ҶОМЕА
Сешанбе 09 Июн 2026 07:37
“Рушди соҳаи алоқа, бахусус, таъмин намудани суръати баланди интернет ва дастрас будани нархи он барои рушди иқтисоди рақамӣ, зеҳни сунъӣ, таъмин намудани амнияти иттилоотӣ, ҷалби сармоя ва ташкили паркҳои технологиву инноватсионӣ зарур мебошад”.
“Ҳоло дар кишвар шумораи муштариёни интернет ба 4,5 миллион расидааст, ки ба 100 нафар аҳолӣ 45 муштарӣ рост меояд. Вале таъкид менамоям, ки суръат ва арзиши интернет ҳанӯз қонеъкунанда нест”,-изҳор доштанд Президенти кишвар.
Сарвари давлат ба Хадамоти алоқа ва дигар ширкатҳои ин соҳа супориш доданд, ки барои беҳтар намудани сифати хизматрасониҳо, паст кардани арзиши хизматрасониҳои алоқаи мобилӣ ва интернет ва дастрас гардонидани интернети баландсуръат дар тамоми минтақаҳои кишвар, аз ҷумла шаҳру ноҳияҳои дурдаст тадбирҳои заруриро роҳандозӣ намояд.
Ҳамзамон, сохтору мақомотҳои марбута вазифадор гардиданд, ки Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи алоқаи барқӣ”-ро дар таҳрири нав таҳия ва пешниҳод намоянд.
ПАЁМ БА СОКИНОН УМЕДВОРӢ БАХШИД
Воқаен ҳам, сокинон аз суръати пасти интернет ва нархи баланди он дар кишвар борҳост, ки шикоят мекунанд, вале то имрӯз ин мушкилӣ роҳи ҳалли худро наёфтааст. Вале ин бор, ки маҳз аз ҷониби Пешвои миллат ин вазъ интиқод шуду супоришҳои мушаххас ба Хадамоти алоқа ва ширкатҳо дода шуд, шояд ин вазъ бартараф гардад.
Сокинони кишвар низ ҳоло умед бар он бастаанд, ки пас аз супоришҳои мушаххаси Президенти кишвар ба Хадамоти алоқаи кишвар дар мавриди беҳтар намудани суръат ва нархгузории интернет ин вазъияти нигаронкунанда бартараф хоҳад шуд.
Суман Муродова, як корбари фейсбук аз ширкати мобилии Tcell шикоят карда, мегӯяд, ки ин ширкат соли гузашта як навоварии “бузург”-ро ҷорӣ намуд, ки моҳона аз муштариёнаш 3 сомонӣ меситонад. Вале ин сокини кишвар умедвор аст, ки пас аз интиқод ва супоришҳои мушаххаси Президенти кишвар ин мушкилиҳо ҳалли худро меёбанд:
“Мо умедворем, ки пас аз Паёми ахири Пешвои миллат дар ин ширкатҳо тағйротҳое ба амал меоянд ва онҳо баҳри беҳбудии суръати интернет ва маблағи он чораҳои заруриро меандешанд. Худо кунад, ки ин бор ягон навигарие барои муштариён шавад, нафақат барои ширкатҳо аз ҷайби муштариён”.
Корбари дигаре бо номи Иноятулло Юсупов аз суръати пасти интернети ширкати Мегафон шикоят карда, мегӯяд, ки баҳонаи ин ширкат фақат корҳои техникӣ аст.
- Ҳар гоҳе, ки ба Мегафон оид ба паст будани сифати алоқа муроҷиат мекунам, мегӯянд, корҳои техникӣ рафта истодааст ва рӯзҳои наздик камбудиҳо бартараф мегарданд. Лек солҳо пайи ҳам мегузаранду ягон беҳбудӣ ҳис намешавад.
Саидакобир Азимов нафари дигар гуфт, ки дар якчанд деҳаҳои ноҳияи Ховалинг мавҷи интернет умуман дастнорас аст.
- Дар Ҷамоати деҳоти Шугнов, дар деҳаҳои Питовду Саридашти ноҳияи Ховалинг умуман мавҷи телефон нест, натанҳо ин деҳаҳо, балки чандин ҳамсоядеҳаҳои гирду атроф, аз он ҷумла Зелолак, Шунго, Обишур, Саригузар, Қоқовод ҳама дар чунин вазъият қарор доранд,-мегӯяд ӯ.
