ҶОМЕА
Душанбе 16 Ноябр 2026 09:47
12499
Ҳамасола дар кишвар Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар сатҳи баланд таҷлил мегардад, ки он ёдоварӣ аз хизматҳои мондагори Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар роҳи таъмини сулҳу субот, ваҳдати миллӣ ва муҳимтар аз ҳама рушду тараққиёти кишвари азизамон Тоҷикистон мебошад. Бешубҳа, ҷасорат, матонат ва далерию иродаи қавии Президенти кишвар буд, ки Тоҷикистон дар зарфи 35 соли Истиқлоли давлатӣ ба дастовардҳои беназиру мондагор шарафёб гардида, мардум зиндагии шоистаро соҳиб гардид. Дар зимн бахшида ба Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Ато Ҳамдам, Нависандаи халқии Тоҷикистон доир ба нашқи мондагори Сарвари давлат дар пешрафти меҳан, муаррифии арзандаи давлату миллат дар арсаи ҷаҳонӣ ва шинохти ин шахсияти нодири таърихӣ ҳамсуҳбат шудем, ки фишурдааш пешкаш мегардад.

– Шуруъ аз соли 2016 дар Тоҷикистон Рӯзи Президент ҷашн гирифта мешавад. Имрӯзи хос барои аҳли зиё ва илму адаб чӣ гуна рӯз аст?

– Ҷашн гирифтани Рӯзи Президент, ки ба 16-уми моҳи ноябр рост меояд, барои тамоми мардуми тоҷик, аз ҷумла, барои аҳли фарҳанг ва адаб рӯзи тантана аст. Воқеан, таҷлили Рӯзи Президент айни муддао аст. Зеро он корномаҳое, ки Президенти муътабари мо, Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар тули 35 соле, ки сарвари ин кишваранд, бисёр саҳифаҳои хоно ва рангин ҳам барои имрӯзиён ва ҳам барои фардоиён омода кардаанд ва ин саҳифаҳои рангин хеле хуб хонда мешавад.

Ин банда, ки 35 сол боз муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро аз наздик мешиносам ва солиёни зиёд ҳамроҳашон кор кардаам, беҳтарин саҳифаҳои рӯзгори ин марди шарифро то ҷое ки имконият доштам, омӯхтам. Муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар арсаи ҷаҳон соҳиби обрӯ ва эътибори хеле баланд аст. Бо тақозои вазифа, ки ҳамроҳи Президент ба ин ё он кишвар сафар кардаам, вақте ки аз забони ашхоси ғайр мешунидам, ки мегуфтанд “мо ба шумо халқи тоҷик ҳасад мебарем, ки чунин Президенти донишманд, кордон ва ташаббускор доред”. Албатта, баъди шунидани ин суханҳо хоҳ нохоҳ кас ифтихор мекунад, ки мо чунин Президент дорем.

Дар бораи сифатҳои шахсии Президент, дар бораи ҷасорату мардонагиашон, ки аз худ нишон доданд, метавонем соатҳо ҳарф занем. Мо ифтихор мекунем, ки Ҷаноби Олӣ аз уҳдаи он корҳои азиме, ки пешорӯяшон қарор дош-танд, мардонавор баромаданд. Банда то ҷое, ки тавонистам ва аз дастам омад, корномаҳои Президенти кишварро, ки барои ман ҳар рӯзи Пешвои миллат корнома аст, дар тули 35 сол зара – зара ҷамъ кардам ва ниҳоят дар шакли китоб ба хонанда пешкаш намудам.

32 сол пеш ин суханро гуфта будам ва боз такрор мекунам, ки дар вазъияти сарнавиштсоз ба сари давлат омадани муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон туҳфаи тақдир ва туҳфаи Худованд аст, ки ба мо чунин як шахсияти тавоноро ҳадя намуд. Ва имрӯз дар тамоми олам обрӯву эътибори Ҷаноби Олӣ дар сатҳи баланд қарор дорад ва ин албатта боиси ифтихори мост.

