариши ҳамкориҳои байналмилалӣ такони ҷиддӣ бахшад. Ба гуфтаи онҳо, қабули ин қатънома як рӯйдоди муҳим ва натиҷаи мантиқии ташаббусҳои пайгиронаи Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ мебошад, ки метавонад сулҳро ҳамчун арзиши умумии башарӣ ва шарти асосии рушди устувор ба ҷаҳониён муаррифӣ кунад.
Мухтор Толибзода, корманди Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба он назар аст, ки қабули қатъномаи мазкур аз ҷониби Созмони Миллали Муттаҳид имкон фароҳам меорад, ки таваҷҷуҳи ҷомеаи ҷаҳонӣ ба арзиши сулҳу амнияти байналмилалӣ, зарурияти таҳкими фарҳанги сулҳ, ҳамдигарфаҳмӣ, таҳаммулпазирӣ ва масъулияти байнинаслӣ равона гардида, сулҳ ва арзишҳои он ҳамчун мероси устувор барои наслҳои оянда ҳифз гардад.
Инчунин, ӯ мегӯяд, ки зарурати қабули ин қатънома инчунин аз он бармеояд, ки сулҳи пойдор танҳо дар шароите таъмин мегардад, ки байни давлатҳо ва халқҳо ҳамдигарфаҳмӣ, ҳамкорӣ, таҳаммулпазирӣ ва эҳтироми ҳуқуқи инсон вуҷуд дошта бошад. Аз ҳамин сабаб, қатънома ба рушди фарҳанги сулҳ, пешгирии низоъҳо ва таҳкими муколамаи созанда байни кишварҳо аҳамияти махсус медиҳад.
- Омили дигари муҳими қабули қатънома таваҷҷуҳ ба наслҳои оянда мебошад. Ҷавонони имрӯз созандагони ҷомеаи фардо мебошанд. Агар онҳо дар руҳияи сулҳпарварӣ, ватандӯстӣ, таҳаммулпазирӣ ва эҳтироми арзишҳои инсонӣ тарбия ёбанд, имконияти сар задани низоъҳо дар оянда коҳиш меёбад”, - гуфт ӯ.
Назирмад Ализода, Сафири Фавқулода ва Мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Қирғизистон дар мақолаи 1-уми июли соли равон дар сомонаи Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Қирғизистон нашрнамудаи худ баён менамояд, ки қабули ин қатънома танҳо як рӯйдоди муҳими сиёсати байналмилалӣ нест, балки бозгӯи эътирофи ҷомеаи ҷаҳонӣ аз зарурати ташаккули рӯзномаи дарозмуҳлати ҷаҳонӣ дар самти пешгирии низоъҳо, таҳкими сулҳ ва таъмини ояндаи устувори наслҳои оянда мебошад.
Ӯ ҳамчунин иброз доштааст: “Аҳамияти ин қатънома аз доираи як санади навбатии байналмилалӣ фаротар меравад. Моҳияти асосии он дар он ифода меёбад, ки қарорҳое, ки давлатҳо имрӯз қабул мекунанд, то андозаи зиёд муайян месозанд, ки наслҳои оянда дар кадом ҷаҳон зиндагӣ хоҳанд кард. Ин муроҷиат ба ҷомеаи ҷаҳонӣ аст, то таҳкими сулҳ ҳамчун масъулияти муштараки ҳамаи давлатҳо арзёбӣ гардад. Он бори дигар хотиррасон мекунад, ки меъёри воқеии масъулияти ҳар як насл на шумораи баҳсҳои сиёсии бурдкарда, балки он аст, ки барои наслҳои оянда чӣ меросе боқӣ мегузорад - эътимод ё нобоварӣ, ҳамкорӣ ё муқовимат, сулҳ ё низоъ”.