Ҳамзамон, ӯ мегӯяд, вобаста ба ин масъала борҳо ба ширкатҳои лозима муроҷиат кардаанд, вале то ҳол ин мушкили онҳо ҳалли худро наёфтааст:
“Мо ҳоло аз интернет нагуфтем, фақат мавҷи алоқаи мобилиро дар назар дорем, то он дараҷае суст аст, ки агар дар ҷайбат гузорӣ, тамоман кор намекунад. Бо ин гуна мавҷ дигар интернет аз куҷо кор мекунад, ба ҳама маълум. Дар минтақаи номбурда дуто ширкат фаъолият мекунад, Вавилон ва Мегафон. Мутаассифона, ҳарду дорои чунин мавҷи суст мебошанд. Мо чандин маротиба ба ширкати Вавилон тамос гирифтем, оиди ин масъала дархост кардем, ягон гап нашуд”.
Вале бояд гуфт, ки Президенти кишвар дар Паёмашон ба мақомоти марбута таъкид намуданд, ки ба суръати интернети минтақаҳои дурдасти кишвар низ таваҷҷуҳи хосса зоҳир карда шавад.
ЭҲТИМОЛИ ДИГАРГУН ШУДАН ВУҶУД ДОРАД, АГАР...
Рустам Гулов, коршиноси фанновариҳои навин бар он назар аст, ки пас аз интиқоди Пешвои миллат эҳтимолияти дигаргун шудан вуҷуд дорад, вале ин аз он вобаста аст, ки мақомоти дахлдор то куҷо ба масъала ҷиддӣ назар мекунанд. “Дар умум фикр намекунам, мақомоти алоҳида, бахусус Хадамоти алоқа, ягон ҳавасмандии хосса дошта бошад. Аммо ин ки худи Президент дахолат карданду як фармони рӯирост доданд, ки ҳамин масъала ҳал карда шавад, пас шояд ягон чиз тағйир ёбад. Аммо то чӣ андоза тағйири ҷиддӣ мешавад, ҳоло чизе гуфта наметавонем, зеро бояд вазъро мушоҳида кунем, ки чӣ мешавад. Тағйироти ҷиддӣ ин бардоштани монополия дар бозор аст”,- илова намуд ӯ.
Фариштамоҳ Гулова, мутахассиси соҳаи технология мегӯяд, ки интиқоди Президенти кишвар як таконе барои Хадамоти алоқа буд, то ин ки аз хоби гарон бедор шаваду корро дар ин самт ҷоннок намояд. Ба гуфтаи ӯ, айни замон дар ин самт якчанд қадамҳо дида мешаванд, вале мутаассифона на аз ҷониби Хадамоти алоқа.
- Хушҳолам, ки худи Сарвари давлат ба ин масъала таваҷҷуҳ намуданд, чун шикояти корбарони интернет дар кишвар хеле зиёд аст. Соли 2022 дар нишастҳои матбуотӣ хадамот мегуфтанд, ки чӣ қадар бад аст, вале умедвор ҳастам, ки дар соли 2023 онҳо он камбудиҳое, ки солҳои қабл мекарданд, ислоҳ мекунанд ва пеш аз ҳама барои рушди соҳа саҳмгузор мешаванд, - илова намуд Фариштамоҳ Гулова.
Ҳамзамон номбурда мегӯяд, хубтар мешавад, ки мо маҳз ба инфроструктураи рушди коммуникатсионӣ аҳамияти хосса диҳем ва аз ин бунбаст бароем.
- Мо на оптикаи хуб дорем, на 4G ё 5G хуб ва на ягон олими ҷавони хуб дорем, ки дар ин самт саҳмгузор бошад. Мо бояд ширкатҳои хориҷиро ба худ ҷалб намоем, то ин ки технологияи мобилиро дар мо рушд диҳанд. Бояд Хадамот шароит фароҳам биёрад, лгот (бурсия)-ҳо пешниҳод кунад барои олимони ҷавон ва ҷавондухтаронро бештар ба ин соҳа ҷалб кунанд.
