ҶОМЕА
Сешанбе 02 Июн 2026 05:13
Ба гуфтаи масъулини Хадамоти алоқаи кишвар дар Ҷумҳурии Тоҷикистон суръати интернет беҳтар гардида, то соли 2030 аҳолии кишвар бо интернети 5G пурра фаро гирифта мешавад. Вале сокинони кишвар то ҳол аз паст будани суръати интернет шикоят мекунанд.
Исфандиёри Саъдулло, раиси Хадамоти алоқаи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон зимни нишасти хабарии ниҳодаш ба рӯзноманигорон гуфт, ки соли 2027 тамоми ҷумҳурӣ ба интернети 4G фаро гирифта мешавад ва соли 2030 Тоҷикистон пурра ба интернети 5G мегузарад.
Ба иттилои ӯ, нақшаи насби пойгоҳҳои насли 5G дар Тоҷикистон барои солҳои 2026-2030 тасдиқ шуда, мутобиқи ин нақша дар 65 шаҳру ноҳияи кишвар бо иштироки ширкатҳои операторони алоқаи мобилӣ пойгоҳҳои стандарти 5G насб мешавад.
Ба гуфтаи раиси хадамот, мутобиқи нақшаи мазкур, то охири соли 2026 на камтар аз 15%-и аҳолӣ ба интернети 5G таъмин мегардад, ки дар соли 2027 он ба 35% то охири соли 2028 фарогирӣ ба 50% хоҳад расид. Ҳамзамон, дар соли 2029 ин нишондод ба 75% боло меравад ва ниҳоят то охири соли 2030 100%-и аҳолии ҷумҳурӣ ба интернети насли нави 5G фаро гирифта мешавад.
Ба иттилои Хадамоти алоқа ҳоло дар ҷумҳурӣ 84 пойгоҳи насли 5G, аз ҷумла дар шаҳри Душанбе 77 адад, Роғун 1 адад, Хоруғ 1 адад, Бохтар 2 адад ва Хуҷанд 3 адад насб ва мавриди истифодабарӣ қарор дода шудаанд.
ОМИЛИ СУРЪАТИ ПАСТИ ИНТЕРНЕТ АФЗОИШИ ТАЛАБОТ АСТ
Дар Тоҷикистон сокинон аз паст будани суръати интернет ва сатҳу сифати он шикоят мекунанд ва чунин арзу шикоятҳо ба Хадамоти алоқа низ расидааст.
Ба иттилои Хадамоти алоқа, соли 2025 беш аз 5 ҳазору 700 арзу шикоят аз ҷониби сокинони кишвар ба ин ниҳод ворид гардидааст. Гуфта мешавад, аксарияти онҳо аз сатҳи пасти хизматрасониҳои интернети мобилӣ ва суръати он дар шаҳру навоҳии кишвар норозигӣ кардаанд. Дар натиҷаи ин арзу шикоятҳо нисбати ширкатҳои мобилӣ парвандаи маъмурӣ оғоз гардида, онҳоро дар ҳаҷми 400 ҳазор сомонӣ ҷаримабандӣ кардаанд.
Хуршед Мирзо, раиси Агентии инноватсия ва технологияҳои рақамии назди Президенти ҷумҳурӣ, суръат ва сифати интернетро дар кишвар яке аз мушкилиҳои соҳа арзёбӣ кард. Ӯ гуфт: “Самти мо бо ин бисёр вобастагии зич дорад ва гузариши рақамӣ бе суръату сифати интернет ғайриимкон аст. Талабот рӯз то рӯз зиёд шуда истодааст, ин сарбориро ба миён овардааст ва ин ҷо ба ҳисоби интернети мобилӣ гирем, ширкатҳо вазифадор гардидаанд, ки таҷҳизоти заруриро насб намоянд”.
Аммо ба гуфтаи масъулини Хадамоти алоқа, яке аз омилҳои паст будани сифати интернети мобилӣ дар кишвар, ин афзоиши талабот ба интернет аст. Аз ҷумла, Исфандиёри Саъдулло, раиси Хадамоти алоқа гуфт, ки дар 5 соли охир талабот ба интернет 10 баробар (аз 3 Гбайт ба 30 Гбайт) афзудааст, аз ин хотир суръати интернет паст шудааст.
Ба гуфтаи ӯ, ин нишондиҳандаҳо нисбат ба солҳои пеш хеле беҳтар буда, мушкил танҳо дар алоқаи мобилӣ аст, дар интернети собит умуман мушкил ҷой надошта, сатҳу сифаташ ба талаботи имрӯза ҷавобгӯ аст.