– Хизматҳои мондагори Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар роҳи давлатдорӣ ва таҳкими сулҳу субот беназир аст. Саҳми Пешвои миллатро дар барқарор намудани сулҳу оромӣ баён менамудед?

– Саҳми Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар сохти давлатдории мо беназир аст ва онро ба ягон чиз қиёс карда намешавад. Пештар ки мегуфтанд ҷумҳурии мо кӯчак аст, имрӯз бинед ки дар қатори даҳ давлати амни дунё қарор дорад. Барои ба ин сатҳ расидани кишвар корномаҳои Роҳбари давлат баръало эҳсос карда мешавад. Боиси ифтихори ҳар як тоҷику тоҷикистонӣ бояд бошад, ки Президенти мо аз ҳеҷ чиз тарс надоранд. Ман барои худ кашф кардам, ки вақте муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз пайи ин ё он кор мешаванд, ва ё вақте идеяеро пешниҳод мекунанд, то ба иҷро расидани ҳамон нақшаву идеяҳо талошу кӯшиш мекунанд. Тасаввур кунед, бунёди НОБ-и “Роғун” ин кори осон аст? Ҳеҷ кас бовар намекард, ки ин боргоҳи нур сохта мешавад. Мо имрӯз дар он ҷое қарор дорем, ки ки Худо хоҳад имрӯзу фардо НОБ-и “Роғун” ба пуррагӣ ба кор медарояд.

– Дар Иҷлосияи XVI Шурои Олӣ, ки тақдирсоз унвон гардидааст, Пешвои миллат раиси он интихоб гардиданд ва роҳи минбаъдаи кишвар муайян гардид. Шумо ба ҳайси вакил дар иҷлосияи мазкур иштирок доштед. Мегуфтед, ки аз он замон то имрӯз ин интихоб арзишнокӣ ва муҳиммияташ чӣ қадар боло рафтааст ва умуман дар роҳи давлати рӯ ба тараққӣ сохтан Роҳбари давлат кадом корҳои беназирро анҷом доданд?

– Иҷлосияи XVI Шурои Олӣ, ки банда иштирокчии бевоситаи он будам, вақте ки дар бораи он фикр мекунед, сухан меронед, лаҳзаҳои сарнавиштсоз пеши назар ҷилвагар мешаванд. Бо камоли эҳтиром бояд арз кунам, кореро ки муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар он солҳо ба ҷо оварданд, бовар кунед, инро на ҳама шахсиятҳои маъруфи дунё карда метавонанд. Туҳфаи Худованд буд, ки фарзонафарзанди миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба арсаи сиёсат омад, дар як муддати хеле кутоҳ кишварро дигардун сохт. Дар тули панҷ – шаш сол кишварро аз вартаи ҳалокат раҳонидан ва ба мардум зиндагии осоиштаро муҳайё кардан, ин кори осон нест.

Дур намеравем, ба кишвари ҳамсоя Афғонистон як назар кунем. Қариб 45 сол аст, ки дар он ҷанг идома дорад. Ҳеҷ кас намедонад, ки мардуми афғонро чи интизор аст. Хушбахтона, мо таҳти сарварии Пешвои миллат дар муддати кутоҳ ҳамаи он мушкилотеро ки ба сари мо омада буд, ҳал кардем ва ба бунёди як кишвари мутараққӣ оғоз намудем. Бисёриҳо бовар надоштанд, ки мо ба ин рӯзҳо мерасем. Лекин мо ба ҷасорату мардонагӣ ва донишу заковати Роҳбари давлат бовар доштем.
Имрӯз дар куҷое ки бошем, бо ифтихор ҳарф мезанем, кишваре дорем, ки номаш Тоҷикистон аст. Кишваре дорем, ки онро як ҷавонмарди арзандаи ин мулку ватан сарварӣ мекунад. Мо бояд аз ин чиз ифтихор кунем ва кӯшиш ба харҷ диҳем, ки ба қадри тавоноии худ дар ободтару зеботар гардидани кишварамон саҳм гузорем. Ман ифтихор аз он мекунам, ки муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон тоҷики асил аст ва барои ин мулк, барои ин миллат ба ҳамаи корномаҳо омодааст ва ин корҳоро ҳам имрӯз карда истодааст.

