Дар соҳили баҳри Миёназамин, дар қалби Каталония, шаҳри Барселона, бошгоҳе арзи ҳастӣ мекунад, ки барои миллионҳо нафар на танҳо дастаи футбол, балки рамзи ҳувият, озодӣ ва ифтихор мебошад. “Барселона” садои таърих, мубориза, зебоӣ ва ормонро дар худ ҷамъ овардааст. Ҳар гол, ҳар ирсоли тӯб ва ҳар кафкӯбӣ ба намоиши шахсият ва фарҳанг табдил меёбад.

Ҳама чиз аз ормон оғоз мешавад, ормон чист? Ормон ҷавоне, ки дар дили худ ба футбол ишқ дорад ва намехост он танҳо бозӣ бошад, балки роҳи муттаҳид кардани ҷомеа ва фарҳанги пурзӯр бошад.

ОҒОЗИ ОРМОНҲОИ БУЗУРГ

Соли 1899, вақте Барселона шаҳри пурталотум ва сермиллат буд, ҷавоне аз Швейтсария бо номи Жоан (Ханс) Гампер ба ин шаҳри афсонавӣ омад. Ӯ футболро забони дӯстӣ, ҳамгироӣ ва эҷод медид.

Бо нашри эълон дар рӯзномаи маҳаллӣ, Гампер афродеро гирд овард, ки мисли ӯ ба футбол дилбаста буданд. Дар натиҷа, 29 ноябри соли 1899, гурӯҳи хурде аз швейтсариҳо, англисҳо ва каталониҳо тасмим гирифтанд, ки бошгоҳе таъсис диҳанд. Ва ҳамин тавр “Futbol Club Barcelona” арзи ҳастӣ кард, ки баъдан ҳамчун дастае бо рӯҳи байналмилалӣ ва қалби каталонӣ ному шуҳрат ёфт.

Аз рӯзҳои аввал “Барселона» на танҳо як бошгоҳ, балки макони ҳамгироӣ ва озодӣ гардид. Камбудиҳо зиёд буданд: майдонҳои хокӣ, либосҳои оддӣ ва таҷҳизоти маҳдуд. Аммо ормон равшан буд, футбол бояд зебо бошад, даста бояд ба мардум тааллуқ дошта бошад ва пирӯзӣ бояд бошарафона ба даст ояд.

Ин ормон оҳиста-оҳиста ба рамзи каталонияву шаҳрвандӣ табдил ёфт. Ҳатто вақте солҳои душвор фаро расиданд ва шикастҳо сахт буданд, он гум нашуд. “Барселона” аз ҳамон лаҳзаи таваллуд роҳи худро интихоб кард: роҳи мустақил, мардумӣ ва зебоӣ.

СИЁСАТ, ФУТБОЛ ВА САРНАВИШТ

Футбол дар Каталония ҳамеша бо ҳувият пайваст буд. Дар давраи диктатураи Франсиско Франко, вақте забон ва фарҳанги каталонӣ таҳти фишор қарор дошт, “Барселона” ба паноҳгоҳи ҳувият табдил ёфт. Варзишгоҳ на танҳо макони футбол, балки минбар буд. Тамошобинон бо кафкӯбӣ, суруд ва парчамҳо ҳиссиёт ва эътиқоди худро баён мекарданд.

Фоҷиаи бузург соли 1936 рух дод, вақте президенти бошгоҳ Жозеп Сунол аз ҷониби неруҳои Франко ба қатл расид. Ин шикасти пурзахмро бошгоҳ бо устуворӣ ва сабр паси сар кард. Ҳатто тағйироти ном ва маҳдудиятҳо натавонистанд робитаи миёни даста ва мардумро шикананд. Футбол ба забони рамзӣ табдил ёфт, ки диктатура онро хомӯш карда натавонист.
Пас аз поёни диктатура, “Барселона” дубора нафаси озод кашид ва мақоми худро ҳамчун рамзи шаҳрвандӣ барқарор кард. Имрӯз низ робитаи миёни сиёсат ва футбол зинда аст шиорҳо, баннерҳо ва нидоҳои рамзӣ нишон медиҳанд, ки бошгоҳ оинаи эҳсосоти ҷомеа боқӣ мемонад.

