ҶОМЕА
Ҷумъа 05 Июн 2026 10:55
Чӣ қадар ҷавонон тариқи он дар кишварҳои бонуфузи ҷаҳон таҳсил мекунанд?
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон бо ташаббус ва дастгириҳои бевоситаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар самти таҳсили ҷавонон як қатор барномаҳое роҳандозӣ гардидаанд, ки онҳо имкон медиҳанд, то ҷавонон дар кишварҳои пешрафтаи ҷаҳон ба таҳсил фаро гирифта шаванд.
Яке аз чунин барномаҳо Стипендияи байналмилалии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дурахшандагон” мебошад, ки ҷавонон пас аз хатми донишгоҳҳои бонуфузи кишварҳои хориҷ тариқи он ба ватан баргашта, кору фаъолияти худро идома медиҳанд.
Бино ба иттилои Маркази барномаҳои байналмилалӣ дар соли таҳсили 2024-2025 тавассути Стипендияи байналмилалии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дурахшандагон” 131 нафар (бакалавриат-104, магистратура-4, аспирантура-4, докторантура-3, ординатураи клиникӣ-10, барои гузаштани коромӯзӣ-6) довталаби дорои донишҳои баланди тахассусӣ ва донандаи забонҳои хориҷӣ барои таҳсил дар муассисаҳои таҳсилоти олии касбии кишварҳои хориҷӣ сафарбар гардидаанд.
Аз ин шумора 105 нафар довталаб, ба Канада (1 нафар), Британияи Кабир ва Ирландияи Шимолӣ (67 нафар), Русия (14 нафар), Беларус (1 нафар), Аморати Муттаҳидаи Араб (2 нафар), Эрон (2 нафар), Олмон (1 нафар) барои таҳсил сафарбар гардида, сазовори номи донишҷӯ гардиданд. Боқимонда 25 нафар довталаби дигар интизори сертификатҳои байналмилалӣ, даъватнома ва раводиди давлатҳои Аврупо ва Амрико мебошанд.
Ҳамасола барои сафарбаркунии шаҳрвандони ҷумҳурӣ ба муассисаҳои таҳсилоти олӣ ва илмии давлатҳои хориҷӣ тавассути Стипендияи байналмилалии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дурахшандагон” зиёда аз 200 ҷой ва инчунин аз ҷониби давлатҳои хориҷӣ дар асоси созишномаҳои байниҳукуматӣ ва байниидоравӣ барои шаҳрвандони мамлакат квотаҳои таҳсилӣ пешниҳод менамоянд, ки аз ҳисоби ҳамаи сарчашмаҳо зиёда аз 5 ҳазор шаҳрванди мамлакат ба таҳсил дар давлатҳои хориҷӣ фаро гирифта мешаванд.
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамеша таъкид менамоянд, ки ҷавонон илм омӯзанд ва аз имкониятҳое, ки Ҳукумати кишвар фароҳам меорад, истифода баранд. Аз ҷумла, дар яке аз суханрониҳояшон Сарвари давлат чунин гуфта буданд: “Таҳсили ҷавонон дар муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ ва илмии кишварҳои хориҷӣ яке аз ибтикороти муҳими Ҳукумати мамлакат дар самти рушди илму маориф маҳсуб меёбад. Мо ҷавононро неруи созандаву бунёдкор ва пешбарандаи ҷомеаи навини кишварамон ва ояндаи халқамон эълон кардем ва дар ҳалли ҳамаи масъалаҳои ҳаёти ҷомеа ва давлат то имрӯз ба онҳо такя мекунем”.
Аминҷон Нурзода ҷавонест, ки тариқи барномаи “Дурахшандагон” ба Британияи Кабир рафтааст ва айни замон дар Донишгоҳи Шарқии Лондон (University of East London) дар бахши докторантура (PhD) таҳсил менамояд. Ба гуфтаи Аминҷон раванди қабул ба барномаи “Дурахшандагон” осон набуд, вале дар натиҷаи талошу заҳматҳои зиёд муваффақ шуд, ки аз имтиҳонҳо бо сарбаландӣ гузарад.
- Бо шарофати омодагии хуб, дастовардҳои таҳсилӣ ва фаъолияти ҷамъиятӣ, тавонистам аз ҳамаи ин марҳилаҳо бомуваффақият гузарам. Рақобат баланд буд, аммо бо такя ба меҳнат, масъулият ва донишҳои худам қабул гардидам. Таҳсил дар ин зина, албатта, масъулияти баланд ва мутолиаро талаб мекунад. Бо вуҷуди душвориҳо раванди таҳсил хуб ҷараён дорад. Тамоми кӯшишамро ба он равона кардаам, ки таҳқиқоти илмии босифат анҷом диҳам ва донишҳои худро васеъ намоям, - гуфт номбурда.