“Нишондодҳое, ки мо имрӯз мегирем, нисбат ба нишондодҳои 3G ва 4G беҳтаранд. Аммо на ҳамаи телефонҳои мобилие, ки имрӯз дар дасти шаҳрвандон ҳаст, стандарти 5G-ро қабул карда метавонанд. Он шаҳрвандоне, ки имрӯз дорои телефонҳои стандарти 5G мебошанд, пурра аз он истифода бурда истодаанд” - гуфт Исфандиёри Саъдулло.
Ба иттилои ин ниҳод, суръати интернети собит дар кишвар аз 30 Мбит/с то 40,42 Мбит/с баланд бардошта шудааст. Хадамоти алоқа таъкид мекунад, ки ин раванд идома дошта, дар ду соли оянда суръати интернети ноқилӣ ба 100 Мбит/с расонида хоҳад шуд.
Ҳамзамон, арзиши интернети мобилӣ ва собит низ коҳиш ёфтааст. Ба гуфтаи манбаъ, тарофаҳои провайдерҳои интернети ноқилӣ ба ҳисоби миёна то 55 дарсад арзон карда шуда, бастаҳое, ки суръаташон камтар аз 30 Мбит/с буд, пурра бекор шуданд.
ИНТЕРНЕТ БОЯД МУТОБИҚ БА МЕЪЁРҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ БОШАД
Коршиносон бар он назаранд, ки танҳо дар ҳолати беҳтар гардонидани сатҳу сифати интернет дар тамоми минтақаҳои кишвар, бахусус, дар минтақаҳои дурдаст ва мутобиқ гардонидани он ба меъёрҳои байналмилалӣ мушкил бартараф хоҳад шуд.
Ба гуфтаи таҳлилгар Шуҳрат Каримов барои истифодаи интернети босифати алоқа бояд ҳамаи минтақаҳои кишвар, аз ҷумла ноҳияҳои дурдаст ва деҳот ҳам бо интернети замонавӣ ва мутобиқ ба меъёрҳои байналмилалӣ таъмин гарданд, чун ин яке аз вазифаҳои асосии Хадамоти алоқаи кишвар ба шумор меравад. Ба гуфтаи ӯ, бо вуҷуди навовариҳо дар ин соҳа ҳанӯз ҳам мардум изҳори норозигӣ мекунанд.
- Вақтҳои охир сифати интернет ба таври назаррас бад шуда, нархҳо боло рафта истодааст, ки ин ҳолат дар байни аҳолӣ норозигии ҷиддиро ба вуҷуд овардааст. Аз ин рӯ, андешидани чораҳои фаврӣ ва зарурӣ барои бартараф кардани мушкилот ба манфиати кор хоҳад буд. Бояд коре кард, ки аҳолӣ аз маблағе, ки дар интернет сарф мекунад, розӣ бошад, - гуфт таҳлилгари тоҷик.
Айни замон шумораи умумии истифодабарандагони интернети мобилӣ ва собит (ноқилӣ) дар Тоҷикистон 5,2 миллион нафар (4,5 млн. дар соли 2024) аст. Аз ин шумора 5,1 миллион муштарии интернети мобилӣ ва боқимонда истифодабарандагони интернети ноқилианд.
“МУШКИЛ ДАР ҚУВВАИ БАРҚ АСТ, ҲАЛ МЕКУНЕМ”
Сокинон шикоят аз он мекунанд, ки муддатест, дар сурати қатъ шудани барқ суръати интернет низ паст ва ё умуман қатъ мегардад. Онҳо аз он нигаронанд, ки чаро чунин мушкил қабл набуд, вале имрӯз пайдо шудааст.
Мадина Маҷидова, як сокини кишвар, ки симкорти ширкати “Мегафон Тоҷикистон”-ро истифода мебарад, аз он шикоят мекунад, ки дар баробари баланд бардоштани нархи хизматрасонӣ, дар ҳолати набуди барқ интернет низ қатъ мегардад.
- Ман интернети 100-сомонаро истифода мебарам. Нархи хизматрасонӣ худ аз худ 111 сомонӣ шуд, бо гузашти як муддат 122 сомонӣ шуд ва ҳамин гуна идома меёбад. Вале мушкили дигар ин аст, ки дар ҳолати набудани неруи барқ интернет низ кор намекунад. Ман ҳайронам, ки қувваи барқ ба ширкати мобилӣ чӣ дахл дошта бошад?, - мегӯяд номбурда.
