Тибқи иттилои Кумитаи рушди сайёҳии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон давоми се моҳи аввали соли 2026 шумораи шаҳрвандони хориҷие, ки бо назардошти ҳамаи ҳадафҳои сафар, аз ҷумла, хизматӣ, сайёҳӣ ва бо дигар мақсадҳо ба Ҷумҳурии Тоҷикистон ворид шудаанд, 439,4 ҳазор нафарро ташкил менамояд.

Ба иттилои манбаъ, аз шумораи умумии шаҳрвандони хориҷии ба Ҷумҳурии Тоҷикистон воридшуда 371 ҳазору 199 нафар ҳамчун сайёҳ ба қайд гирифта шудаанд, ки ин нишондиҳанда нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 20,94 фоиз зиёд мебошад. Аз ин шумора 343 ҳазору 994 нафар аз кишварҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил ва 27 ҳазору 189 нафар аз кишварҳои хориҷи дур ба ҷумҳурӣ ташриф овардаанд.
Инчунин, тибқи маълумоти Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар соли 2025 шумораи умумии шаҳрвандони хориҷие, ки бо назардошти ҳамаи ҳадафҳои сафар аз Ҷумҳурии Тоҷикистон дидан намудаанд, ба 2 миллиону 104,7 ҳазор нафар мерасад, ки нисбат ба соли 2024 тақрибан 400 ҳазор сайёҳ зиёдтар аст. Дар ин давра аз шумораи умумии мазкур 1 миллиону 784,4 ҳазор нафар ҳамчун сайёҳ арзёбӣ гардидаанд. Аз ин шумора 1 миллиону 634,5 ҳазор нафар ба кишварҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил ва 149,9 ҳазор нафар ба кишварҳои хориҷи дур рост меояд.
Абдукарим Қурбонзод, корманди Кумитаи рушди сайёҳӣ мегӯяд, ки таърихи пурғановату мероси бойи фарҳангӣ, табиати нодири серобуранг ва мавзеъҳои биҳиштосои Тоҷикистон заминаи устувори рушд барои соҳаи сайёҳӣ ба ҳисоб рафта, соҳаи мазкур ба сифати манбаи боэътимоди рушди иқтисодиёти миллӣ арзёбӣ мегардад. Аз ин лиҳоз, сайёҳӣ ҳамчун василаи собитшудаи ҷалби сармоягузории дохилию хориҷӣ, соҳаи таъсисдиҳандаи ҷойҳои нави корӣ, манбаи даромади аҳолӣ ва ғанигардонии буҷети давлатӣ дар рушди иқтисодию иҷтимоӣ саҳми назаррас дорад.
“Дар партави сиёсати созанда ва бун-ёдкоронаи Пешвои миллат соҳаи сайёҳӣ пайваста рушд ёфта, Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ин самти муҳими стратегӣ ба дастовардҳои назаррас ноил шуд ва дар арсаи байналмилалӣ соҳиби обрӯю эътибори хосса гардидааст”, - афзуд номбурда.
Ба назари ӯ, афзоиши шумораи сайёҳон дар соли 2025 пеш аз ҳама натиҷаи татбиқи пайгиронаи сиёсати давлатӣ дар самти рушди соҳаи сайёҳӣ мебошад. Зеро дар солҳои охир бо дастгирии бевоситаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон як қатор барномаҳо ва стратегияҳо қабул гардиданд, ки барои рушди инфрасохтор, беҳтар намудани фазои хизматрасонӣ ва муаррифии имкониятҳои сайёҳии кишвар заминаи мусоид фароҳам оварданд.
- Тибқи ҳадафҳои Стратегияи миллии рушд дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030 мероси бойи таърихию фарҳангии Тоҷикистон, табиати нодири он бо кӯлҳо, ҳайвоноту растаниҳои нодир, инчунин кӯҳҳои баланд, шарти муҳим барои рушди соҳаи сайёҳӣ ва афзоиши ҳиссаи соҳаи мазкур дар ММД-и кишвар маҳсуб меёбад, - таъкид намуд Абдукарим Қурбонзод.
Аз нигоҳи ӯ, Тоҷикистон ҳамчун кишвари дорои табиати нотакрор, кӯҳҳои баланд, пиряхҳо, чашмаҳои шифобахш ва фарҳанги қадима бештар мавриди таваҷҷуҳи сайёҳони хориҷӣ қарор гирифтааст. Ба андешаи вай, маҳз ҳамин омилҳо боис гардиданд, ки соли 2025 нишондиҳандаҳои соҳа ба таври назаррас беҳтар гардад.