Ба гуфтаи сиёсатшинос Некрӯз Асламзода ин қатънома метавонад ба коҳиши хавфҳои сиёсӣ, пешгирии низоъҳо ва ташаккули тафаккури нави сулҳпарварӣ дар дунё мусоидат намояд. Номбурда ҳамчунин, зикр мекунад, ки моҳияти қатънома боз дар он ифода меёбад, ки сулҳ танҳо вазифаи давлатҳо нест, балки масъулияти муштараки ҳамаи наслҳо мебошад ва ин даҳсола бояд ба таҳкими сулҳ, муколама, мусолиҳа ва иштироки байнинаслӣ мусоидат кунад.
- Ин қатънома имкон медиҳад, ки ҷавонон ҳамчун неруи созанда ба равандҳои қабули қарор, таҳияи барномаҳои сулҳпарварона, таҳқиқоти илмӣ, фаъолияти ихтиёрӣ ва ташаббусҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ ҷалб гарданд. Ҳамзамон, таҷрибаи насли калонсол метавонад ҳамчун сарчашмаи хотираи таърихӣ, сабақи сулҳ, ваҳдат ва таҳаммулпазирӣ истифода шавад, - илова кард Асламзода.
ТОҶИКИСТОН - МАМЛАКАТИ ТАШАББУСКОР ДАР ҲАЛЛИ МАСЪАЛАҲОИ ГЛОБАЛӢ
Аз нуқтаи назари таҳлилгарон қабули ин қатънома аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ нуфузи Тоҷикистонро ҳамчун давлати ташаббускор, сулҳмеҳвар ва масъулиятшинос дар арсаи байналмилалӣ боз ҳам боло мебарад. Ба назари онҳо Тоҷикистон бо ин иқдом бори дигар нишон дод, ки сиёсати хориҷии он ба муколама, ҳамкорӣ, сулҳ, таҳкими эътимод ва ҳалли дипломатии мушкилоти ҷаҳонӣ равона шудааст.
Ҳамзамон, ба андешаи онҳо ин иқдом мақоми Тоҷикистонро ҳамчун кишвари дорои таҷрибаи нодири сулҳсозӣ ва ваҳдати миллӣ таҳким мебахшад. Аз сӯи дигар, ин ташаббус идомаи ташаббусҳои дигари Тоҷикистон вобаста ба масъалаҳои об, тағйирёбии иқлим, ҳифзи пиряхҳо ва таҳкими сулҳ буда, мавқеи онро дар арсаи байналмилалӣ таҳким бахшидааст.
Мухтор Толибзода, корманди Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ин андеша аст, ки пешниҳоди “Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ ба хотири наслҳои оянда” низ дар ҳамин замина қарор дош-та, бозгӯи иштироки фаъолонаи мамлакат дар ҳалли масъалаҳои глобалӣ мебошад.
- Қабули якдилонаи ин қатънома аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ баёнгари самаранокии сиёсати хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, бозгӯи он аст, ки кишвари мо дар баробари ҳимояи манфиатҳои миллии худ дар ҳалли масъалаҳои глобалӣ низ саҳми беандоза дошта, тавонист мавқеи худро ҳамчун давлати сулҳпарвар, рушди дипломатияи бисёрҷониба ва кишвари ташаббускор боз ҳам боло барад ва имкониятҳои навро баҳри густариши муносибатҳои бисёрҷониба фароҳам меоварад, - гуфт номбурда.
ОМОДАГӢ ВА ВАЗИФАҲОИ ТОҶИКИСТОН ҲАМЧУН КИШВАРИ ТАШАББУСКОР
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 26 июни соли 2026 зимни ироаи паёми шодбошӣ ба муносибати қабул гардидани ин қатънома ва Рӯзи ваҳдати миллӣ ҳамзамон иброз намуданд, ки соли оянда қарор аст дар арафаи 30-солагии Рӯзи ваҳдати миллӣ ба мақсади оғоз бахшидан ба “Даҳсолаи байналмилалӣ оид ба таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда, солҳои 2027 – 2036” дар ҳамкорӣ бо Созмони Милали Муттаҳид ва кишварҳои шарик дар шаҳри Душанбе конфронси байналмилалии сатҳи баландро баргузор намоянд.
Аз ҳоло ба нақша гирифтани чунин чорабинии сатҳи баланд гувоҳӣ аз он медиҳад, ки Тоҷикистон чун кишвари ташаббускор дар ин муддат бо барномаву чорабиниҳои гуногуни худ иштирокчии фаъоли даҳсола хоҳад буд.