Дар ин маврид Исфандиёри Саъдулло, раиси Хадамоти алоқаи кишвар, гуфт, ки мушкилоти асосӣ дар соҳаи барқ набуда, балки дар норасоии инфрасохтор ва таҷҳизотҳои замонавӣ дар кишвар мебошад.
“Нарасидани инфрасохтор ва таҷҳизоти зарурӣ, аз ҷумла истгоҳҳои базавии стандарти нав, мушкилоти соҳа мебошанд ва мо дар ин самт корбарӣ мекунем”, - изҳор дошт ӯ.
Озодхон Давлатшоев, директори генералии ширкати “Tcell” мегӯяд, ки яке аз сабабҳо ин набудани реҷаи муайяни қатъи барқ аст, ки ширкат аз бозмонии кори истгоҳҳои базавӣ сари вақт огоҳ намешавад.
“Мо бисёр мехостем, бо Шабакаҳои барқ як нақшаи саҳеҳ дошта бошем, то донем, ки кай ва ба куҷо сӯзишворӣ барему генераторҳоро фаъол кунем. Мушкил дар сӯзишворӣ ва таъмини он нест, мушкил дар кори системаҳоест, ки моро аз қатъи барқ хабардор мекунанд”, - зикр кард О. Давлатшоев.
Инчунин, раиси хадамот мушкилоти дигари соҳаро ба куҳнаву фарсуда будани инфрасохтор ё худ таҷҳизоти мухобиротӣ, хатҳои интиқоли маълумот, шароити ҷуғрофии кишвар, сарбории аз меъёр зиёд дар истгоҳҳои базавӣ, кифоя набудани самоягузорӣ, норасоии кадрҳои ихтисосманд рабт дод.
Ба зикри коршиносон, имрӯз барои бартарафсозии ин мушкилиҳои ҷойдошта мақомоти дахлдор баъзе корҳои заруриро анҷом додаанд, вале то ҳол сатҳу сифати интернет дар кишвар яке аз мушкилиҳои доғ боқӣ мемонад.
Масъулини Хадамоти алоқаи кишвар мегӯянд, ки дар асоси супориши Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон хадамот лоиҳаи “Стратегияи рушди соҳаи алоқа барои давраи то соли 2040” - ро таҳия кардааст. Гуфта мешавад, ки айни замон лоиҳаи мазкур дар марҳилаи коркарди ниҳоӣ қарор дошта, ба наздикӣ ба Ҳукумати кишвар пешниҳод мешавад.
Фарзонаи УМАРАЛӢ, “ҶТ”
Исфандиёри Саъдулло, раиси Хадамоти алоқаи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон зимни нишасти хабарии ниҳодаш ба рӯзноманигорон гуфт, ки соли 2027 тамоми ҷумҳурӣ ба интернети 4G фаро гирифта мешавад ва соли 2030 Тоҷикистон пурра ба интернети 5G мегузарад.
Ба иттилои ӯ, нақшаи насби пойгоҳҳои насли 5G дар Тоҷикистон барои солҳои 2026-2030 тасдиқ шуда, мутобиқи ин нақша дар 65 шаҳру ноҳияи кишвар бо иштироки ширкатҳои операторони алоқаи мобилӣ пойгоҳҳои стандарти 5G насб мешавад.
Ба гуфтаи раиси хадамот, мутобиқи нақшаи мазкур, то охири соли 2026 на камтар аз 15%-и аҳолӣ ба интернети 5G таъмин мегардад, ки дар соли 2027 он ба 35% то охири соли 2028 фарогирӣ ба 50% хоҳад расид. Ҳамзамон, дар соли 2029 ин нишондод ба 75% боло меравад ва ниҳоят то охири соли 2030 100%-и аҳолии ҷумҳурӣ ба интернети насли нави 5G фаро гирифта мешавад.
Ба иттилои Хадамоти алоқа ҳоло дар ҷумҳурӣ 84 пойгоҳи насли 5G, аз ҷумла дар шаҳри Душанбе 77 адад, Роғун 1 адад, Хоруғ 1 адад, Бохтар 2 адад ва Хуҷанд 3 адад насб ва мавриди истифодабарӣ қарор дода шудаанд.
ОМИЛИ СУРЪАТИ ПАСТИ ИНТЕРНЕТ АФЗОИШИ ТАЛАБОТ АСТ
Дар Тоҷикистон сокинон аз паст будани суръати интернет ва сатҳу сифати он шикоят мекунанд ва чунин арзу шикоятҳо ба Хадамоти алоқа низ расидааст.