БОЯД РАҚОБАТИ ШАФФОФ ВУҶУД ДОШТА БОШАД
Фариштамоҳ Гулова бар он назар аст, беҳтар мешавад, ки “Тоҷиктелеком” аз тобеияти Хадамоти алоқа бароварда шавад, то операторон дар интихоби хариди интернет - трафик озод бошанд.
- Дар сурати берун кардани “Тоҷиктелеком” аз тобеияти Хадамоти алоқа рақобатпазирии шаффоф миёни ширкатҳои мобилӣ пайдо мешавад. Мо маҷбурӣ ба баъзе ширкатҳо пайваст мешавем ва барои ҳамин агар ширкатҳо аз зертобеият бароянд ва дар бозори аслӣ ворид шаванд, хубтар мешавад. Дар ин ҳолат ё пӯшида ва ё ба талаботи замона ҷавобгӯ мешавад”,-илова намуд мутахассиси соҳа.
Паст будани суръати интернет-ро намояндагони Хадамоти алоқа солҳост, ки ба кӯҳҳои баланд ва норасоии мавҷ, дуруст истифода набурдан аз ҷониби худи истифодабарандагон ва дигар омилҳо рабт медиҳанд.
Ахиран Илҳомҷон Атоев, муовини раиси Хадамоти алоқаи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон зимни нишасти хабарии ин ниҳод, ки моҳи июли соли 2022 баргузор гардида буд, аз воридшавии суръати зиёди интернет ба Тоҷикистон гуфта буд. Ӯ гуфт, ки дар соли 2022 суръати воридшавии он ба 100 Гбит сония расидааст, ки ин нишондод дар соли 2021, 70 Гбит сонияро ташкил медод.
Ӯ ҳамзамон гуфта буд, ки барои беҳтар намудани сатҳу сифати суръати интернет чораҷӯӣ намуда истодаанд.
- Мо кӯшиш дорем, ки сатҳу сифати хизматрасонии интернетиро марҳила ба марҳила хубтару беҳтар гардонем. Барои ин техникаву технологияи ҳозиразамонро ба қадри имкон ворид намуда истодаем, - гуфта буд Илҳомҷон Атоев.
Эмомалӣ Раҳмон
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паёми охирашон, ки 23 декабри соли 2022 ба Маҷлиси Олӣ ироа гардида буд, аз суръати пасти интернет ва нархгузории он интиқод карда, ба Хадамоти алоқаи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон супориш доданд, ки вазъ дар кишвар беҳтар карда шавад.“Ҳоло дар кишвар шумораи муштариёни интернет ба 4,5 миллион расидааст, ки ба 100 нафар аҳолӣ 45 муштарӣ рост меояд. Вале таъкид менамоям, ки суръат ва арзиши интернет ҳанӯз қонеъкунанда нест”,-изҳор доштанд Президенти кишвар.
Сарвари давлат ба Хадамоти алоқа ва дигар ширкатҳои ин соҳа супориш доданд, ки барои беҳтар намудани сифати хизматрасониҳо, паст кардани арзиши хизматрасониҳои алоқаи мобилӣ ва интернет ва дастрас гардонидани интернети баландсуръат дар тамоми минтақаҳои кишвар, аз ҷумла шаҳру ноҳияҳои дурдаст тадбирҳои заруриро роҳандозӣ намояд.
Ҳамзамон, сохтору мақомотҳои марбута вазифадор гардиданд, ки Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи алоқаи барқӣ”-ро дар таҳрири нав таҳия ва пешниҳод намоянд.
ПАЁМ БА СОКИНОН УМЕДВОРӢ БАХШИД
Воқаен ҳам, сокинон аз суръати пасти интернет ва нархи баланди он дар кишвар борҳост, ки шикоят мекунанд, вале то имрӯз ин мушкилӣ роҳи ҳалли худро наёфтааст. Вале ин бор, ки маҳз аз ҷониби Пешвои миллат ин вазъ интиқод шуду супоришҳои мушаххас ба Хадамоти алоқа ва ширкатҳо дода шуд, шояд ин вазъ бартараф гардад.
Сокинони кишвар низ ҳоло умед бар он бастаанд, ки пас аз супоришҳои мушаххаси Президенти кишвар ба Хадамоти алоқаи кишвар дар мавриди беҳтар намудани суръат ва нархгузории интернет ин вазъияти нигаронкунанда бартараф хоҳад шуд.