Аз тарафи дигар коршиносон ҳам таъкид менамоянд, ки ин қатънома барои Тоҷикистон на танҳо дастоварди дипломатӣ, балки уҳдадориҳои навро ҳамчун кишвари ташаббускор ба миён меоварад. Дар ин замина, сохторҳои давлатии кишварро зарур аст, ки ҳадафҳои ояндаро ба низоми банақшагирӣ ворид намуда, иҷрои онҳоро дар сатҳи миллӣ ва байналмилалӣ таъмин намоянд.
Инчунин, ба назари онҳо ниҳодҳои илмию таҳлилӣ бояд пажӯҳишҳои илмӣ анҷом диҳанд, нишондиҳандаҳои арзёбии татбиқи даҳсоларо таҳия намоянд, таҷрибаи ҷаҳониро омӯзанд ва барои мақомоти давлатӣ тавсияҳо пешниҳод кунанд.
Дар ин баробар, сиёсатшинос Некрӯз Асламзода изҳор медорад, ки ин ташаббус барои Тоҷикистон масъулияти ҷиддиеро ҷиҳати пешбурди фарҳанги сулҳ ва ваҳдат дар сатҳи миллӣ ва байналмилалӣ эҷод мекунад. Ба гуфтаи ин коршинос, маҳз ҳамин иқдом замина мегузорад, ки Тоҷикистон мактаби илмии сулҳшиносӣ ва дипломатияи сулҳи худро таъсис дода, таҷрибаи миллии оштии худро ба ҷаҳониён пешкаш намояд.
Ҳамчунин, Мухтор Толибзода чунин иброз медорад, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон чун кишвари ташаббус-кор ҷиҳати татбиқи ин қатънома метавонад, як қатор чорабиниҳои сатҳи байналмилалиро мизбонӣ кунад. Аз ҷумла, баргузории форумҳо, конфронсҳои байналмилалӣ, ҳамоишҳои байналмилалии олимон, фестивалҳои байналмилалӣ, ҷаласаҳои сатҳи баланд оид ба таҳкими сулҳ ва дипломатияи пешгирикунандаро.
Ӯ дар охир илова намуд: “Илова бар ин, зурур аст, ки кишварҳои ҷаҳон масъалаҳои фарҳанги сулҳро ба низоми маориф ворид созанд, таҳқиқоти илмиро дастгирӣ намоянд ва фаъолияти созмонҳои ҷомеаи шаҳрвандиро тақвият бахшанд. Дар сатҳи байналмилалӣ таъсиси шабакаҳои илмӣ, барномаҳои мубодилаи ҷавонон, низоми мониторинги татбиқи қатънома ва ҳамоҳангсозии фаъолияти созмонҳои байналмилалӣ муҳим мебошад. Танҳо дар ин сурат ҳадафҳои даҳсола метавонанд натиҷаҳои воқеӣ диҳанд”.
Гулафшон КАРИМОВА,“ҶТ”
Ин суханонро Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳанӯз 24 сентябри соли 2024 аз минбари баланди Иҷлосияи 79-уми Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид ба гӯши ҷаҳониён расонида буданд. Инак, бо гузашти наздик ба ду сол ҷомеаи ҷаҳонӣ талошҳои пайвастаи Тоҷикистонро барои ҳаёти бидуни ҷанг ва ояндаи дурахшони насли башар ба инобат гирифта, чанде қабл онро тавассути қатъномаи махсус пазируфт.
25 июни соли 2026 Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид қатъномаи махсус таҳти унвони “Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ ба хотири наслҳои оянда, солҳои 2027–2036”-ро расман қабул кард. Қабул гардидани ин қатънома аз сӯи ҷомеаи ҷаҳонӣ бори дигар нишон медиҳад, ки он на танҳо як пешниҳод аз сӯи як кишвар, балки амали саривақтӣ ва зарурӣ дар замони кунунист.
Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 26 июни соли 2026 зимни ироаи паёми шодбошӣ ба муносибати қабули ин қатънома ва Рӯзи ваҳдати миллӣ бори дигар аз аҳамияти қабули ин даҳсола дар шароити пурихтилофу зудтағйирёбандаи ҷаҳони муосир ёдрас шуда, зикр намуданд, ки мо вазифадорем аз худ ҷаҳоне ба мерос гузорем, ки дар он наслҳои ояндаи инсоният дар фазои сулҳу оромӣ имкони ҳамзистӣ, рушд ва ҳамкориро дошта бошанд.
НАЗАРИ КОРШИНОСОН
Ба андешаи коршиносон, дар шароите ки ҷаҳони имрӯз бо низоъҳои мусаллаҳона, буҳронҳои геополитикӣ ва коҳиши эътимоди байни давлатҳо рӯбарӯст, эълони ин даҳсола метавонад ба таҳкими фарҳанги муколама, пешгирии низоъҳо ва густариши ҳамкориҳои байналмилалӣ такони ҷиддӣ бахшад. Ба гуфтаи онҳо, қабули ин қатънома як рӯйдоди муҳим ва натиҷаи мантиқии ташаббусҳои пайгиронаи Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ мебошад, ки метавонад сулҳро ҳамчун арзиши умумии башарӣ ва шарти асосии рушди устувор ба ҷаҳониён муаррифӣ кунад.
Мухтор Толибзода, корманди Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба он назар аст, ки қабули қатъномаи мазкур аз ҷониби Созмони Миллали Муттаҳид имкон фароҳам меорад, ки таваҷҷуҳи ҷомеаи ҷаҳонӣ ба арзиши сулҳу амнияти байналмилалӣ, зарурияти таҳкими фарҳанги сулҳ, ҳамдигарфаҳмӣ, таҳаммулпазирӣ ва масъулияти байнинаслӣ равона гардида, сулҳ ва арзишҳои он ҳамчун мероси устувор барои наслҳои оянда ҳифз гардад.
Инчунин, ӯ мегӯяд, ки зарурати қабули ин қатънома инчунин аз он бармеояд, ки сулҳи пойдор танҳо дар шароите таъмин мегардад, ки байни давлатҳо ва халқҳо ҳамдигарфаҳмӣ, ҳамкорӣ, таҳаммулпазирӣ ва эҳтироми ҳуқуқи инсон вуҷуд дошта бошад. Аз ҳамин сабаб, қатънома ба рушди фарҳанги сулҳ, пешгирии низоъҳо ва таҳкими муколамаи созанда байни кишварҳо аҳамияти махсус медиҳад.
- Омили дигари муҳими қабули қатънома таваҷҷуҳ ба наслҳои оянда мебошад. Ҷавонони имрӯз созандагони ҷомеаи фардо мебошанд. Агар онҳо дар руҳияи сулҳпарварӣ, ватандӯстӣ, таҳаммулпазирӣ ва эҳтироми арзишҳои инсонӣ тарбия ёбанд, имконияти сар задани низоъҳо дар оянда коҳиш меёбад”, - гуфт ӯ.
Назирмад Ализода, Сафири Фавқулода ва Мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Қирғизистон дар мақолаи 1-уми июли соли равон дар сомонаи Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Қирғизистон нашрнамудаи худ баён менамояд, ки қабули ин қатънома танҳо як рӯйдоди муҳими сиёсати байналмилалӣ нест, балки бозгӯи эътирофи ҷомеаи ҷаҳонӣ аз зарурати ташаккули рӯзномаи дарозмуҳлати ҷаҳонӣ дар самти пешгирии низоъҳо, таҳкими сулҳ ва таъмини ояндаи устувори наслҳои оянда мебошад.