Ба иттилои Хадамоти алоқа, соли 2025 беш аз 5 ҳазору 700 арзу шикоят аз ҷониби сокинони кишвар ба ин ниҳод ворид гардидааст. Гуфта мешавад, аксарияти онҳо аз сатҳи пасти хизматрасониҳои интернети мобилӣ ва суръати он дар шаҳру навоҳии кишвар норозигӣ кардаанд. Дар натиҷаи ин арзу шикоятҳо нисбати ширкатҳои мобилӣ парвандаи маъмурӣ оғоз гардида, онҳоро дар ҳаҷми 400 ҳазор сомонӣ ҷаримабандӣ кардаанд.
Хуршед Мирзо, раиси Агентии инноватсия ва технологияҳои рақамии назди Президенти ҷумҳурӣ, суръат ва сифати интернетро дар кишвар яке аз мушкилиҳои соҳа арзёбӣ кард. Ӯ гуфт: “Самти мо бо ин бисёр вобастагии зич дорад ва гузариши рақамӣ бе суръату сифати интернет ғайриимкон аст. Талабот рӯз то рӯз зиёд шуда истодааст, ин сарбориро ба миён овардааст ва ин ҷо ба ҳисоби интернети мобилӣ гирем, ширкатҳо вазифадор гардидаанд, ки таҷҳизоти заруриро насб намоянд”.
Аммо ба гуфтаи масъулини Хадамоти алоқа, яке аз омилҳои паст будани сифати интернети мобилӣ дар кишвар, ин афзоиши талабот ба интернет аст. Аз ҷумла, Исфандиёри Саъдулло, раиси Хадамоти алоқа гуфт, ки дар 5 соли охир талабот ба интернет 10 баробар (аз 3 Гбайт ба 30 Гбайт) афзудааст, аз ин хотир суръати интернет паст шудааст.
Ба гуфтаи ӯ, ин нишондиҳандаҳо нисбат ба солҳои пеш хеле беҳтар буда, мушкил танҳо дар алоқаи мобилӣ аст, дар интернети собит умуман мушкил ҷой надошта, сатҳу сифаташ ба талаботи имрӯза ҷавобгӯ аст.
“Нишондодҳое, ки мо имрӯз мегирем, нисбат ба нишондодҳои 3G ва 4G беҳтаранд. Аммо на ҳамаи телефонҳои мобилие, ки имрӯз дар дасти шаҳрвандон ҳаст, стандарти 5G-ро қабул карда метавонанд. Он шаҳрвандоне, ки имрӯз дорои телефонҳои стандарти 5G мебошанд, пурра аз он истифода бурда истодаанд” - гуфт Исфандиёри Саъдулло.
Ба иттилои ин ниҳод, суръати интернети собит дар кишвар аз 30 Мбит/с то 40,42 Мбит/с баланд бардошта шудааст. Хадамоти алоқа таъкид мекунад, ки ин раванд идома дошта, дар ду соли оянда суръати интернети ноқилӣ ба 100 Мбит/с расонида хоҳад шуд.
Ҳамзамон, арзиши интернети мобилӣ ва собит низ коҳиш ёфтааст. Ба гуфтаи манбаъ, тарофаҳои провайдерҳои интернети ноқилӣ ба ҳисоби миёна то 55 дарсад арзон карда шуда, бастаҳое, ки суръаташон камтар аз 30 Мбит/с буд, пурра бекор шуданд.
ИНТЕРНЕТ БОЯД МУТОБИҚ БА МЕЪЁРҲОИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ БОШАД
Коршиносон бар он назаранд, ки танҳо дар ҳолати беҳтар гардонидани сатҳу сифати интернет дар тамоми минтақаҳои кишвар, бахусус, дар минтақаҳои дурдаст ва мутобиқ гардонидани он ба меъёрҳои байналмилалӣ мушкил бартараф хоҳад шуд.
Ба гуфтаи таҳлилгар Шуҳрат Каримов барои истифодаи интернети босифати алоқа бояд ҳамаи минтақаҳои кишвар, аз ҷумла ноҳияҳои дурдаст ва деҳот ҳам бо интернети замонавӣ ва мутобиқ ба меъёрҳои байналмилалӣ таъмин гарданд, чун ин яке аз вазифаҳои асосии Хадамоти алоқаи кишвар ба шумор меравад. Ба гуфтаи ӯ, бо вуҷуди навовариҳо дар ин соҳа ҳанӯз ҳам мардум изҳори норозигӣ мекунанд.
