ҶОМЕА
Чоршанбе 06 Май 2026 09:22
Ба наздикӣ дар кишвар нишастҳои матбуотӣ оғоз мегарданд ва роҳбарони вазорату идораҳо аз фаъ-олияти шашмоҳаи худ ба намояндагони ВАО ҳисобот пешниҳод менамоянд.
Нишастҳои матбуотӣ имконияти муҳим ҷиҳати дарёфти иттилоот барои рӯзноманигорон маҳсуб мешаванд. То кадом андоза рӯзноманигорон аз он самаранок истифода мекунанд, аз касбияти намояндагони ВАО бастагӣ дорад...
Бархе аз рӯзноманигорон бар он назаранд, ки нишастҳои матбуотӣ имконияти хубест барои рушди робитаи ҷомеа бо мақомоти давлатӣ, баррасии масъалаҳои муҳим ва шаффофият.
Бахтиёр Ҳошимзода, доктори илмҳои филология, декани факултети журналистикаи ДМТ чунин назар дорад, ки нишастҳои матбуотӣ аз як тараф барои ба ҳам омадани журналистон мусоидат менамояд, то ҳамдигарро аз наздик бубинанду аз аҳволи ҳамдигар бохабар шаванд. Аз ҷониби дигар, аз сӯйи давлату Ҳукумат ин як дастгириву тарафдорӣ аз ҷомеаи журналис-тии кишвар ба ҳисоб меравад. Ба маънои дигар давлат барои журналистон ин имконияту шароитро ба вуҷуд овардааст. Аз он то кадом андоза истифода карда тавонистан ба журналистон вобастагӣ дорад.
- Бояд ҳар як журналист аз нишастҳо аз мавқеи ватандӯстиву созандагиву ваҳдати миллӣ, ки дар маҷмуъ омилҳои пешрафту шукуфоии ватани азизамон мебошанд, истифода карда тавонад. Дастоварду комёбиҳо ва дигар ҷузъиёти ба масъала дахлдор аз мавқеи иҷтимоӣ баҳогузорӣ карда шавад. Журналист бояд тавре муносибат кунад, ки ҳар як матлаби ӯ барои манфиати умумӣ нигаронида шуда бошад, - зикр дошт Бахтиёр Ҳошимзода.
Ӯ ҳамчунин гуфт, ки дар нишастҳо саволгузорӣ бояд тавре гузошта шаванд, ки паҳлуҳои номаълум равшан гарданд. Идораи ҳар як расона вобаста ба самтҳо хабарнигорони худро ба нишастҳо равона мекунанд, ки ин ҷиҳат натиҷаи мусбат медиҳад.
- Касбияти журналист дар шароити феълӣ қабл аз ҳама ба дараҷаи мутолиаву шиносоӣ ба саҳифаҳои воситаҳои ахбор робита дорад. Яъне, бохабарӣ беҳтар аз бехабарист, - илова намуд декани факултети журналистика.
Саъдӣ Маҳдӣ, директори Академияи ВАО дар ин бора бар он назар аст, ки рӯзноманигор ба нишасти матбуотӣ бояд бо тайёрии ҷиддӣ иштирок намояд. Соҳаро бояд хуб омӯзад. Мушкил, камбудӣ ва нуқсонҳоро донад.
- Мутаассифона, баъзе рӯзноманигорон соҳаро хуб намедонанд, бинобар ин дар нишастҳо фаъол нестанд. Ҷуръат надоранд. Беҷуръатии рӯзноманигор ба фориғболии роҳбар оварда мерасонад. Рӯзноманигор бояд этикаи касбии журналистиро хуб донад. Манфиатҳои давлату миллатро аз манфиатҳои шахсӣ, кинаву ҳасад боло гузоранд. Умуман, рӯзноманигор набояд қасосгир бошад, туҳмату буҳтон накунад. Бояд ҳақиқтнигор бошад. Бо саволҳои кӯтоҳу манфиатовар мусаллаҳ шуда бошад. Агар дар кадом соҳае набошад, як бахши хурди ҳамон корхонаро ошкор кунад, саҳми ӯ дар ободонӣ андаке мушоҳида мешавад, - иброз дошт ӯ.