Ӯ ҳамчунин иброз доштааст: “Аҳамияти ин қатънома аз доираи як санади навбатии байналмилалӣ фаротар меравад. Моҳияти асосии он дар он ифода меёбад, ки қарорҳое, ки давлатҳо имрӯз қабул мекунанд, то андозаи зиёд муайян месозанд, ки наслҳои оянда дар кадом ҷаҳон зиндагӣ хоҳанд кард. Ин муроҷиат ба ҷомеаи ҷаҳонӣ аст, то таҳкими сулҳ ҳамчун масъулияти муштараки ҳамаи давлатҳо арзёбӣ гардад. Он бори дигар хотиррасон мекунад, ки меъёри воқеии масъулияти ҳар як насл на шумораи баҳсҳои сиёсии бурдкарда, балки он аст, ки барои наслҳои оянда чӣ меросе боқӣ мегузорад - эътимод ё нобоварӣ, ҳамкорӣ ё муқовимат, сулҳ ё низоъ”.
Ба гуфтаи сиёсатшинос Некрӯз Асламзода ин қатънома метавонад ба коҳиши хавфҳои сиёсӣ, пешгирии низоъҳо ва ташаккули тафаккури нави сулҳпарварӣ дар дунё мусоидат намояд. Номбурда ҳамчунин, зикр мекунад, ки моҳияти қатънома боз дар он ифода меёбад, ки сулҳ танҳо вазифаи давлатҳо нест, балки масъулияти муштараки ҳамаи наслҳо мебошад ва ин даҳсола бояд ба таҳкими сулҳ, муколама, мусолиҳа ва иштироки байнинаслӣ мусоидат кунад.
- Ин қатънома имкон медиҳад, ки ҷавонон ҳамчун неруи созанда ба равандҳои қабули қарор, таҳияи барномаҳои сулҳпарварона, таҳқиқоти илмӣ, фаъолияти ихтиёрӣ ва ташаббусҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ ҷалб гарданд. Ҳамзамон, таҷрибаи насли калонсол метавонад ҳамчун сарчашмаи хотираи таърихӣ, сабақи сулҳ, ваҳдат ва таҳаммулпазирӣ истифода шавад, - илова кард Асламзода.
ТОҶИКИСТОН - МАМЛАКАТИ ТАШАББУСКОР ДАР ҲАЛЛИ МАСЪАЛАҲОИ ГЛОБАЛӢ
Аз нуқтаи назари таҳлилгарон қабули ин қатънома аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ нуфузи Тоҷикистонро ҳамчун давлати ташаббускор, сулҳмеҳвар ва масъулиятшинос дар арсаи байналмилалӣ боз ҳам боло мебарад. Ба назари онҳо Тоҷикистон бо ин иқдом бори дигар нишон дод, ки сиёсати хориҷии он ба муколама, ҳамкорӣ, сулҳ, таҳкими эътимод ва ҳалли дипломатии мушкилоти ҷаҳонӣ равона шудааст.
Ҳамзамон, ба андешаи онҳо ин иқдом мақоми Тоҷикистонро ҳамчун кишвари дорои таҷрибаи нодири сулҳсозӣ ва ваҳдати миллӣ таҳким мебахшад. Аз сӯи дигар, ин ташаббус идомаи ташаббусҳои дигари Тоҷикистон вобаста ба масъалаҳои об, тағйирёбии иқлим, ҳифзи пиряхҳо ва таҳкими сулҳ буда, мавқеи онро дар арсаи байналмилалӣ таҳким бахшидааст.
Мухтор Толибзода, корманди Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ин андеша аст, ки пешниҳоди “Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ ба хотири наслҳои оянда” низ дар ҳамин замина қарор дош-та, бозгӯи иштироки фаъолонаи мамлакат дар ҳалли масъалаҳои глобалӣ мебошад.
- Қабули якдилонаи ин қатънома аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ баёнгари самаранокии сиёсати хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, бозгӯи он аст, ки кишвари мо дар баробари ҳимояи манфиатҳои миллии худ дар ҳалли масъалаҳои глобалӣ низ саҳми беандоза дошта, тавонист мавқеи худро ҳамчун давлати сулҳпарвар, рушди дипломатияи бисёрҷониба ва кишвари ташаббускор боз ҳам боло барад ва имкониятҳои навро баҳри густариши муносибатҳои бисёрҷониба фароҳам меоварад, - гуфт номбурда.