Суман Муродова, як корбари фейсбук аз ширкати мобилии Tcell шикоят карда, мегӯяд, ки ин ширкат соли гузашта як навоварии “бузург”-ро ҷорӣ намуд, ки моҳона аз муштариёнаш 3 сомонӣ меситонад. Вале ин сокини кишвар умедвор аст, ки пас аз интиқод ва супоришҳои мушаххаси Президенти кишвар ин мушкилиҳо ҳалли худро меёбанд:
“Мо умедворем, ки пас аз Паёми ахири Пешвои миллат дар ин ширкатҳо тағйротҳое ба амал меоянд ва онҳо баҳри беҳбудии суръати интернет ва маблағи он чораҳои заруриро меандешанд. Худо кунад, ки ин бор ягон навигарие барои муштариён шавад, нафақат барои ширкатҳо аз ҷайби муштариён”.
Корбари дигаре бо номи Иноятулло Юсупов аз суръати пасти интернети ширкати Мегафон шикоят карда, мегӯяд, ки баҳонаи ин ширкат фақат корҳои техникӣ аст.
- Ҳар гоҳе, ки ба Мегафон оид ба паст будани сифати алоқа муроҷиат мекунам, мегӯянд, корҳои техникӣ рафта истодааст ва рӯзҳои наздик камбудиҳо бартараф мегарданд. Лек солҳо пайи ҳам мегузаранду ягон беҳбудӣ ҳис намешавад.
Саидакобир Азимов нафари дигар гуфт, ки дар якчанд деҳаҳои ноҳияи Ховалинг мавҷи интернет умуман дастнорас аст.
- Дар Ҷамоати деҳоти Шугнов, дар деҳаҳои Питовду Саридашти ноҳияи Ховалинг умуман мавҷи телефон нест, натанҳо ин деҳаҳо, балки чандин ҳамсоядеҳаҳои гирду атроф, аз он ҷумла Зелолак, Шунго, Обишур, Саригузар, Қоқовод ҳама дар чунин вазъият қарор доранд,-мегӯяд ӯ.
Ҳамзамон, ӯ мегӯяд, вобаста ба ин масъала борҳо ба ширкатҳои лозима муроҷиат кардаанд, вале то ҳол ин мушкили онҳо ҳалли худро наёфтааст:
“Мо ҳоло аз интернет нагуфтем, фақат мавҷи алоқаи мобилиро дар назар дорем, то он дараҷае суст аст, ки агар дар ҷайбат гузорӣ, тамоман кор намекунад. Бо ин гуна мавҷ дигар интернет аз куҷо кор мекунад, ба ҳама маълум. Дар минтақаи номбурда дуто ширкат фаъолият мекунад, Вавилон ва Мегафон. Мутаассифона, ҳарду дорои чунин мавҷи суст мебошанд. Мо чандин маротиба ба ширкати Вавилон тамос гирифтем, оиди ин масъала дархост кардем, ягон гап нашуд”.
Вале бояд гуфт, ки Президенти кишвар дар Паёмашон ба мақомоти марбута таъкид намуданд, ки ба суръати интернети минтақаҳои дурдасти кишвар низ таваҷҷуҳи хосса зоҳир карда шавад.
ЭҲТИМОЛИ ДИГАРГУН ШУДАН ВУҶУД ДОРАД, АГАР...
Рустам Гулов, коршиноси фанновариҳои навин бар он назар аст, ки пас аз интиқоди Пешвои миллат эҳтимолияти дигаргун шудан вуҷуд дорад, вале ин аз он вобаста аст, ки мақомоти дахлдор то куҷо ба масъала ҷиддӣ назар мекунанд. “Дар умум фикр намекунам, мақомоти алоҳида, бахусус Хадамоти алоқа, ягон ҳавасмандии хосса дошта бошад. Аммо ин ки худи Президент дахолат карданду як фармони рӯирост доданд, ки ҳамин масъала ҳал карда шавад, пас шояд ягон чиз тағйир ёбад. Аммо то чӣ андоза тағйири ҷиддӣ мешавад, ҳоло чизе гуфта наметавонем, зеро бояд вазъро мушоҳида кунем, ки чӣ мешавад. Тағйироти ҷиддӣ ин бардоштани монополия дар бозор аст”,- илова намуд ӯ.
