Ҳунарманди ҷавон дар нақши модари ғамзада дида шуд ин бор. Гуфта аз ҳасрату умеду орзуҳои барбодрафтаи он модари зор. Саҳнае, ки хомӯш ва танҳо рӯи Таҳмина медурахшад дар зери чароғ. Ӯ на танҳо нақш бозидааст он замон, балки ҳар ҷумларо бо эҳсоси амиқ баён карда зимни иҷро. Ҳунарманде, ки намоишнома пурра такя карда ба ӯву ба саҳна оварда ҳаёти воқеии қаҳрамони худро.

Ӯ зинда карда Таҳминаро аз дос-тони Рустам ва Суҳроб. Берун оварда образи китобиро, то нишон дода бошад дарди модарони фарзандгумкардаро, паёмҳои нокушода ва розҳои нуҳуфтаро аз “Шоҳнома”-и безаволи шоири номдору мондагор Фирдавсӣ.

Ҳарчанд ӯро дар филму намоишномаҳои дигар нақшҳо то кунун буда зиёд. Вале Таҳмина дунёи дигар бошад ӯро. Душвортарин нақш, ки соатҳо пас аз тамрин ҳам машғул сохта зеҳни ӯро. Таҳаммули дардҳои Таҳминаву модарони ба ӯ монанд сахт бошадаш бегумон. Вале ӯ тавониста ғунҷонад ҳама дардро даруни дилу ба саҳна барояд баҳри тамошобин. Ва ҳозирбудагонро ошно созад, ки чӣ гузашта дар ҳаёти Таҳминаи қаҳрамон. Аз ошиқ шудани Таҳмина ба Рустам то марги фарзандаш Суҳроб. Қарор дода Таҳминаро дар марказу бинанда ҳам ошно шуда бо ӯ бештар ва ҳис карда ҳаёти ӯро даруни қалб. Таҳминае, ки рӯзҳои сахтеро пушти сар карда он солҳо. Чун Таҳмина бошад яке аз чеҳраҳои муҳим дар қиссаҳои “Шоҳнома”.

Намоишро ном буд “Таҳминаам” бо коргардонии Музаффар Шарифӣ ва манзур шуд аз ҷониби театри “Аҳорун” ҳафтаи қабл. Онҳое, ки дида ин намоишро фаромӯш насохтаанд гиряҳои худу ҳамраҳонашонро. Намоише буда таъсиргузор барои он ҷо будагон...

Ҳунарманди нақши марказиро суҳбат бобати нақш бошад душвор, зеро ӯро дубора вориди дунёи Таҳминаву дарди ин гуна модарон созад дарҳол. Ҳатто зимни посухҳо гоҳе гириста ҳам ин ҷавон.

Сухан ронем атрофи Соро Собир, ҳунарманди ҷавон ва умедбахши театри “Аҳорун”, ки бозида нақши Таҳминаро. Нақше, ки писанд омада бисёриҳоро.

Ӯ мегӯяд: “Қиссаи Таҳмина солҳо пеш навишта шудааст, аммо монанд ба чунин қиссаҳоро борҳо шоҳид гаштаам. Замоне, ки дарди чунин модаронро ҳис мекунӣ, ҷаҳон ба назарат торик мешавад ва дигар лаҳзае зистан намехоҳӣ, чун дардест басо душвор ва таҳаммулнопазир. Занҳое мисли ӯро мехоҳам ба оғӯш гирифта, бигӯям “сабур бош, модари меҳрубон, чун ҷуз ин дигар чора нест”. Фикр мекунам, ки Таҳмина ҳам чунин шудани қисмати худро намехост ва орзу ҳам намекард. Ман саргузашти Таҳминаро барои ҳеҷ зани дунё орзу намекунам. Бигзор онҳо дар канори фарзандону шавҳарони худ хушбахт бошанду ба тамоми ниятҳои неки худ бирасанд”.

Барои нақши мазкур интихоб шуда буд аз ҷониби коргардон. Ӯро нахуст лозим буд, мутолиаи “Шоҳнома”-и безавол ва баъдан бо коргардон оғоз карданд ба сохтани саҳнаҳо. Зиёд заҳматҳо кашида шуд, ки Таҳмина дар охир офарида шуд.
- Образи китобиро ба қаҳрамони зинда табдил додан дар асл кори осон нест, зеро заҳмату кӯшиши зиёд, вақту асаби ором, қувва ва сабру таҳаммулро талаб менамояд. Нақши Таҳминаро бозидан бисёр душвор буду ҳаст, зеро саргузаштест пур аз дарду алам ва ман соатҳо баъди намоиш таҳти таъсири он қарор мегирам. Аз ин рӯ, суҳбат атрофи ин намоиш бароям каме душвор аст, - таъкид намуд Соро.

Барои ҳунарманд ҳеҷ саҳнаи иҷро набуд осон, шуруъ аз Таҳминаи хушҳолу хушбахту хушиқбол, ки мегуфт аз зебоиву нозанинӣ ва надоштани ҳамсони худ дар ин гетӣ. Қисса мекард аз ошиқ гаштанаш ба Рустаму нишони ӯ барои фарзандаш, то саҳнаи марги Суҳроби далеру ҷасураш. Хислатҳои меҳрубонӣ, ҷасурӣ ва дардҳояш ба Соро буданд наз-диктар. Ба ин хотир, нақши Таҳмина ӯро ҷалб карда ба худ бештар.

“Дар намоишномаи мазкур тақрибан ҳамаи хислатҳои Таҳмина ба ман наздик буд. Худам духтаре ҳастам, ки азизонамро хело дӯст медорам ва барояшон ҷонамро ҳам дареғ намедорам. Аммо саҳнае, ки хабари марги писарашро ба Таҳмина меоранд, яке аз душвортарин саҳнаҳои иҷрои ман буд, ки муддатҳо таҳти таъсирам қарор медиҳад”, - иброз медорад Соро.