Ҷавононе, ки дар доираи Стипендияи “Дурахшандагон” таҳсил мекунанд, хоҳишманди онанд, ки пас аз хатми донишгоҳҳо ба Тоҷикистон баргашта, ҳамчун кадри баландихтисос содиқона дар ватан кору фаъолият намоянд. Дар қатори дигар ҷавонон Аминҷон низ мегӯяд, пас аз хатми донишгоҳ ба ватан баргашта, барои давлату миллат хизмат хоҳад кард.
- Тибқи уҳдадориҳои барномаи “Дурахшандагон”, баъди хатми таҳсил бояд ба Тоҷикистон баргардам ва дар сохторҳои давлатӣ фаъолият намоям. Аммо ҳатто берун аз ин уҳдадориҳо низ, ман аз дилу ҷон омодаам, ки ҳарчи зудтар баргардам ва ба халқу миллати азизам хизмат кунам. Ин вазифаи ватандорӣ ва орзуи шахсиам аст, ки дониш ва таҷрибаи гирифтаамро барои рушди Тоҷикистони соҳибистиқлол равона созам, - илова кард Аминҷон.
Беҳзод Қурбонов, донишҷӯи дигаре, ки дар курси дуюм дар яке аз донишгоҳҳои Лондон таҳсил мекунад, хатмкардаи Гимназияи 74-и шаҳри Душанбе буда, пас аз хатми муассиса ба IFG дохил шуда, онро соли 2024 бо баҳои аъло хатм намудааст ва ҳоло тариқи Маркази барномаҳои байналмилалии “Дурахшандагон” дар Британияи Кабир, дар риштаи ҳуқуқи меҳнат таҳсил мекунад. Беҳзод мегӯяд, шахс агар ба худ бовар дошта бошад, аз уҳдаи ҳама кор баромада метавонад.
- Рақобат калон буд ва иштирокчиён низ зиёд буданд, аммо агар хуб тайёрӣ дида бошӣ, хуб таҳсил кунӣ ва аз ҳама муҳим, ба худ бовар дошта бошӣ, мумкин аст яке аз барандаҳо ту бошӣ, - гуфт ӯ.
Ҳамзамон, Беҳзод баён дошт, ки дастгирӣ аз ҷониби Ҳукумати кишвар дар сатҳи олӣ буд ва имрӯз ӯ аз ҷиҳати молиявӣ мушкил надорад ва ҳамаи ҳуҷҷатҳо ва пардохтҳои зарурӣ сари вақт иҷро шудаанд.
- Дар масъалаи идрорпулӣ ҳар моҳ ба мо 600 доллар ҷудо карда мешавад ва агар дурусту оқилона истифода барем, барои як моҳ басанда аст, - мегӯяд Беҳзод.
Ба андешаи ӯ, таҳсил дар хориҷа нисбат ба Тоҷикистон душвортар аст, вале муҳимтарин чиз донистани забон аст. Ва дар охир Беҳзод қайд кард, ки баъди хатми донишгоҳ ният дорад ба Тоҷикистон баргардад ва дар ватан кору фаъолият кунаду заррае ҳам бошад, хизмати худро ба ҷо орад.
Раҳмоналӣ Раҳмонзода, донишҷӯи яке аз донишгоҳҳои Британияи Кабир аст. Ӯ баён дошт, ки “интихоб ба стипендия кори сода нест, рақобат хеле зиёд аст. Албатта, ин ҷо саҳми кормандони Маркази барномаҳои байналмилалӣ калон аст, чунки агар ягон саволу нофаҳмӣ пеш меомад, онҳо ба мо ёрӣ мерасонданд. Дар натиҷа, соли 2023 яке аз ғолибони озмуни Квотаи президентӣ интихоб шуда, имкони таҳсил дар Бритониёи Кабирро ба даст овардам”.
Ҳамзамон Раҳмоналӣ мегӯяд, ки маҳз дастгирии бевоситаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон буд, ки ӯ тавонист муваффақ шавад:
- Маҳз бо раҳнамоӣ ва ғамхории бевоситаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои мо - ҷавонон чунин шароитҳои мусоид ва имкониятҳои васеъ фароҳам гардидаанд.
