“Имрӯз бо возеҳияти тамом дарк менамоем, ки Иҷлосияи ХVI Шурои Олӣ дар сарнавишти миллати мо чӣ нақши муҳиме бозид ва ба дӯши мо, яъне онҳое, ки бо амри тақдир дар айни ҷанги хонумонсӯз зимоми давлатдориро ба даст гирифта буданд, чӣ масъулияти бузурге афтода буд. Ба назари аввал иҷрои нақшаҳое, ки дар он иҷлосияи таърихӣ ба хотири оштии миллӣ ва таъмини сулҳи деринтизор кашида шуданд, ғайриимкон менамуд. Зеро, ханӯз оташи ҷанг аланга мезад ва кишвар харобазор гашта, садҳо ҳазор шаҳрвандони мо дур аз Ватан ва сарсону саргардон умр ба сар мебурданд. Вазъият боз аз он сабаб печидаву мураккаб буд, ки сохторҳои асосии ҳокимияти давлатӣ пурра фалаҷ гардида буданд. Бо вуҷуди ҳамаи ин шуълаи умед дар дилам лаҳзае хомӯш намешуд”.

Эмомалӣ Раҳмон

Иҷлосияи ХVI Шурои Олӣ барои халқи тоҷик ва тамоми тоҷикистониён тақдирсоз буда, аҳамияти таърихӣ-умумиҷаҳонӣ дорад, чунки дар ин иҷлосия ҷанги хонумонсӯзи шаҳрвандӣ боз дошта шуд, ҳукумати қонунӣ барқарор гардид, он ба пойдевори сулҳу салоҳ асос гузошта, барқарор кардан ва инкишофи хоҷагии халқ оғоз гардид.

Истиқлоли сиёсии давлатӣ 9 сентябри соли 1991 расман эълон шуда бошад ҳам, амали гардидани он аз Иҷлосияи тақдирсози миллат сарчашма мегирад. Дар иҷлосия тасдиқ гардидани рӯзномаи он, баъд аз он интихоби роҳбари давлат яке аз масъалаҳои муҳим хисобида мешуд. Чунки рафти кори иҷлосия, муҳокима, қабули қарор ва хулосаҳои судбахш аз бисёр ҷиҳат ба сарвари нави давлат вобастагии калон дошт.

Ман ҳамчун тарҷумони иҷлосияи таърихӣ дар муҳокимаи ҳамаи масъалаҳои асосӣ ба қадри имкон ширкат варзида будам. Дар асоси маслиҳати комиссияи муросои миллӣ (38 нафар) тамоми аъзои Президиуми Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҳукумат, сарварони вазорату кумитаҳо ва дигарон ба истеъфо рафтанашон лозим буд, ҳамин хел ҳам шуд. Аммо бо супориши баъзе қувваҳо раиси Шурои Олӣ Акбаршо Искандаров ба истеъфо нарафт ва тибқи қонун бо роҳи овоздиҳии расмӣ аз вазифа озод карда шуд. Баъд аз он дар асоси пешниҳоди вакилони мардумӣ – минтақавӣ номзадҳо ба вазифаи раиси Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар он вақти мураккабу бесарусомонӣ дар асоси Конститутсияи амалкунандаи ҷумҳурӣ сарвари давлат ҳисобида мешуданд, пешниҳод карда шуд. Дар аввали иҷлосия номзадҳо пешниҳод карда шуда, бо сабабҳои объективию субъективӣ номзадиашонро боз доштанд. Сипас, аз тарафи вакили мардумӣ аз минтақаи Кӯлоб А. Мирзоев номзадии вакили мардумӣ Эмомалӣ Раҳмонро пешниҳод намуданд. Дар натиҷаи овоздиҳии пинҳонӣ аз 197 нафар вакилони мардумӣ 186 нафар ба тарафдории Эмомалӣ Раҳмонов 11 нафар зидди номзадии ӯ овоз доданд. Дар натиҷа 19 ноябр Эмомалӣ Раҳмон – собиқ раиси комиҷроияи вилояти Кӯлоб, вакили мардумӣ, раиси Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардид, ки дар як вақт иҷрокунандаи вазифаи Президенти ҷумҳурӣ низ ба шумор мерафт. Гирифтани унвони Пешвои миллат – Асосгузори сулҳу ваҳдати миллии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз Иҷлосияи тақдирсози миллат сарчашма мегирад.

Шароите, ки фарзанди номвар ва номбардори халқ Эмомалӣ Раҳмон бори аввал Роҳбари давлат интихоб шуданд, ватани нав ба Истиқлол расидаи Тоҷикистон рӯзҳои даҳшатборро аз сар мегузаронд. Ҷангу низоъҳои хунини миёни тоҷикон боиси ҳисороти зиёди моливу ҷонӣ гардида, ба якпорчагии мамлакат ва ҳастии миллати тоҷик таҳдид мекард. Эмомалӣ Раҳмон бо тадбирҳои хирадмандона ва матонат мардуми парешонро сарҷамъ намуд ва садҳо ҳазор ғурбатзадагонро ба Ватан баргардонданд.