ФАЛСАФАИ БОЗИИ ЗЕБО

Барои “Барселона” ғалаба ҳадаф аст, аммо зебоӣ ва эҷоди дриблингҳои ҷаззоб дар бозӣ муҳимтаранд. Асоси фалсафа нигоҳдории тӯб, ҳаракати пайваста ва андешаи мутафаккирона. Ҳар ҳаракат ва ҳар пас маъно ва мақсад дорад.

Қалби фалсафа дар мактаби машҳури “Ла Масия” қарор дорад. Ин ҷо футболбоз на танҳо тарзи бозӣ, балки тарзи фикр карданро меомӯзад. Онҳо мефаҳманд, ки тӯб танҳо ашёи бозӣ нест, балки он воситаи назорат, сабр ва ҳамгироӣ мебошад.
Дастаи афсонавии солҳои 2008–2012 нишон дод, ки эстетика ва ғалаба метавонанд якҷоя бошанд. Онҳо ҳарифонро на танҳо мағлуб, балки мафтун мекарданд. Ҳар бозӣ намоиш ва ҳар пас ҷумлае дар достони зебо буд. Дар ҷаҳоне, ки футбол ба қувва ва суръат бештар такя мекунад, “Барселона” ҳанӯз ба решаҳои худ вафодор боқӣ мемонад.

ДАВРАИ ТИЛЛОӢ

Охири даҳаи аввали асри XXI “Барселона” ба қуллаи таърихӣ расид. Бо роҳбарии Пеп Гвардиола, собиқ шогирди Кройф, бошгоҳ на танҳо ғалаба кард, балки футболи ҷаҳонро таҳриф намуд.

Дар маркази майдон Хави Эрнандес, Инеста, Пуйол ва пеш аз ҳама Лионел Месси қарор доштанд. Ин даста на танҳо қувва, балки ақл ва ҳамкориро намоиш дод. Соли 2009 “Барселона” ҳамаи шаш ҷоизаи имконпазирро ба даст овард, дастоварде бесобиқа, ки таърихи футбол то ба ҳол мислаш надидааст.

Ин давра на танҳо саҳифаи пурифтихор, балки оинаи комил шудани ормони қадима буд. Ормоне, ки аз эълони хурд дар соли 1899 оғоз ёфта буд, ба қуллаи худ расид.

БӮҲРОН ВА БОЗСОЗӢ

Пас аз солҳои тиллоӣ бӯҳрон фаро расид: мушкилоти молиявӣ, қарорҳои нодуруст ва рафтани Месси соли 2021. Аммо ин поён набуд. Бошгоҳ ба решаҳои хеш баргашт, ба ҷавонон, ба “Ла Масия” ва ба фалсафаи дерина такя кард.

Номҳое чун Педри, Гави, Араухо, Балде ва Ламин Ямал рамзи насли нав шуданд. Бо бозгашти Хави Эрнандес, “Барселона” руҳи худро дубора пайдо кард. Ӯ дар зулмот ҷароғ равшан кард ва Ханси Флики беҳамто бо насли боистеъдоди “Ла Масия” дар ин роҳ қадамҳои устувор мегузоранд. Ҳоло ҳам роҳ душвор аст, аммо самт равшан.

КАМП-НОУ МАЪБАДИ ФУТБОЛ

Аз соли 1957 “Камп Ноу” на танҳо варзишгоҳ, балки маъбади эҳсосот ва хотираҳо мебошад. Он ҷо ҳар гол, ҳар кафкӯбӣ ва ҳар суруд нақши таърихӣ дорад. Дар давраи фишор низ он паноҳгоҳ буд, имрӯз бошад хонаи ҳар бозингари ин бошгоҳи афсонавӣ маҳсуб меёбад.

Маъбадҳоро бо санг месозанд, аммо бо имон зинда медоранд. Ва то даме ки садои “Барса! Барса! Барса!” танин меандозад, “Камп Ноу” зинда мемонад.

ВА ДАР НИҲОЯТ...

“Барселона” достони ормон, мубориза ва зебоӣ аст. Он шикаст мехӯрад, аммо таслим намешавад. Он тағйир меёбад, аммо руҳашро гум намекунад.

То даме ки дар Каталония кӯдаке бо тӯб орзуи “Ла Масия” мекунад, то даме ки шиори “Més que un club” садо медиҳад, “Барселона” зинда мемонад!

Яҳё МАҲМАДНАБИЕВ, “ҶТ”