ОМОДАГӢ ВА ВАЗИФАҲОИ ТОҶИКИСТОН ҲАМЧУН КИШВАРИ ТАШАББУСКОР
Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 26 июни соли 2026 зимни ироаи паёми шодбошӣ ба муносибати қабул гардидани ин қатънома ва Рӯзи ваҳдати миллӣ ҳамзамон иброз намуданд, ки соли оянда қарор аст дар арафаи 30-солагии Рӯзи ваҳдати миллӣ ба мақсади оғоз бахшидан ба “Даҳсолаи байналмилалӣ оид ба таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда, солҳои 2027 – 2036” дар ҳамкорӣ бо Созмони Милали Муттаҳид ва кишварҳои шарик дар шаҳри Душанбе конфронси байналмилалии сатҳи баландро баргузор намоянд.
Аз ҳоло ба нақша гирифтани чунин чорабинии сатҳи баланд гувоҳӣ аз он медиҳад, ки Тоҷикистон чун кишвари ташаббускор дар ин муддат бо барномаву чорабиниҳои гуногуни худ иштирокчии фаъоли даҳсола хоҳад буд.
Аз тарафи дигар коршиносон ҳам таъкид менамоянд, ки ин қатънома барои Тоҷикистон на танҳо дастоварди дипломатӣ, балки уҳдадориҳои навро ҳамчун кишвари ташаббускор ба миён меоварад. Дар ин замина, сохторҳои давлатии кишварро зарур аст, ки ҳадафҳои ояндаро ба низоми банақшагирӣ ворид намуда, иҷрои онҳоро дар сатҳи миллӣ ва байналмилалӣ таъмин намоянд.
Инчунин, ба назари онҳо ниҳодҳои илмию таҳлилӣ бояд пажӯҳишҳои илмӣ анҷом диҳанд, нишондиҳандаҳои арзёбии татбиқи даҳсоларо таҳия намоянд, таҷрибаи ҷаҳониро омӯзанд ва барои мақомоти давлатӣ тавсияҳо пешниҳод кунанд.
Дар ин баробар, сиёсатшинос Некрӯз Асламзода изҳор медорад, ки ин ташаббус барои Тоҷикистон масъулияти ҷиддиеро ҷиҳати пешбурди фарҳанги сулҳ ва ваҳдат дар сатҳи миллӣ ва байналмилалӣ эҷод мекунад. Ба гуфтаи ин коршинос, маҳз ҳамин иқдом замина мегузорад, ки Тоҷикистон мактаби илмии сулҳшиносӣ ва дипломатияи сулҳи худро таъсис дода, таҷрибаи миллии оштии худро ба ҷаҳониён пешкаш намояд.
Ҳамчунин, Мухтор Толибзода чунин иброз медорад, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон чун кишвари ташаббус-кор ҷиҳати татбиқи ин қатънома метавонад, як қатор чорабиниҳои сатҳи байналмилалиро мизбонӣ кунад. Аз ҷумла, баргузории форумҳо, конфронсҳои байналмилалӣ, ҳамоишҳои байналмилалии олимон, фестивалҳои байналмилалӣ, ҷаласаҳои сатҳи баланд оид ба таҳкими сулҳ ва дипломатияи пешгирикунандаро.
Ӯ дар охир илова намуд: “Илова бар ин, зурур аст, ки кишварҳои ҷаҳон масъалаҳои фарҳанги сулҳро ба низоми маориф ворид созанд, таҳқиқоти илмиро дастгирӣ намоянд ва фаъолияти созмонҳои ҷомеаи шаҳрвандиро тақвият бахшанд. Дар сатҳи байналмилалӣ таъсиси шабакаҳои илмӣ, барномаҳои мубодилаи ҷавонон, низоми мониторинги татбиқи қатънома ва ҳамоҳангсозии фаъолияти созмонҳои байналмилалӣ муҳим мебошад. Танҳо дар ин сурат ҳадафҳои даҳсола метавонанд натиҷаҳои воқеӣ диҳанд”.
Гулафшон КАРИМОВА,“ҶТ”
Хабарҳои дигар
Рӯзнома
Эзоҳи худро нависед