Хабарнигори радиои “Ховар” Манижа Баҳромзод бошад, ба он назар аст, ки рӯзноманигорон дар нишастҳои матбуотӣ ба саволҳои худ бештар ба шакли умумӣ посух мегиранд. Масъулин ҳарчанд ба таври мушаххас ба баъзе саволҳои рӯзноманигорон ҷавоб дода натавонанд ҳам, аммо дар маҷмуъ кӯшиш мекунанд, ки паҳлуҳои гуногуни мавзӯъро шарҳу тавзеҳ дода, ба таври умумӣ ба савол ҷавоб гардонанд ва рӯзноманигор бе ҷавоб намемонад.
Аммо, Саидэҳсони Ҷалолиён, сармуҳаррири радиои “Фарҳанг” мегӯяд, ки чун ВАО-и кишвар дар ҳар самт мутахассис надорад, ба бархе нишастҳо журналисте меояд, ки аз он сохтор ва кори он маълумот надорад ва онро самаранок истифода бурда наметавонад.
Ҳамчунин ба гуфти ҳамсуҳбати мо дар давоми нишастҳои матбуотӣ рӯзноманигорон дар баъзе ҳолатҳо ба саволҳои худ посух мегиранд, вале мутаассифона дар баъзе ҳолатҳои дигар не. Дар бархе маворид роҳбари вазорат ё кумитаву дигар ниҳодҳо манфиатдор нестанд, то ба баъзе суолҳо посухи дақиқ диҳанд ва мавӯъро ба дигар самт мекашонанд ё умуман чизе намегӯянд.
-Мутаассифона, рӯзноманиго-рон ба таври зарурӣ аз зарфиятҳои нишасти матбуотӣ истифода намебаранд. Вақте аз як расона як рӯзноманигор ба ҳаммаи нишастҳо меравад оё метавонад дар ҳама нишаст фаъол бошад? Дар ҳоле, ки дар як рӯз 3-4 нишаст баргузор мешавад. Ҳамин гуна ҳамкасбонро мебинем, ки ҳатто аз бархе нишастҳо як хабар ҳам пахш намекунанд. Бояд зикр намуд, ки шунаванда ё бинандаву хонанда умедвор аст, ки рӯзноманигори расонаи ӯ пайгирӣ мекарда масоили мубрамро дар нишастҳо ба миён мегузорад, аммо дар баъзе ҳолатҳо ҳамкасбон ин тарафи масъаларо аҳамият намедиҳанд, - гуфт номбурда.
Малика МУҚАДАМОВА, “ҶТ”
Нишастҳои матбуотӣ имконияти муҳим ҷиҳати дарёфти иттилоот барои рӯзноманигорон маҳсуб мешаванд. То кадом андоза рӯзноманигорон аз он самаранок истифода мекунанд, аз касбияти намояндагони ВАО бастагӣ дорад...
Бархе аз рӯзноманигорон бар он назаранд, ки нишастҳои матбуотӣ имконияти хубест барои рушди робитаи ҷомеа бо мақомоти давлатӣ, баррасии масъалаҳои муҳим ва шаффофият.
Бахтиёр Ҳошимзода, доктори илмҳои филология, декани факултети журналистикаи ДМТ чунин назар дорад, ки нишастҳои матбуотӣ аз як тараф барои ба ҳам омадани журналистон мусоидат менамояд, то ҳамдигарро аз наздик бубинанду аз аҳволи ҳамдигар бохабар шаванд. Аз ҷониби дигар, аз сӯйи давлату Ҳукумат ин як дастгириву тарафдорӣ аз ҷомеаи журналис-тии кишвар ба ҳисоб меравад. Ба маънои дигар давлат барои журналистон ин имконияту шароитро ба вуҷуд овардааст. Аз он то кадом андоза истифода карда тавонистан ба журналистон вобастагӣ дорад.
- Бояд ҳар як журналист аз нишастҳо аз мавқеи ватандӯстиву созандагиву ваҳдати миллӣ, ки дар маҷмуъ омилҳои пешрафту шукуфоии ватани азизамон мебошанд, истифода карда тавонад. Дастоварду комёбиҳо ва дигар ҷузъиёти ба масъала дахлдор аз мавқеи иҷтимоӣ баҳогузорӣ карда шавад. Журналист бояд тавре муносибат кунад, ки ҳар як матлаби ӯ барои манфиати умумӣ нигаронида шуда бошад, - зикр дошт Бахтиёр Ҳошимзода.
Ӯ ҳамчунин гуфт, ки дар нишастҳо саволгузорӣ бояд тавре гузошта шаванд, ки паҳлуҳои номаълум равшан гарданд. Идораи ҳар як расона вобаста ба самтҳо хабарнигорони худро ба нишастҳо равона мекунанд, ки ин ҷиҳат натиҷаи мусбат медиҳад.
- Касбияти журналист дар шароити феълӣ қабл аз ҳама ба дараҷаи мутолиаву шиносоӣ ба саҳифаҳои воситаҳои ахбор робита дорад. Яъне, бохабарӣ беҳтар аз бехабарист, - илова намуд декани факултети журналистика.
Саъдӣ Маҳдӣ, директори Академияи ВАО дар ин бора бар он назар аст, ки рӯзноманигор ба нишасти матбуотӣ бояд бо тайёрии ҷиддӣ иштирок намояд. Соҳаро бояд хуб омӯзад. Мушкил, камбудӣ ва нуқсонҳоро донад.
- Мутаассифона, баъзе рӯзноманигорон соҳаро хуб намедонанд, бинобар ин дар нишастҳо фаъол нестанд. Ҷуръат надоранд. Беҷуръатии рӯзноманигор ба фориғболии роҳбар оварда мерасонад. Рӯзноманигор бояд этикаи касбии журналистиро хуб донад. Манфиатҳои давлату миллатро аз манфиатҳои шахсӣ, кинаву ҳасад боло гузоранд. Умуман, рӯзноманигор набояд қасосгир бошад, туҳмату буҳтон накунад. Бояд ҳақиқтнигор бошад. Бо саволҳои кӯтоҳу манфиатовар мусаллаҳ шуда бошад. Агар дар кадом соҳае набошад, як бахши хурди ҳамон корхонаро ошкор кунад, саҳми ӯ дар ободонӣ андаке мушоҳида мешавад, - иброз дошт ӯ.
Хабарнигори радиои “Ховар” Манижа Баҳромзод бошад, ба он назар аст, ки рӯзноманигорон дар нишастҳои матбуотӣ ба саволҳои худ бештар ба шакли умумӣ посух мегиранд. Масъулин ҳарчанд ба таври мушаххас ба баъзе саволҳои рӯзноманигорон ҷавоб дода натавонанд ҳам, аммо дар маҷмуъ кӯшиш мекунанд, ки паҳлуҳои гуногуни мавзӯъро шарҳу тавзеҳ дода, ба таври умумӣ ба савол ҷавоб гардонанд ва рӯзноманигор бе ҷавоб намемонад.
Аммо, Саидэҳсони Ҷалолиён, сармуҳаррири радиои “Фарҳанг” мегӯяд, ки чун ВАО-и кишвар дар ҳар самт мутахассис надорад, ба бархе нишастҳо журналисте меояд, ки аз он сохтор ва кори он маълумот надорад ва онро самаранок истифода бурда наметавонад.
Ҳамчунин ба гуфти ҳамсуҳбати мо дар давоми нишастҳои матбуотӣ рӯзноманигорон дар баъзе ҳолатҳо ба саволҳои худ посух мегиранд, вале мутаассифона дар баъзе ҳолатҳои дигар не. Дар бархе маворид роҳбари вазорат ё кумитаву дигар ниҳодҳо манфиатдор нестанд, то ба баъзе суолҳо посухи дақиқ диҳанд ва мавӯъро ба дигар самт мекашонанд ё умуман чизе намегӯянд.
-Мутаассифона, рӯзноманиго-рон ба таври зарурӣ аз зарфиятҳои нишасти матбуотӣ истифода намебаранд. Вақте аз як расона як рӯзноманигор ба ҳаммаи нишастҳо меравад оё метавонад дар ҳама нишаст фаъол бошад? Дар ҳоле, ки дар як рӯз 3-4 нишаст баргузор мешавад. Ҳамин гуна ҳамкасбонро мебинем, ки ҳатто аз бархе нишастҳо як хабар ҳам пахш намекунанд. Бояд зикр намуд, ки шунаванда ё бинандаву хонанда умедвор аст, ки рӯзноманигори расонаи ӯ пайгирӣ мекарда масоили мубрамро дар нишастҳо ба миён мегузорад, аммо дар баъзе ҳолатҳо ҳамкасбон ин тарафи масъаларо аҳамият намедиҳанд, - гуфт номбурда.
Малика МУҚАДАМОВА, “ҶТ”














Эзоҳи худро нависед