САЙЁҲӢ ЯКЕ АЗ МАНБАҲОИ СЕРДАРОМАД БА ИҚТИСОДИ КИШВАР

Иқтисодчиён иброз медоранд, ки рушди соҳаи сайёҳӣ барои иқтисоди Тоҷикистон аҳамияти калон дорад. Ба он хотир, ки он пеш аз ҳама метавонад манбаи муҳими даромади асъори хориҷӣ ба кишвар гардад ва ба буҷети давлат фоидаи зиёд оварад. Ҳамчунин, бо зиёд шудани шумораи сайёҳон фаъолияти меҳмонхонаҳо, тарабхонаҳо, нақлиёт, ҳунарҳои мардумӣ ва дигар хизматрасониҳои соҳа низ фаъолтар мешаванд.
Шайдулло Қурбонов, иқтисодчӣ мегӯяд, ки ба рушди соҳаи сайёҳӣ ва ҷолибнокии соҳаи мазкур омилҳои чун иқтидори беназири табиӣ ва захиравии кишвар, мероси фарҳангӣ ва таърихӣ, зиёдшавии шумораи ширкатҳои сайёҳӣ, қувваи кории дорои маълумоти тахассусӣ, мавҷуд будани фурудгоҳҳои байналмилалӣ, роҳи оҳан ва роҳҳои автомобилгард низ ба таври мустақим ва ғайримустақим таъсир расонидаанд.
“Аз сӯи дигар, рушди соҳаи сайёҳӣ ба таъсиси ҷойҳои нави корӣ мусоидат мекунад, махсусан барои ҷавонон ва сокинони минтақаҳои кӯҳӣ. Ин соҳа имконият медиҳад, ки табиат, фарҳанг ва таърихи бойи Тоҷикистон ба ҷаҳониён муаррифӣ шавад ва ҳамзамон иқтисоди маҳаллӣ рушд ёбад. Аз ин рӯ, сайёҳӣ на танҳо як бахши хизматрасонӣ, балки яке аз роҳҳои муҳими рушди иқтисоди миллӣ ба ҳисоб меравад”, - гуфт Қурбонов.

ФАЪОЛИЯТИ ПУРСАМАРИ ШИРКАТҲОИ САЙЁҲӢ

Ба гуфтаи масъулини соҳа, солҳои охир ширкатҳои сайёҳӣ фаъолияти худро мутобиқ ба талаботи бозори байналмилалӣ такмил дода, хизматрасониҳои навро роҳандозӣ намудаанд, ки яке аз омилҳои муҳими ҷалби бештари сайёҳон ва рушди соҳаи сайёҳӣ ба шумор меравад. Онҳо бо пешниҳоди хизматрасониҳои босифат, муаррифии мавзеъҳои сайёҳӣ ва ташкили сафарҳои ҷолиб метавонанд таваҷҷуҳи сайёҳони дохиливу хориҷиро бештар намоянд.
Масъулин иброз доштанд, ки ҳоло як қатор ширкатҳо ба рушди туризми солимгардонӣ таваҷҷуҳи бештар зоҳир менамоянд, ки барои ҷалби сайёҳони хориҷӣ имконияти нав фароҳам меорад. Дар ду соли охир шумораи ширкатҳои сайёҳӣ дар кишвар афзоиш ёфта, даҳҳо субъекти нави хизматрасонии сайёҳӣ ба бозори хизмат-расонии сайёҳӣ ворид гардиданд.
Ба иттилои Кумитаи рушди сайёҳӣ, ҳоло дар бозори хизматрасонии сайёҳӣ беш аз 190 ширкати сайёҳӣ фаъолият намуда истодаанд. Минтақаҳои Бадахшон ва Суғд аз лиҳози рушди сайёҳии кӯҳӣ, экологӣ ва фарҳангӣ нисбатан фаъол мебошанд.
Ба гуфтаи масъулини Кумита, дар баробари ин, минтақаҳои Рашт, Зарафшон ва Хатлон низ тадриҷан ба самтҳои ҷолиби сайёҳӣ табдил ёфта истодаанд. Афзоиши шумораи ширкатҳо нишон медиҳад, ки бахши хусусӣ ба рушди соҳа таваҷҷуҳи бештар пайдо кардааст ва бозори хизматрасониҳои сайёҳӣ рақобатпазир мегардад.
Ин ҷо метавон аз зумраи чунин ширкатҳо аз ширкати ҶДММ “Ориент-Адвентур” ном бурд, ки аз соли 2004 инҷониб фаъолияти хуб дорад. Намояндаи ширкат Руслан Ҳамроқулов қайд намуд, ки онҳо барои мавсими нав омодагии ҷиддӣ гирифта истодаанд ва мехоҳанд як мавсими пурсамарро дар соли равон дошта бошанд.
Ба назари ӯ, яке аз роҳҳои ҷалби бештари сайёҳон ширкат дар намоишгоҳҳои байналмилалист, ки онҳо ҳамасола иштирокчии фаъоли чунин чорабиниҳои дохилию хориҷӣ ҳастанд.