Бино ба гуфтаи намояндагони Маркази байналмилалӣ, масъалаи бо кори мувофиқ таъмин кардани хатмкардагони донишгоҳҳои хориҷ мувофиқи Низомномаи қабул ба вазифаҳои хизмати давлатӣ ва ҳамчунин тибқи банди 17-и Низомномаи Стипендияи байналмилалии Президенти Тоҷикистон “Дурахшандагон” ба танзим дароварда мешавад.
- Айни замон аксари хатмкунандагони муассисаҳои таҳсилоти таълимии бонуфузи хориҷи кишвар тибқи Стипендияи байналмилалии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дурахшандагон” дар самтҳои гуногуни ҳаёти иқтисодию иҷтимоӣ ва низоми идоракунии ҷумҳурӣ кору фаъолияти босамар карда истодаанд, - иттилоъ доданд аз марказ.
Гуфта шуд, ки ягона мушкили дар раванди ба таҳсил фарогирии довталабон вуҷуддошта ин сари вақт даст-рас накардани раводиди кишварҳои Аврупо ва Амрико мебошад, ки ин масъала давра ба давра тариқи роҳҳои дипломатӣ ҳалли худро ёфта истодааст. Ҳамчунин, таъкид карда шуд, ки аз соли 2022 инҷониб ҳамкориҳо бо кишварҳои Аврупо ва Амрико тақвият ёфта, танҳо давоми се соли охир бо 17 донишгоҳи пешрафтаи кишварҳои Аврупо ва Амрико шартномаҳои ҳамкорӣ ба имзо расидааст, ки шароити таҳсил ва будубоши донишҷӯёни тоҷикро осон мегардонад.
Ба иттилои Маркази барномаҳои байналмилалӣ имрӯз 42 ҳазору 400 нафар ҷавони тоҷик дар 42 давлати мутараққии ҷаҳон, аз ҷумла ИМА, Канада, Британияи Кабир ва Ирландияи Шимолӣ, Русия, Беларус, Аморати Муттаҳидаи Араб, Эрон, Олмон, Чин ва дар дигар кишварҳо таҳсили илм доранд.
Дар умум, дар замони соҳибистиқлолӣ беш аз 117 ҳазор ҷавони тоҷик барои таҳсил ба донишгоҳҳои бонуфузи ҷаҳон фиристода шудааст, ки аз ин шумора 13 ҳазор нафар ё беш аз 30 фоизи онро духтарон ташкил медиҳанд.
Сафиаллоҳ ИБОДЗОДА,
коромӯзи “ҶТ”
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон бо ташаббус ва дастгириҳои бевоситаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар самти таҳсили ҷавонон як қатор барномаҳое роҳандозӣ гардидаанд, ки онҳо имкон медиҳанд, то ҷавонон дар кишварҳои пешрафтаи ҷаҳон ба таҳсил фаро гирифта шаванд.
Яке аз чунин барномаҳо Стипендияи байналмилалии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дурахшандагон” мебошад, ки ҷавонон пас аз хатми донишгоҳҳои бонуфузи кишварҳои хориҷ тариқи он ба ватан баргашта, кору фаъолияти худро идома медиҳанд.
Бино ба иттилои Маркази барномаҳои байналмилалӣ дар соли таҳсили 2024-2025 тавассути Стипендияи байналмилалии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дурахшандагон” 131 нафар (бакалавриат-104, магистратура-4, аспирантура-4, докторантура-3, ординатураи клиникӣ-10, барои гузаштани коромӯзӣ-6) довталаби дорои донишҳои баланди тахассусӣ ва донандаи забонҳои хориҷӣ барои таҳсил дар муассисаҳои таҳсилоти олии касбии кишварҳои хориҷӣ сафарбар гардидаанд.
Аз ин шумора 105 нафар довталаб, ба Канада (1 нафар), Британияи Кабир ва Ирландияи Шимолӣ (67 нафар), Русия (14 нафар), Беларус (1 нафар), Аморати Муттаҳидаи Араб (2 нафар), Эрон (2 нафар), Олмон (1 нафар) барои таҳсил сафарбар гардида, сазовори номи донишҷӯ гардиданд. Боқимонда 25 нафар довталаби дигар интизори сертификатҳои байналмилалӣ, даъватнома ва раводиди давлатҳои Аврупо ва Амрико мебошанд.
Ҳамасола барои сафарбаркунии шаҳрвандони ҷумҳурӣ ба муассисаҳои таҳсилоти олӣ ва илмии давлатҳои хориҷӣ тавассути Стипендияи байналмилалии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дурахшандагон” зиёда аз 200 ҷой ва инчунин аз ҷониби давлатҳои хориҷӣ дар асоси созишномаҳои байниҳукуматӣ ва байниидоравӣ барои шаҳрвандони мамлакат квотаҳои таҳсилӣ пешниҳод менамоянд, ки аз ҳисоби ҳамаи сарчашмаҳо зиёда аз 5 ҳазор шаҳрванди мамлакат ба таҳсил дар давлатҳои хориҷӣ фаро гирифта мешаванд.