– Доир ба корнамоиҳои беназири Роҳбари давлат чандин китоб омодаву пешкаши хонандагон кардаед. Ахиран, китоби наватон зери унвони “Ҳар рӯзи ӯ корнома аст” омодаву нашр шуд. Ҳадафи навиштани чунин як китоб аз куҷо сарчашма мегирад?

– Ба ҳайси адиб вақте кор ва фаъолияти Роҳбари давлатро ба чашми сар медидам, ман ҳақ надоштам, ки хомӯш бошам. Чи хел вақте адиб ҳастию дар бораи фаъолият, ҷустуҷӯҳо ва азму талошҳои Роҳбари давлат ба хонанда чизе дода наметавонед. Айёме ҳам буд, вақте бо Роҳбари давлат кор мекардам, баъзе дӯстонам мегуфтанд, ки дар бораи Президент кай чизе менависед. Имрӯз ёд мекунам дӯсти ҳамқаламам нависандаи русзабони Тоҷикистон Леонид Чигринро, ки бо ҳамроҳии эшон мо китоби аввали сегонаро бо номи “Корномаи Эмомалӣ Раҳмон” даҳ сол муқаддам навиштем. Дастнависи китобро бо эҳтиром ба муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пешкаш кардем. Ҳамин тавр ҳам шуд, ки Ҷаноби Олӣ дар тули як ҳафта ин китобро хонданд ва хушбахтона маъқулашон шуд.

Мо як роҳи дигарро пеш гирифтем. Он ки масалан баъзеҳо менависанд, мо онро канор мондем. Барои он ки шахсияти Президент ба хонанда бештар маълум шавад, мо рӯ ба таърих овардем. Зиндагиномаву корномаҳои Спитамен, Муқаннаъ ва дигар фарзандони бонангу номуси ин марзу бумро бо корномаҳои Ҷаноби Олӣ ҳамроҳ карда, як асаре рӯйи коғаз овардем, ки ба хонанда ҳам писанд омад.

Дар китоби “Ҳар рӯзи ӯ корнома аст” аз номи Ҷаноби Олӣ “Дар бораи замон ва дар бораи худ”, ду асари драмавии банда, ки бевосита ба рӯзгору корномаҳои Роҳбари давлат бахшида шудааст, инчунин мусоҳибаҳо нашр шудааст.

– Дар китоби мазкур ҷое зикр кардаед, ки “Ба умқи таърихи миллати тоҷик сар фурӯ бурда, шахсиятеро ҳамвазни Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ёфтан душвор аст, ки дар чунин муддати кутоҳи таърихӣ барои халқу кишвараш ин қадар корҳо карда бошад. Корномаи Оли Сомон дар муддати як аср ба вуҷуъ пайваст. Эмомалӣ Раҳмон ҳамон корро дар ду даҳсола анҷом дод”. Доир ба ин мегуфтед?

– Як бурди Ҷаноби Олӣ ин аст, ки баробари ба кор шуруъ кардан, рӯ овард ба таърих. Беҳтарин намояндаҳои моро, ки масалан ҳазорсолаҳо пеш зиндагӣ мекарданд, рӯйи об овард. То ба сари ҳокимият омадани муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ин корҳо набуд ва бисёриҳо дар бораи бузургон чизе намедонистанд. Дар воқеъ, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон корҳои зиёдеро дар ду даҳсола анҷом доданд, ки беназиранд.

Дар воқеъ, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро мардум интихоб намуд, мардум пешакӣ дар ниҳоди ӯ сиёсатмадори тавоно ва ходими намоёни давлатиеро, ки қодир аст, қувваю мадори худ баҳри он равона созад, ки Тоҷикистони азизро аз вартаи ҳалокат берун орад, диданд ва эҳсос карданд ва мутмаин буданд, ки ӯ боварии онҳоро ҳамаҷониба ба ҷо меорад. Ва ҳамин тавр ҳам шуд. Президент барҳақ, ҳама кори аз дасташ меомадаро ба он хотир мекунад, ки Тоҷикистон дар як радиф бо дигар кишварҳои муқтадири олам гомҳои ҷасурона бардорад.

