ҶАВОНОН
Панҷшанбе 14 Май 2026 08:09
Чаро волидон зимни ҷудошавӣ аз ояндаи фарзандон намеандешанд?
Талоқ ва ё аз ҳам ҷудошавии падару модар яке аз сабабҳои аслии бесаробон мондани фарзандон мебошад. Солҳои охир проблемаи мазкур бо сабабҳои гуногун авҷ гирифтааст. Бешубҳа, душвории калонтарини аз ҳам ҷудошавии волидайнро фарзандон аз сар мегузаронад. Падару модари аз ҳам ҷудошуда гирифтори оворагӣ, асабишавӣ ва масъалаҳои ба худ марбут шуда, эҳсосоти фарзандашонро нисбат ба ин омили ба онҳо қабулнопазир тамоман фаромӯш мекунанд.
Дар муҳити оилавие, ки ҳамарӯза волидайн бо ҳам дар муноқишаву низоъ ҳастанд, кӯдак ҳам пайваста зери фишори оилавӣ қарор гирифта, худро дар миён бадбахт меҳисобад. Тибқи як тадқиқоте, ки гурӯҳи олимон дар Амрико байни ҷавонони 18-23-сола дар бораи таъсири ҷудошавии волидон ба фарзандон гузарониданд, биступанҷ дарсади аз таълим дасткашида, аксарият ба ёрии равоншиносон муҳтоҷ шудаанд. Ба гуфтаи ин гурӯҳи олимон, падару модаре, ки қарори аз ҳам ҷудо шуданро гирифтаанд, 6 моҳ қабл аз талоқи расмӣ бояд кӯдакро зери назорати равоншинос бурда, ба дигаргуниҳои оянда тайёр кунанд, то кӯдак тавонад ҳодисаи мазкурро бе зиёни равонӣ паси сар кунад. Аммо таассуфангез аст, ки дар ҷомеаи мо аксарияти волидон танҳо аз худ меандешанд. Зимни талоқ ё ҷудошавӣ манфиати фарзандонро ками андар кам ба назар мегиранд. Дар зер саргузашти як нафар наврасеро бо номи Дилшод, сокини шаҳри Душанбе, аз забони худаш, меорем. Ӯ пас аз ҷудо шудани падару модараш азоби рӯҳӣ ва ҷисмонии зиёд кашида, аз хондан даст кашидааст. Маҷбур шудааст, ки аз хӯрдӣ баҳри пешбурди рӯзгори хона ба меҳнати ҷисмонии вазнин машғул шавад:
- То 10-солагӣ фикр мекардам, ҳеҷ оилае ба мисли мо хушбахт нест. Падарам дар бозорчаи назди хонаамон мева мефурӯхт. Доро набудем, аммо зиндагиамон мегузашт. Шояд ба падарам кораш мушкил буд, ки ҳар замон маро таъкид мекард, ки: “Писарам, хонданро ҳеҷ гоҳ тарк накун. Хону босавод шав, ҳатман ягон ҷо ба кор даро”. Ман ҳам дар навбати худ ин гапи падарамро пайваста дар хотир мегирифтаму дарсҳоямро мехондам. Дар миёни ҳамсинфон фарқкунанда будам. То синфи чорум баҳои 3 надоштам, ҳамеша муаллимон ба волидонам барои таҳсили хубам раҳмат мегуфтанд. Соли 2010 буд. Падарам пайваста дар хона такрор мекард, ки: “Занак, дигар бо ин савдо зиндагиро пеш бурда намешавад. Бояд ягон кори дигар ёбам ва ё ба Русия мардикорӣ равам”. Ҳамин тавр ҳам шуд. Падарам дар он сол ба муҳоҷират рафт. Аллакай баъди ду моҳи рафтани падарам суҳбаташ дар телефон бо модарам сард шуд. Модарам пул мепурсиду падарам аз набудани пул шиква карда, модарамро дашном медод. Падарам баъди шаш моҳи муҳоҷират ба хона баргашт. Акнун хонаи мо ғавғохонаро мемонд. Ҳар рӯз миёни падару модарам нофаҳмӣ шуда, ҷангу хархаша мешуд. Рафта-рафта кор то ҷое расид, ки волидонам аз ҳам ҷудо шуданд. Ману модарам ба хонаи бобоям рафтем, падарам бошад, хонаамонро фурӯхта, ба Маскав баргашт. Мо дар хонаи бобоям сарборӣ ҳисоб мешудем. Касе рӯи хушамон намедод ва то ҳол ҳамин тавр аст. Модарам намегузошт, ки