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамеша таъкид менамоянд, ки ҷавонон илм омӯзанд ва аз имкониятҳое, ки Ҳукумати кишвар фароҳам меорад, истифода баранд. Аз ҷумла, дар яке аз суханрониҳояшон Сарвари давлат чунин гуфта буданд: “Таҳсили ҷавонон дар муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ ва илмии кишварҳои хориҷӣ яке аз ибтикороти муҳими Ҳукумати мамлакат дар самти рушди илму маориф маҳсуб меёбад. Мо ҷавононро неруи созандаву бунёдкор ва пешбарандаи ҷомеаи навини кишварамон ва ояндаи халқамон эълон кардем ва дар ҳалли ҳамаи масъалаҳои ҳаёти ҷомеа ва давлат то имрӯз ба онҳо такя мекунем”.
Аминҷон Нурзода ҷавонест, ки тариқи барномаи “Дурахшандагон” ба Британияи Кабир рафтааст ва айни замон дар Донишгоҳи Шарқии Лондон (University of East London) дар бахши докторантура (PhD) таҳсил менамояд. Ба гуфтаи Аминҷон раванди қабул ба барномаи “Дурахшандагон” осон набуд, вале дар натиҷаи талошу заҳматҳои зиёд муваффақ шуд, ки аз имтиҳонҳо бо сарбаландӣ гузарад.
- Бо шарофати омодагии хуб, дастовардҳои таҳсилӣ ва фаъолияти ҷамъиятӣ, тавонистам аз ҳамаи ин марҳилаҳо бомуваффақият гузарам. Рақобат баланд буд, аммо бо такя ба меҳнат, масъулият ва донишҳои худам қабул гардидам. Таҳсил дар ин зина, албатта, масъулияти баланд ва мутолиаро талаб мекунад. Бо вуҷуди душвориҳо раванди таҳсил хуб ҷараён дорад. Тамоми кӯшишамро ба он равона кардаам, ки таҳқиқоти илмии босифат анҷом диҳам ва донишҳои худро васеъ намоям, - гуфт номбурда.
Ҷавононе, ки дар доираи Стипендияи “Дурахшандагон” таҳсил мекунанд, хоҳишманди онанд, ки пас аз хатми донишгоҳҳо ба Тоҷикистон баргашта, ҳамчун кадри баландихтисос содиқона дар ватан кору фаъолият намоянд. Дар қатори дигар ҷавонон Аминҷон низ мегӯяд, пас аз хатми донишгоҳ ба ватан баргашта, барои давлату миллат хизмат хоҳад кард.
- Тибқи уҳдадориҳои барномаи “Дурахшандагон”, баъди хатми таҳсил бояд ба Тоҷикистон баргардам ва дар сохторҳои давлатӣ фаъолият намоям. Аммо ҳатто берун аз ин уҳдадориҳо низ, ман аз дилу ҷон омодаам, ки ҳарчи зудтар баргардам ва ба халқу миллати азизам хизмат кунам. Ин вазифаи ватандорӣ ва орзуи шахсиам аст, ки дониш ва таҷрибаи гирифтаамро барои рушди Тоҷикистони соҳибистиқлол равона созам, - илова кард Аминҷон.
Беҳзод Қурбонов, донишҷӯи дигаре, ки дар курси дуюм дар яке аз донишгоҳҳои Лондон таҳсил мекунад, хатмкардаи Гимназияи 74-и шаҳри Душанбе буда, пас аз хатми муассиса ба IFG дохил шуда, онро соли 2024 бо баҳои аъло хатм намудааст ва ҳоло тариқи Маркази барномаҳои байналмилалии “Дурахшандагон” дар Британияи Кабир, дар риштаи ҳуқуқи меҳнат таҳсил мекунад. Беҳзод мегӯяд, шахс агар ба худ бовар дошта бошад, аз уҳдаи ҳама кор баромада метавонад.
- Рақобат калон буд ва иштирокчиён низ зиёд буданд, аммо агар хуб тайёрӣ дида бошӣ, хуб таҳсил кунӣ ва аз ҳама муҳим, ба худ бовар дошта бошӣ, мумкин аст яке аз барандаҳо ту бошӣ, - гуфт ӯ.