Фариштамоҳ Гулова, мутахассиси соҳаи технология мегӯяд, ки интиқоди Президенти кишвар як таконе барои Хадамоти алоқа буд, то ин ки аз хоби гарон бедор шаваду корро дар ин самт ҷоннок намояд. Ба гуфтаи ӯ, айни замон дар ин самт якчанд қадамҳо дида мешаванд, вале мутаассифона на аз ҷониби Хадамоти алоқа.
- Хушҳолам, ки худи Сарвари давлат ба ин масъала таваҷҷуҳ намуданд, чун шикояти корбарони интернет дар кишвар хеле зиёд аст. Соли 2022 дар нишастҳои матбуотӣ хадамот мегуфтанд, ки чӣ қадар бад аст, вале умедвор ҳастам, ки дар соли 2023 онҳо он камбудиҳое, ки солҳои қабл мекарданд, ислоҳ мекунанд ва пеш аз ҳама барои рушди соҳа саҳмгузор мешаванд, - илова намуд Фариштамоҳ Гулова.
Ҳамзамон номбурда мегӯяд, хубтар мешавад, ки мо маҳз ба инфроструктураи рушди коммуникатсионӣ аҳамияти хосса диҳем ва аз ин бунбаст бароем.
- Мо на оптикаи хуб дорем, на 4G ё 5G хуб ва на ягон олими ҷавони хуб дорем, ки дар ин самт саҳмгузор бошад. Мо бояд ширкатҳои хориҷиро ба худ ҷалб намоем, то ин ки технологияи мобилиро дар мо рушд диҳанд. Бояд Хадамот шароит фароҳам биёрад, лгот (бурсия)-ҳо пешниҳод кунад барои олимони ҷавон ва ҷавондухтаронро бештар ба ин соҳа ҷалб кунанд.
БОЯД РАҚОБАТИ ШАФФОФ ВУҶУД ДОШТА БОШАД
Фариштамоҳ Гулова бар он назар аст, беҳтар мешавад, ки “Тоҷиктелеком” аз тобеияти Хадамоти алоқа бароварда шавад, то операторон дар интихоби хариди интернет - трафик озод бошанд.
- Дар сурати берун кардани “Тоҷиктелеком” аз тобеияти Хадамоти алоқа рақобатпазирии шаффоф миёни ширкатҳои мобилӣ пайдо мешавад. Мо маҷбурӣ ба баъзе ширкатҳо пайваст мешавем ва барои ҳамин агар ширкатҳо аз зертобеият бароянд ва дар бозори аслӣ ворид шаванд, хубтар мешавад. Дар ин ҳолат ё пӯшида ва ё ба талаботи замона ҷавобгӯ мешавад”,-илова намуд мутахассиси соҳа.
Паст будани суръати интернет-ро намояндагони Хадамоти алоқа солҳост, ки ба кӯҳҳои баланд ва норасоии мавҷ, дуруст истифода набурдан аз ҷониби худи истифодабарандагон ва дигар омилҳо рабт медиҳанд.
Ахиран Илҳомҷон Атоев, муовини раиси Хадамоти алоқаи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон зимни нишасти хабарии ин ниҳод, ки моҳи июли соли 2022 баргузор гардида буд, аз воридшавии суръати зиёди интернет ба Тоҷикистон гуфта буд. Ӯ гуфт, ки дар соли 2022 суръати воридшавии он ба 100 Гбит сония расидааст, ки ин нишондод дар соли 2021, 70 Гбит сонияро ташкил медод.
Ӯ ҳамзамон гуфта буд, ки барои беҳтар намудани сатҳу сифати суръати интернет чораҷӯӣ намуда истодаанд.
- Мо кӯшиш дорем, ки сатҳу сифати хизматрасонии интернетиро марҳила ба марҳила хубтару беҳтар гардонем. Барои ин техникаву технологияи ҳозиразамонро ба қадри имкон ворид намуда истодаем, - гуфта буд Илҳомҷон Атоев.
Хабарҳои дигар
Рӯзнома
Эзоҳи худро нависед