Ё роҳи тайкардаи Шаҳина дар ҷодаи расидан ба ин комёбӣ

Ӯ дар миёни кӯҳҳои сарбафалаки Боми ҷаҳон ба дунё омадааст. Дар сарзамине, ки обҳояш мусаффо, ҳавояш форам ва табиаташ нотакрор аст. Ӯ дар чунин муҳит дар оилаи муҳандис чашм ба олами ҳастӣ кушодаву нахустин орзуҳои кӯдаконааш шакл гирифтаанд.

Меҳри китоб аз айёми кӯдакӣ дар дили нозукаш ҷо гирифтааст. Падарау модараш, ки аввалин роҳнамо ва ҳамнишини орзуҳояш буданд, бо хондани афсонаҳо ҷаҳони дигареро барояш боз карданд. Ҷаҳоне пур аз маънӣ, андеша ва рӯшноӣ. Аз ҳамон лаҳзаҳо китоб барояш ҳамсафари доимии зиндагӣ гардид.

Шаҳина Мабатқадамова аст қаҳрамони ин нигоштаҳо. Ӯ сокини ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон мебошад. Аз синфи якум то синфи 6 дар муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №11 таҳсил намуда, аз синфи 7 то инҷониб дар муассисаи таълимии давлатии Мактаби президентӣ таҳсил карда истодааст.

Ӯ аввалин қадамҳои худро ба Озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” дар бахши адабиёти бачагона дар соли 2020 гузошт. Омодагиҳояш ҷиддӣ буданду азмаш қавӣ. Ҳарчанд расид то даври вилоятиву соҳиби мақоми арзанда гашт, аммо аз худ қаноатманд набуду мехост малакаи худро дар сатҳи ҷумҳуриявӣ муаррифгар бошад. Чун синнаш бузургтар гашт, тасмим гирифт, ки ба “Номинатсияи адабиёти классикӣ” гузарад, то ҷаҳони маънавии худро бо осори бузургон боз ҳам ғанӣ гардонад.

Ҳамин тавр, Шаҳина Мабатқадамова яке аз иштирокчиёни фаъоли ин озмун гашт. Солҳои баъдӣ низ ширкат карда, талош мекард, то ба гирифтани “Шоҳҷоиза” мушарраф гардад. Билохира, соли қабл дар маросими ҷамъбастии Озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” номи ӯ ҳамчун ғолиби “Шоҳҷоиза” дар номинатсияи “Адабиёти классикӣ” садо дод. Шодиву нишоташ беандоза буд. Зеро аввалин иштирокчие буд, ки Шоҳҷоизаи ин озмунро то Боми ҷаҳон бурд.

Ӯ беш аз 150 ғазал, 180 рубоӣ, 400 байт қасида, 800 байту достон, 200 навъҳои шеърӣ, 30 асари насрӣ ва инчунин чанде аз асарҳои адабиёти муосир ва ҷаҳонро низ аз худ кардааст.

Шаҳина бо завқ мегӯяд, ки аз миёни тамоми китобҳое, ки то имрӯз мутолиа намудааст, бештар аз ҳама асари “Гулистон”- и шайх Саъдии Шерозӣ ба ӯ таъсир расонидааст. Сабаби асосии интихоби ин асар дар он аст, ки он саросар аз панду ҳикмат ва ахлоқи ҳамидаи инсонӣ иборат буда, барои тарбияи шахсият ва шинохти роҳи дурусти зиндагӣ беҳтарин роҳнамо мебошад.
Ӯ дӯстдори ашъори Мавлоно ва Саъдӣ мебошад ва аз ашъори пурғановати онҳо илҳом мегирад: “Барои ман интихоби яке аз онҳо душвор аст, зеро ҳарду дар адабиёти мо ҷойгоҳи хос доранд. Мавлоно бо парвози андеша ва Саъдӣ бо пандҳои ахлоқии худ роҳнамои мананд”.

Иштирок дар озмун ба ӯ эътимод ба худ ва ҷуръати суханронӣ дар назди ҷамеаро омӯзонид. Дарк намуд, ки мутолиа танҳо барои дониш нест, балки он ҷаҳонбинии инсонро васеъ ва нутқро равон мекунад.

Ӯ бо шодмонӣ мегӯяд: “Одатан дар як рӯз 4 - 5 соат ба мутолиа машғул мешавам. Ин вақтро тавре тақсим кардаам, ки ҳам барои такрори асарҳои классикӣ ва ҳам барои омӯхтани адабиёти нав фурсат дошта бошам”.

Ҳангоми омодагӣ ба Озмуни “Фурӯғ...” ӯ пеш аз ҳама аз тарафи Мактаби президентии шаҳри Хоруғ дастгирӣ ёфтааст: “Устодони азизам бо маслиҳатҳои пурарзиш ва фароҳам овардани шароити мусоид маро руҳбаланд менамуданд. Инчунин, барои васеъ намудани доираи мутолиа аз захираҳои китобхонаҳои вилоятӣ ва шаҳрӣ низ истифода бурдам”.

Шаҳина ҳамчунин майл дорад ба ёддоштнависӣ ва натиҷаи кор бо ин усулро барои худ назаррас мешуморад.
- Ҳангоми хондан нуктаҳои муҳим, калимаҳои нав ва байтҳои таъсирбахшро дар дафтари махсус қайд мекардам ва кӯшиш менамудам мазмуни ҳар як ҳикояро дар зеҳнам хулоса кунам, то ҳангоми суҳбат бо ҳакамон онро бо лаҳни худ нақл карда тавонам”, - гуфт дар идома.

Таассуроташ аз озмун хеле зиёд аст. Пеш аз ҳама аз зебоии шаҳри Душанбе илҳом гирифтааст. Ҳамчунин, дарк намудааст, ки Тоҷикистон ҷавонони зиёди лаёқатманд дорад. Ба гуфтаи ӯ доварон хеле сахтгир буданд ва озмун шаффоф гузашт. Ӯ таъкид мекунад, ки ғолиб шудан дар чунин озмун осон нест, зеро беҳтарин довталабон аз тамоми кишвар иштирок мекунанд.
Номинатсияи “Адабиёти классикӣ”, ки ӯ интихоб намуда буд, яке аз душвортарин бахшҳо маҳсуб меёбад, зеро на танҳо аз ёд донистан, балки маънидод ва таҳлили амиқи осорро талаб мекунад.

Ӯ ба иштирокчиёни оянда маслиҳат медиҳад, ки китобро на танҳо барои озмун ё ҷоиза, балки барои ташаккули шахсияти худ бихонанд. Муҳим аст, ки мутолиаро аз асарҳои сода оғоз кунанд ва ба маънои амиқи ҳар як ҷумла диққат диҳанд. Китобхониро бояд ба як одати ҳамешагии зиндагӣ табдил диҳанд.

Шаҳина ба ин назар аст, ки дар замони рушди босуръати технология танҳо бо ёрии китоб ҷавонон метавонанд, ахлоқи ҳамидаи худро тақвият бахшанд, соҳиби фикри мустақил гарданд ва саҳми худро дар рушди соҳаҳои гуногуни кишвар гузоранд.

Ӯ ба дидори Пешвои миллат мушарраф гардидааст, ки яке аз орзуҳои деринааш буд. Чуноне худ бо хушнудӣ ёд оварда, гуфт: “Соли 2021 буду дар синфи 6-ум таҳсил мекардам. Пешвои миллат ба ВМКБ ташриф оварданд ва бо мардум мулоқот намуданд. Хушбахтона, ман низ он ҷо ҳузур доштам ва сухнаронӣ намудам. Ҷаноби Олӣ маро ба наздашон хонданд ва таъкид карданд, ки “хуб таҳсил кун, ман туро дастгирӣ мекунам””.

Ин барояш аввалину охирин дидор набуд: “Соли 2025 низ дидори Ҷаноби Олӣ бароям насиб гардид ва аз ин хеле сарфарозам. Суханони падаронаи Ҷаноби Олӣ ин бор низ маро бисёр руҳбаланд намуд ва аз ҳамон вақт ба талоши бештар пардохтам”.

Мақсади асосии ӯ дар оянда ин истифодаи дониши андӯхтааш барои шукуфоии Ватани азизамон мебошад. Имсол нияти иштирок дар озмуни “Шоҳномахонӣ” - ро дорад ва мехоҳад таҳсилашро дар зинаҳои баланд идома дода, ҳамчун мутахассиси соҳибмаърифат ба воя расад.

Шаҳина дар охири суҳбат гуфт: “Чунин озмунҳо барои мо-ҷавонон на танҳо як сабқат, балки равзанае ба сӯйи худшиносӣ гардид. Ташаббусҳои пайвас-таи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон боис гардиданд, ки китоб дубора ба хонадони ҳар як тоҷик ворид шавад. Мо ваъда медиҳем, ки хуб таҳсил намуда, бо дониши амиқ ва ахлоқи ҳамида дар шукуфоиву пешрафти Тоҷикистони гулбадомонамон саҳми арзандаи худро мегузорем”.

Малика МУҚАДДАМОВА, “ҶТ”