ТАВАҶҶУҲ БА САЙЁҲИИ ДЕҲОТ ЗАРУР АСТ

Масъулин изҳор доштанд, ки айни замон аз ҷониби Кумитаи рушди сайёҳии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бо мақсади бартараф намудани мушкилоти мавҷуда ва беҳтар гардонидани сатҳу сифати хизматрасониҳо дар соҳаи сайёҳӣ, гурӯҳҳои корӣ таъсис дода шудаанд, ки ба таври мунтазам ба гузаргоҳҳои сарҳадӣ, инфрасохтори назди роҳҳо ва мавзеъҳои сайёҳии кишвар сафарбар мегарданд. Гурӯҳҳои мазкур ҷиҳати омӯзиш, таҳлил ва бартараф намудани камбудиҳои ҷойдошта, инчунин баланд бардоштани сатҳи хизматрасонӣ ба сайёҳони дохилию хориҷӣ тадбирҳои зарурӣ амалӣ менамоянд.
Абдукарим Қурбонзод зикр намуд, ки Кумита ҳамчунин вобаста ба такмили инфрасохтори сайёҳӣ, беҳтар намудани шароити қабули меҳмонон, рушди хизматрасониҳои замонавӣ ва фароҳам овардани муҳити мусоиди сайёҳӣ ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон як қатор таклифу пешниҳодҳои мушаххас манзур намудааст. Айни замон пешниҳодҳои мазкур аз ҷониби вазорату идораҳои дахлдор мавриди баррасӣ ва корбарӣ қарор доранд.
Ба назари иқтисодчиён, барои рушди бештари соҳа лозим аст, ки як қатор чораҳои зарурӣ аз ҷониби масъулини соҳа андешида шавад.
Аз ҷумла, дар минтақаҳои гуногуни ҷумҳурӣ бунёд намудани боғҳо, ба мисли боғи дастовардҳои фарҳангӣ, ҳунарҳои мардумӣ, боғҳои таърихи ҳунарҳои меъмории миллати тоҷик.
Ба назари Шайдулло Қурбонов, иқтисодшинос, аз таҷрибаи давлатҳои пешсафи сайёҳӣ истифода мебояд, зеро дар замони пешрафти саноат вазъи экологии шаҳрҳои бузург бениҳоят нохуб мешавад ва ҷараёни ҳаракати аҳолии шаҳр ба ҳудудҳои беруназшаҳрӣ зиёд мегардад, ки ин боиси пайдоиши шакли нави сайёҳӣ, яъне сайёҳии деҳот гардидааст.
- Аз ин рӯ, бо истифода аз таҷрибаи чунин давлатҳо монанди Австрия, Лаҳистон, Чин, Куриё, Ҷопон, Фаронса муҳим аст, то дар ҷумҳурии мо низ ба сайёҳии деҳот диққати ҷиддӣ дода шавад. Зарурати ташкили деҳаҳои ибратбахши сайёҳӣ ба миён омадааст, ки ин деҳаҳо бо маблағгузории марказонидашуда, пурра бо инфрасохтори сайёҳӣ таъмин бошанд.

Гулафшон КАРИМОВА, “ҶТ”