Ҳамзамон, Беҳзод баён дошт, ки дастгирӣ аз ҷониби Ҳукумати кишвар дар сатҳи олӣ буд ва имрӯз ӯ аз ҷиҳати молиявӣ мушкил надорад ва ҳамаи ҳуҷҷатҳо ва пардохтҳои зарурӣ сари вақт иҷро шудаанд.
- Дар масъалаи идрорпулӣ ҳар моҳ ба мо 600 доллар ҷудо карда мешавад ва агар дурусту оқилона истифода барем, барои як моҳ басанда аст, - мегӯяд Беҳзод.
Ба андешаи ӯ, таҳсил дар хориҷа нисбат ба Тоҷикистон душвортар аст, вале муҳимтарин чиз донистани забон аст. Ва дар охир Беҳзод қайд кард, ки баъди хатми донишгоҳ ният дорад ба Тоҷикистон баргардад ва дар ватан кору фаъолият кунаду заррае ҳам бошад, хизмати худро ба ҷо орад.
Раҳмоналӣ Раҳмонзода, донишҷӯи яке аз донишгоҳҳои Британияи Кабир аст. Ӯ баён дошт, ки “интихоб ба стипендия кори сода нест, рақобат хеле зиёд аст. Албатта, ин ҷо саҳми кормандони Маркази барномаҳои байналмилалӣ калон аст, чунки агар ягон саволу нофаҳмӣ пеш меомад, онҳо ба мо ёрӣ мерасонданд. Дар натиҷа, соли 2023 яке аз ғолибони озмуни Квотаи президентӣ интихоб шуда, имкони таҳсил дар Бритониёи Кабирро ба даст овардам”.
Ҳамзамон Раҳмоналӣ мегӯяд, ки маҳз дастгирии бевоситаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон буд, ки ӯ тавонист муваффақ шавад:
- Маҳз бо раҳнамоӣ ва ғамхории бевоситаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои мо - ҷавонон чунин шароитҳои мусоид ва имкониятҳои васеъ фароҳам гардидаанд.
Бино ба гуфтаи намояндагони Маркази байналмилалӣ, масъалаи бо кори мувофиқ таъмин кардани хатмкардагони донишгоҳҳои хориҷ мувофиқи Низомномаи қабул ба вазифаҳои хизмати давлатӣ ва ҳамчунин тибқи банди 17-и Низомномаи Стипендияи байналмилалии Президенти Тоҷикистон “Дурахшандагон” ба танзим дароварда мешавад.
- Айни замон аксари хатмкунандагони муассисаҳои таҳсилоти таълимии бонуфузи хориҷи кишвар тибқи Стипендияи байналмилалии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дурахшандагон” дар самтҳои гуногуни ҳаёти иқтисодию иҷтимоӣ ва низоми идоракунии ҷумҳурӣ кору фаъолияти босамар карда истодаанд, - иттилоъ доданд аз марказ.
Гуфта шуд, ки ягона мушкили дар раванди ба таҳсил фарогирии довталабон вуҷуддошта ин сари вақт даст-рас накардани раводиди кишварҳои Аврупо ва Амрико мебошад, ки ин масъала давра ба давра тариқи роҳҳои дипломатӣ ҳалли худро ёфта истодааст. Ҳамчунин, таъкид карда шуд, ки аз соли 2022 инҷониб ҳамкориҳо бо кишварҳои Аврупо ва Амрико тақвият ёфта, танҳо давоми се соли охир бо 17 донишгоҳи пешрафтаи кишварҳои Аврупо ва Амрико шартномаҳои ҳамкорӣ ба имзо расидааст, ки шароити таҳсил ва будубоши донишҷӯёни тоҷикро осон мегардонад.
Ба иттилои Маркази барномаҳои байналмилалӣ имрӯз 42 ҳазору 400 нафар ҷавони тоҷик дар 42 давлати мутараққии ҷаҳон, аз ҷумла ИМА, Канада, Британияи Кабир ва Ирландияи Шимолӣ, Русия, Беларус, Аморати Муттаҳидаи Араб, Эрон, Олмон, Чин ва дар дигар кишварҳо таҳсили илм доранд.
Дар умум, дар замони соҳибистиқлолӣ беш аз 117 ҳазор ҷавони тоҷик барои таҳсил ба донишгоҳҳои бонуфузи ҷаҳон фиристода шудааст, ки аз ин шумора 13 ҳазор нафар ё беш аз 30 фоизи онро духтарон ташкил медиҳанд.
Сафиаллоҳ ИБОДЗОДА,
коромӯзи “ҶТ”
Хабарҳои дигар
Рӯзнома
Эзоҳи худро нависед