ба дарс равам. Мегуфт, рафта кор карда, пул ёбам. Дар синфи шашум мехондам, ки дар бозори “Корвон” ба халтаҳои селофанфурӯшӣ машғул шудам. Дар як ҳафта ду-се маротиба ба мактам мерафтаму халос. Аз дарсҳо мегурехтам. Муаллимон зиёд шикоят мекарданд. Дигар аз ман на ҳамчун як аълохон, балки як нафари пайваста аз дарс мегурехтагӣ ва бесавод ёд мекарданд. Синфи ҳашт будам, ки дар бозори “Саховат” ба аробакашӣ шуруъ намудам. Барои мани кӯдак ин кор саҳл набуд. Аммо аз он ки модарам барои пул кор карданам ба ман чун модарандар муомила мекард, маҷбур будам, гирёну нолон бори дигаронро бо ароба то ба роҳи калон барораму ба ин висала пул кор кунам. Баъди хатми синфи 9 дигар ба мактаб нарафтам. Бо вуҷуди он ки зиёд хоҳиши таҳсил доштам, аммо имкон набуд. Шароити зиндагӣ ба ман даст намедод. Табиист, ки дар оила фазои нооромӣ ҳукм ронад, дилат ба ягон кор ҷӯш намезанад. Инак, се сол мешавад, ки кори ман дар ин ҷо аробакашист. Ягона роҳи пешбурди зиндагиамонро дар ҳамин кор мебинам. Дигар китобро дуруст хонда наметавонам, умедамро аз хондан кандаам. Фикрам пайваста дар он аст, ки бояд то бегоҳ 30-40 сомонӣ кор кунаму дар таънаву маломати модарам намонам. Имрӯз аз субҳ то соати 15 ҳамагӣ 16 сомонӣ кор кардаам. Ҳоло бояд паси корам равам. Чунки бо ин пули кам шабро паси дар рӯз мекунам...
Дилшод ягона нафаре нест, ки қурбони низоъҳои оилавӣ шудааст. Имрӯзҳо бозору роҳравҳои шаҳр пур аз кӯдакони ноболиғест, ки ба корҳои вазнини ҷисмонӣ машғуланд. Чаро кӯдакон бояд азоби ҷудошавии волидонро кашанд?
Хуршед МАВЛОНОВ,"ҶТ"
Талоқ ва ё аз ҳам ҷудошавии падару модар яке аз сабабҳои аслии бесаробон мондани фарзандон мебошад. Солҳои охир проблемаи мазкур бо сабабҳои гуногун авҷ гирифтааст. Бешубҳа, душвории калонтарини аз ҳам ҷудошавии волидайнро фарзандон аз сар мегузаронад. Падару модари аз ҳам ҷудошуда гирифтори оворагӣ, асабишавӣ ва масъалаҳои ба худ марбут шуда, эҳсосоти фарзандашонро нисбат ба ин омили ба онҳо қабулнопазир тамоман фаромӯш мекунанд.
Дар муҳити оилавие, ки ҳамарӯза волидайн бо ҳам дар муноқишаву низоъ ҳастанд, кӯдак ҳам пайваста зери фишори оилавӣ қарор гирифта, худро дар миён бадбахт меҳисобад. Тибқи як тадқиқоте, ки гурӯҳи олимон дар Амрико байни ҷавонони 18-23-сола дар бораи таъсири ҷудошавии волидон ба фарзандон гузарониданд, биступанҷ дарсади аз таълим дасткашида, аксарият ба ёрии равоншиносон муҳтоҷ шудаанд. Ба гуфтаи ин гурӯҳи олимон, падару модаре, ки қарори аз ҳам ҷудо шуданро гирифтаанд, 6 моҳ қабл аз талоқи расмӣ бояд кӯдакро зери назорати равоншинос бурда, ба дигаргуниҳои оянда тайёр кунанд, то кӯдак тавонад ҳодисаи мазкурро бе зиёни равонӣ паси сар кунад. Аммо таассуфангез аст, ки дар ҷомеаи мо аксарияти волидон танҳо аз худ меандешанд. Зимни талоқ ё ҷудошавӣ манфиати фарзандонро ками андар кам ба назар мегиранд. Дар зер саргузашти як нафар наврасеро бо номи Дилшод, сокини шаҳри Душанбе, аз забони худаш, меорем. Ӯ пас аз ҷудо шудани падару модараш азоби рӯҳӣ ва ҷисмонии зиёд кашида, аз хондан даст кашидааст. Маҷбур шудааст, ки аз хӯрдӣ баҳри пешбурди рӯзгори хона ба меҳнати ҷисмонии вазнин машғул шавад:
- То 10-солагӣ фикр мекардам, ҳеҷ оилае ба мисли мо хушбахт нест. Падарам дар бозорчаи назди хонаамон мева мефурӯхт. Доро набудем, аммо зиндагиамон мегузашт. Шояд ба падарам кораш мушкил буд, ки ҳар замон маро таъкид мекард, ки: “Писарам, хонданро ҳеҷ гоҳ тарк накун. Хону босавод шав, ҳатман ягон ҷо ба кор даро”. Ман ҳам дар навбати худ ин гапи падарамро пайваста дар хотир мегирифтаму дарсҳоямро мехондам. Дар миёни ҳамсинфон фарқкунанда будам. То синфи чорум баҳои 3 надоштам, ҳамеша муаллимон ба волидонам барои таҳсили хубам раҳмат мегуфтанд. Соли 2010 буд. Падарам пайваста дар хона такрор мекард, ки: “Занак, дигар бо ин савдо зиндагиро пеш бурда намешавад. Бояд ягон кори дигар ёбам ва ё ба Русия мардикорӣ равам”. Ҳамин тавр ҳам шуд. Падарам дар он сол ба муҳоҷират рафт. Аллакай баъди ду моҳи рафтани падарам суҳбаташ дар телефон бо модарам сард шуд. Модарам пул мепурсиду падарам аз набудани пул шиква карда, модарамро дашном медод. Падарам баъди шаш моҳи муҳоҷират ба хона баргашт. Акнун хонаи мо ғавғохонаро мемонд. Ҳар рӯз миёни падару модарам нофаҳмӣ шуда, ҷангу хархаша мешуд. Рафта-рафта кор то ҷое расид, ки волидонам аз ҳам ҷудо шуданд. Ману модарам ба хонаи бобоям рафтем, падарам бошад, хонаамонро фурӯхта, ба Маскав баргашт. Мо дар хонаи бобоям сарборӣ ҳисоб мешудем. Касе рӯи хушамон намедод ва то ҳол ҳамин тавр аст. Модарам намегузошт, ки ба дарс равам. Мегуфт, рафта кор карда, пул ёбам. Дар синфи шашум мехондам, ки дар бозори “Корвон” ба халтаҳои селофанфурӯшӣ машғул шудам. Дар як ҳафта ду-се маротиба ба мактам мерафтаму халос. Аз дарсҳо мегурехтам. Муаллимон зиёд шикоят мекарданд. Дигар аз ман на ҳамчун як аълохон, балки як нафари пайваста аз дарс мегурехтагӣ ва бесавод ёд мекарданд. Синфи ҳашт будам, ки дар бозори “Саховат” ба аробакашӣ шуруъ намудам. Барои мани кӯдак ин кор саҳл набуд. Аммо аз он ки модарам барои пул кор карданам ба ман чун модарандар муомила мекард, маҷбур будам, гирёну нолон бори дигаронро бо ароба то ба роҳи калон барораму ба ин висала пул кор кунам. Баъди хатми синфи 9 дигар ба мактаб нарафтам. Бо вуҷуди он ки зиёд хоҳиши таҳсил доштам, аммо имкон набуд. Шароити зиндагӣ ба ман даст намедод. Табиист, ки дар оила фазои нооромӣ ҳукм ронад, дилат ба ягон кор ҷӯш намезанад. Инак, се сол мешавад, ки кори ман дар ин ҷо аробакашист. Ягона роҳи пешбурди зиндагиамонро дар ҳамин кор мебинам. Дигар китобро дуруст хонда наметавонам, умедамро аз хондан кандаам. Фикрам пайваста дар он аст, ки бояд то бегоҳ 30-40 сомонӣ кор кунаму дар таънаву маломати модарам намонам. Имрӯз аз субҳ то соати 15 ҳамагӣ 16 сомонӣ кор кардаам. Ҳоло бояд паси корам равам. Чунки бо ин пули кам шабро паси дар рӯз мекунам...
Дилшод ягона нафаре нест, ки қурбони низоъҳои оилавӣ шудааст. Имрӯзҳо бозору роҳравҳои шаҳр пур аз кӯдакони ноболиғест, ки ба корҳои вазнини ҷисмонӣ машғуланд. Чаро кӯдакон бояд азоби ҷудошавии волидонро кашанд?
Хуршед МАВЛОНОВ,"ҶТ"
Хабарҳои дигар
Рӯзнома
Эзоҳи худро нависед