- Вақтҳои охир сифати интернет ба таври назаррас бад шуда, нархҳо боло рафта истодааст, ки ин ҳолат дар байни аҳолӣ норозигии ҷиддиро ба вуҷуд овардааст. Аз ин рӯ, андешидани чораҳои фаврӣ ва зарурӣ барои бартараф кардани мушкилот ба манфиати кор хоҳад буд. Бояд коре кард, ки аҳолӣ аз маблағе, ки дар интернет сарф мекунад, розӣ бошад, - гуфт таҳлилгари тоҷик.
Айни замон шумораи умумии истифодабарандагони интернети мобилӣ ва собит (ноқилӣ) дар Тоҷикистон 5,2 миллион нафар (4,5 млн. дар соли 2024) аст. Аз ин шумора 5,1 миллион муштарии интернети мобилӣ ва боқимонда истифодабарандагони интернети ноқилианд.
“МУШКИЛ ДАР ҚУВВАИ БАРҚ АСТ, ҲАЛ МЕКУНЕМ”
Сокинон шикоят аз он мекунанд, ки муддатест, дар сурати қатъ шудани барқ суръати интернет низ паст ва ё умуман қатъ мегардад. Онҳо аз он нигаронанд, ки чаро чунин мушкил қабл набуд, вале имрӯз пайдо шудааст.
Мадина Маҷидова, як сокини кишвар, ки симкорти ширкати “Мегафон Тоҷикистон”-ро истифода мебарад, аз он шикоят мекунад, ки дар баробари баланд бардоштани нархи хизматрасонӣ, дар ҳолати набуди барқ интернет низ қатъ мегардад.
- Ман интернети 100-сомонаро истифода мебарам. Нархи хизматрасонӣ худ аз худ 111 сомонӣ шуд, бо гузашти як муддат 122 сомонӣ шуд ва ҳамин гуна идома меёбад. Вале мушкили дигар ин аст, ки дар ҳолати набудани неруи барқ интернет низ кор намекунад. Ман ҳайронам, ки қувваи барқ ба ширкати мобилӣ чӣ дахл дошта бошад?, - мегӯяд номбурда.
Дар ин маврид Исфандиёри Саъдулло, раиси Хадамоти алоқаи кишвар, гуфт, ки мушкилоти асосӣ дар соҳаи барқ набуда, балки дар норасоии инфрасохтор ва таҷҳизотҳои замонавӣ дар кишвар мебошад.
“Нарасидани инфрасохтор ва таҷҳизоти зарурӣ, аз ҷумла истгоҳҳои базавии стандарти нав, мушкилоти соҳа мебошанд ва мо дар ин самт корбарӣ мекунем”, - изҳор дошт ӯ.
Озодхон Давлатшоев, директори генералии ширкати “Tcell” мегӯяд, ки яке аз сабабҳо ин набудани реҷаи муайяни қатъи барқ аст, ки ширкат аз бозмонии кори истгоҳҳои базавӣ сари вақт огоҳ намешавад.
“Мо бисёр мехостем, бо Шабакаҳои барқ як нақшаи саҳеҳ дошта бошем, то донем, ки кай ва ба куҷо сӯзишворӣ барему генераторҳоро фаъол кунем. Мушкил дар сӯзишворӣ ва таъмини он нест, мушкил дар кори системаҳоест, ки моро аз қатъи барқ хабардор мекунанд”, - зикр кард О. Давлатшоев.
Инчунин, раиси хадамот мушкилоти дигари соҳаро ба куҳнаву фарсуда будани инфрасохтор ё худ таҷҳизоти мухобиротӣ, хатҳои интиқоли маълумот, шароити ҷуғрофии кишвар, сарбории аз меъёр зиёд дар истгоҳҳои базавӣ, кифоя набудани самоягузорӣ, норасоии кадрҳои ихтисосманд рабт дод.
Ба зикри коршиносон, имрӯз барои бартарафсозии ин мушкилиҳои ҷойдошта мақомоти дахлдор баъзе корҳои заруриро анҷом додаанд, вале то ҳол сатҳу сифати интернет дар кишвар яке аз мушкилиҳои доғ боқӣ мемонад.
Масъулини Хадамоти алоқаи кишвар мегӯянд, ки дар асоси супориши Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон хадамот лоиҳаи “Стратегияи рушди соҳаи алоқа барои давраи то соли 2040” - ро таҳия кардааст. Гуфта мешавад, ки айни замон лоиҳаи мазкур дар марҳилаи коркарди ниҳоӣ қарор дошта, ба наздикӣ ба Ҳукумати кишвар пешниҳод мешавад.
Фарзонаи УМАРАЛӢ, “ҶТ”
Хабарҳои дигар
Рӯзнома
Эзоҳи худро нависед