– Вобаста ба тақозои масъулияти дош-таатон дар вазифаҳои гуногун солҳои зиёде аз суҳбатҳои Пешвои миллат баҳраманд гаштаед. Доир ба шахсияти Сарвари давлат чӣ назар доред?

– Аз назари ман муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон шахси заминӣ мебошад. Инсоне ҳаст, ки аз ягон чиз ҳарос надорад. Масалан, дар ҳамон замони вазнин ба деҳаи Хосдеҳи Афғонистон кадом роҳбар мерафт. Ҷаноби Олӣ худашон ба он ҷо рафтанд ба хотири таъмини сулҳу субот дар кишвар. Ин ҷасоратро кӣ карда метавонад? Танҳо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон. Барои ҳамин шахсияте ҳаст, ки аз роҳбарони дигар кишварҳо ба куллӣ фарқ мекунад.

Баъдан, сулҳ овардан ба мардуми тоҷик. Дар он замон ин кори осон набуд. Вақте муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз минбарҳо ин ибораро гуфтанд, ки “Ман ба шумо сулҳ меорам” ва воқеан сулҳ овард. Ва сулҳро низ дар муддати кутоҳ оварданд. Пешвои миллат ба халқаш бовар мекунад, ба халқаш содиқ аст. Ҳамин боварӣ ва содиқ будан ба халқ Пешвои миллатро ба мардум, ба тоҷикон наздик кардааст.

Воқеан, сифатҳои беҳтарини халқи тоҷик дар шахсияти Президент таҷассум ёфтаанд. Ӯ ватандӯст аст, қатъияту ҷасурӣ дорад, аз масъулият намеҳаросад ва ба ҳар мушкиле, ки чун пӯлод обутобаш медиҳад, омодагӣ зоҳир мекунад. Муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон фарзанди халқи хеш аст.

– Таваҷҷуҳи Роҳбари давлат баробари дигар соҳаҳо ба соҳаи адабиёт низ хеле зиёд аст. Ва ҳамин аст, ки ҳар сол адибони соҳибандешаи зиёде бо унвонҳои зиёди давлатӣ қадрдонӣ мешаванд. Саҳми Роҳбари давлатро дар рушду таҳкими соҳаи адабиёт чӣ гуна арзёбӣ мекунед?

– Дар ибтидо вазъи нашриётҳо он қадар хуб набуд. Маҳз бо дастгирии Пешвои миллат ҳамаи мушкилот дар ин росто роҳи ҳалли худашонро ёфтанд. Вақте ба нашриёти “Адиб” ба кор омадам, китобҳои адибон чоп намешуд. Хушбахтона, вақте ба Ҷаноби Олӣ пешниҳод кардем, дастгирии молиявӣ карданд ва нашри китобҳои адибон шуруъ шуд.

Сарвари давлат ба адибон ва соҳаи адабиёт бисёр аҳамияти ҷиддӣ медиҳанд. Чунин ғамхориҳояшон аст, ки имрӯз соҳаи мазкур рушд кардаву ба дастовардҳои шоиста ноил гардида истодааст. Аз ин рӯ, аҳли қалам ва аҳли эҷод бояд аз Ҷаноби Олӣ ҳамеша миннатдор бошанд.

– Ҳар қишри кишвар, хосса қишри ҷавон Рӯзи Президентро чӣ гуна бояд ҷашн гиранд?

– Ин рӯз ҷавонони моро як бори дигар тақозо мекунад, ки ба зиндагӣ бо назари дигар нигоҳ кардан даркор. Мо бояд ифтихор кунем, ки чунин Президент дорем. Аз ин рӯ, барои ҷавонон таҷлил намудани Рӯзи Президент аҳамияти бисёр бузург дорад.

Беҳрӯз ҚАЮМӢ, “ҶТ”

Эзоҳи худро нависед



Рамзҳо дар расм