Ба гуфтаи ӯ ин қисса паёмҳо зиёд дорад ба занҳои ошиқу дилбохтаи ин даврон. Бо вуҷуди он ҳама ишқи зиёд ба мардон, фарзанди худро ҳам гоҳе мебояд эҳтиёт, то Суҳробҳои дигар нараванд аз миён. То Таҳминаҳои дигар шикаста нашаванд аз дасти Рустамҳо. То модар набинад дарди аз даст додани фарзанд-ро. Он гуна, ки Соро зикр медорад:

- Вақте сухан дар бораи ишқи Рустаму Таҳмина меравад, маро гиря гулӯгир мекунад, чун онҳо хело ҳамдигарро дӯст медоштанд ва ман дӯст дорам, ки поёни чунин ишқҳо ба хубиву хушҳолӣ анҷомад. Вале гоҳҳо занҳои мо аз ишқи зиёд фарзандони худро ҳам фаромӯш месозанд. Ин қисса шояд барои занҳо як огоҳӣ бошад, ки чӣ қадаре ӯро дӯст надорӣ, вале гоҳҳо бояд ҳушёру зирак бошӣ ва фарзанди худро эҳтиёт намоӣ. Чун Таҳмина ба Рустам нарасид ва Суҳроб кушта шуд, маънои ба охир расидани дунё нест. Зиндагиро мебояд идома дод, ҳарчанд душвор бошад.

Дар ин зимн тақдим мегардад “Шоҳнома” ба ҳар хонадон. Иқдоме бо дастури Пешвои миллатамон. Огаҳии бештари мардум аз таъриху фарҳанг ва тамаддуни аҷдодонамон мақсадест аз тақдими ин китоби ҷовидон. Соро ҳам истиқбол менамояд ин иқдоми шоёни таҳсинро.

“Тақдими “Шоҳнома” як иқдоми судмандест барои ҳар шаҳрванд ва ман бесаброна мунтазирам, ки зудтар ин китоб-ро ба даст гирам. Ин китобро хело дӯст дораму ошиқи қаҳрамону қиссаҳояш ҳастам ва ростӣ, то ҳол ин китоб ба дастам нарасидааст. Ба назарам ҳар нафаре дӯст дорад, ки ин шоҳасарро дар хонаи худ дошта бошад. Онҳое, ки дӯстдори ин китобанд, беҳтараш нахуст шакли насриро бихонанд ва баъдан ба шакли назмӣ гузаранд. Ба унвони як ҳунарманди ҷавон аз ин иқдоми Сарвари давлат хело шодам”, - иброз дошт номбурда.

Ба суоли оне, ки оё саҳнаи театр метавонад ҷавононро ҷалб кунад ба мутолиаи ин шоҳкор, ӯ чунин посух дод:

- Бале, ба саҳна мондани чунин намоишномаҳои таъсиргузор барои ҷавонон хеле муфид аст. Театр дар зинда кардани рӯҳи қаҳрамонҳои ин шоҳкор ва расонидани марому мақсади шоир ба бинанда нақши калон мебозад. Театр ба бинанда бисёр чизҳои хубро расонида, ҳамчунин метавонад дар ҳифзи фарҳанги гузаштаамон саҳмгузор бошад.

Ӯ дӯст дорад ҳамоно идома диҳад роҳи интихобкардаи худро ва нақшаҳо ҳам дорад бисёр. Ба зудӣ имкони амалӣ гаштани орзуи дигар бошадаш имкон. Бо нақши нав ва коргардони писандидааш.

- Театри мо ният дорад, ки намоишномаи дигар бо номи “Зол ва Рӯдоба”-ро рӯи саҳна оварад. Он ҷо нақши модари Рӯдоба - Синдухтро иҷро хоҳам кард. Ҳоло болои он бо коргардони дӯстдоштаам Нозим Меликов кор карда истодаем. Ҷасуриву далерии Синдухтро хело дӯст дорам ва ба назарам ин хушбахтии калон аст, ки пас аз Таҳмина тавонам Синдухтро барои бинанда кашф кунам. Ба ҳамагон гуфтаниам, ки ба дидани намоишномаҳои театрӣ омада, ошиқи ҳунар шавед. Ва дар охир аз забони Таҳмина мегӯям:

Ҳама меҳр гӯеду афсун кунед,
Зи тан олати ҷанг берун кунед!

ДАРИЧАИ ОШНОӢ

Соро Собир таваллуд шуда дар оилаи ҳунармандон ва омӯхта нозукиҳои ҳунарро аз падару устодони варзидаи ин роҳ. Хатмкардаи Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода будаву фаъолият карда тули даҳ сол дар ТВ “Сафина”. Ва ҳоло театри “Аҳорун” муҳити кориест, ки писанд бошадаш зиёд. Ба ҷуз нақшҳои театрӣ ширкат карда дар филмҳои бисёр, аз ҷумла бо нақши Салима дар филми “Бачаи обӣ” -и коргардон Файзулло Файзов, модари Рустам, яке аз қаҳрамонҳои асосии филми мазҳакавии “Паканаи айнакдор” – и коргардон Фарҳод Ғаффорпур, Гулоро дар филми муштараки “Харгӯши сиёҳ, харгӯши сафед” – и коргардон Шаҳром Мукрӣ ва ахиран Бадрия дар филми муштараки “Дурахши ахтарон: Ҷомӣ ва Навоӣ” – и коргардон Файзулло Файзов.

Гулафшон КАРИМОВА,“ҶТ”