Бо иродаи Сарвари давлат дар як муддати кӯтоҳ харобаҳо ба ободӣ табдил ёфта, иншоотҳои азим ба вуҷуд омаданд, барои ба ҳам пайвастани тамоми гӯшаву канори мамлакат шоҳроҳи ваҳдат ва барои мустақиман баромадан ба уқёнус ва робита ёфтан ба кишварҳои дуру наздики хориҷӣ роҳҳои бузурги мошингард сохта шуданд. Муҳимтарин комёбиву дастовардҳои кишвар натиҷаи меҳнати фидокорона ва иқдомҳои қаҳрамононаи Эмомалӣ Раҳмон мебошанд.

Подоши ин ҳама корнамоиҳо маҳбубият ва маъруфиятест, ки Эмомалӣ Раҳмон дар миёни халқи мамлакат ва ҳазорон ҳазор ҳамватанони бурунмарзӣ пайдо кардаанд. Ҳамчунин, мукофоти ин ҳама заҳматҳо ҳусни таваҷҷуҳ ва эҳтироми бузурги ҷомеаи ҷаҳон мебошад, ки ҳар гоҳ нисбат ба Сарвари донову тавонои Тоҷикистон, сиёсатмадори варзида ва ифодагари марому ормонҳои умумибашарӣ иброз мегардад. Бузургтарин дас-товарди муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, бешубҳа, барқарор кардани сулҳи комил ва ваҳдати миллӣ дар Тоҷикистон аст.

Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон тавассути таъмини сулҳ ва ваҳдати миллӣ, ҳамчунин, барои гузаштан ба марҳилаи барқарорсозии иқтисодиёт ва оғози корҳои созандагию бунёдкорӣ заминаи боэътимод гузоштанд. Эълон намудани соли 2017-Соли ҷавонон, соли 2018 – Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ ва солҳои 2019-2021 - Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ, пешниҳоди соли 2025 - Соли байналмилалии муҳофизати пиряхҳо дар ҳаёти мардум такони ҷиддӣ бахшид.

Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид Антониу Гутерриш ба фаъолияти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон чунин баҳо додааст: “Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масоили об дар арсаи байналмилалӣ пешниҳодҳои муфид намуда, пешсафии худро дар ин ҷода собит кард, ки онро ҷомеаи ҷаҳонӣ мавриди дастгирӣ қарор дода, шоистаи таҳсину қадр медонад. Тоҷикистон дар истифодаи самаранок, оқилона ва устувори захираҳои обӣ намуна аст. Худи далели он ки Ҷумҳурии Тоҷикистон ташаббуси даҳсолаи байналмилалии амал “Об барои рушди устувор”-ро манзур намуд, шаҳодат аз он медиҳад, ки то чӣ андоза роҳбарияти олии кишвар, Президенти Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба мавзӯи ҷаҳонии об аҳамияти хосса зоҳир менамоянд”.

Маҳз бо заҳмату талошҳои пайгиронаи Эмомалӣ Раҳмон Тоҷикистон дар интиҳои асри ХХ аз фоҷиаи миллӣ раҳоӣ ёфта, Истиқлоли давлатии худро таҳким бахшид ва миллати тоҷик баъд аз ҳазор сол дар роҳи эҳёи давлатдории миллӣ ба дастовардҳои бузурги таърихӣ ноил гардид ва имрӯз ба сӯйи ояндаи нек устуворона қадам мегузорад.

Дар арафаи ҷашни 32 - солагии Иҷлосияи ХVI Шурои Олӣ барои таҳкими асосҳои давлатдории навини тоҷикон, ки воқеан орзуи беш аз ҳазорсолаи ниёгони сарфарози мо баъди пош хӯрдани давлати бузурги Сомониён буд, бо роҳбарии бевоситаи Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон дар давоми солҳои охир корҳои зиёде анҷом дода шуд. Пешниҳоди чаҳор ҳадафи аҳамияти стратегидоштаи давлатӣ - таъмини истиқлолияти энергетикӣ, баромадан аз бумбасти коммуникатсионӣ, ҳифзи амнияти озуқаворӣ ва саноатикунонии босуръати мамлакат, мардуми тамаддунсози Ҷумҳурии Тоҷикистонро ба корҳои ташаббускорию ташкилотчигӣ ва бунёдкорию созандагӣ равона карда, дар ҳамаи соҳаҳои хоҷагии халқи кишвар ба муваффақиятҳои назаррас ноил гардидем.

Хизматҳои Эмомалӣ Раҳмон ҳам дар дохили кишвар ва ҳам берун аз он эътироф гардидаанд. Мо дар радифи 35-солагии Истиқлоли давлатӣ, 32-солагии Иҷлосияи таърихии ХVI Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Парчами давлатӣ (1992), ҷашну идҳои фархунда, ба мисли Наврӯзи байналмилалӣ, дигар идҳои миллиро бо роҳбарии Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон тантанавор ҷашн мегирем.

Хулоса, имрӯз ватани мо аз файзу баракати Истиқлоли давлатӣ ва ваҳдати миллӣ дар шоҳроҳи рушди устувор қарор дошта, сатҳу сифати зиндагӣ, маърифату ҷаҳонбинӣ ва эҳсоси худшиносиву ифтихори миллии ҳамватанони мо торафт таҳкиму густариш меёбад.

Сафар ЭРКАЕВ, дотсенти ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров