ҶОМЕА
Шанбе 02 Май 2026 12:33
Турамо Ғуломалиеваро аз овонӣ донишҷӯӣ мешиносам. Мо дар бахши рӯзноманигории факултети филологияи ДДХ ба номи М. Назаршоев якҷо таҳсил намудем. Ӯ дониши фаровон дошту ҳамеша кӯшиш мекард, ки аз ҳама пеш ба саволи омӯзгорон ҷавоб гардонад. Зеҳнаш фавқуллода буд ва аз иҷрои ҳар масъулият ба зудӣ мебаромад. Донишгоҳро бо дипломи аъло ба итмом расонида, фаъолияти минбаъдаашро бо касби омӯзгорӣ пайванд намуд. Имрӯз шогирдонаш дар озмунҳои ҷумҳуриявӣ иштирок намуда, сазовори ҷойҳои намоён мегарданд.
Дар зимн бо Турамо Ғуломалиева оид ба дастовардҳои меҳнатиаш ҳамсуҳбат гардидем ва онро манзури хонандагон мегардонем
- Ба назаратон касби омузгорӣ чӣ мушкилиҳо дорад ва чаро онро интихоб кардед?
- Мегӯянд омузгорӣ касб аст, аммо розӣ шудан ба ин ақида кори баҳсталаб мебошад. Омӯзгорӣ ин шуғл нест, омӯзгорӣ ишқ аст. Агар онро чун воситаи рӯзгузаронӣ интихоб намудаӣ, раҳояш кун. Агар ишқи туст, муборакат бод. Л.Н.Толстой гуфта будаст, ки “Беҳтарин омӯзгор онест, ки меҳру муҳаббат нисбати шогирдонаш муттаҳид намояд”.
Ба фикрам на ҳар кас омӯзгор шуда метавонад, танҳо он шахсоне, ки қалби пур аз меҳр дорои сабру таҳаммул ва ба роҳи интихобкардаашон содиқона хизмат менамояд, метавонад омӯзгор шаванд. Дар хурдсолӣ омӯзгор шуданро дар дил доштам. Дар вақти мактабхонӣ ба ҳар як ҳарфи муаллим бодиқат гӯш медодам, дӯст медоштам, ки ба ҷояш аз пеш рафта, бо кӯдакон суҳбат кунам. Орзуям ҳамин буд, ки омӯзгор шавам. Азбаски таҳсиламон дар донишгоҳ ба низоми нави чорсола гузашт, баъди хатм бароям ихтисоси муаллимаи фанни забон ва адабиётро доданд. Хушбахтона, орзуи деринаам, ки омӯзгор мешавам, амалӣ шуд ва аз он дар зиндагиям саодат ва эҳтироми ҷомеаро ба даст овардам.
- Шогирди шумо соли 2024 дар озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” соҳиби “Шоҳҷоиза” гардид. Ин сахткӯшии ӯ буд, ё талоши шумо?
- Дар масири илму дониш ҳиссаи омӯзгор зиёд аст, аммо, ҳамаи муваффақият танҳо баъди меҳнату заҳматҳои хонанда ба даст меояд. Соли таҳсили 2020, ки дар МТМУ №11-и ноҳияи Шуғнон фаъолият доштам, Шаҳина Мабатқадамова дар озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” бори аввал иштирок намуда, дар сатҳи ҷумҳурӣ аз вилоят сазовори ҷойи аввал гардид. Баъдан, дар озмунҳои ҷумҳуриявии библиомарафон таҳти унвони “Ҳамнишине беҳ аз китоб махоҳ” зинаи якум ва "Маснавихонӣ", ки дар ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ баргузор шуд, ҷойи дуюмро ба даст оварданд. Имрӯз мо ба озмуни ҷумҳуриявии "Шоҳномахонӣ" омодагии ҳаматарафа дида истодаем ва кӯшиш ба харҷ медиҳем, ки пирӯзиро ба даст орем.
-Соли гузашта низ бо шогирдонатон дар озмун бомуваффақият баромад намудед?
- Бале, ман аз он ифтихормандам, ки соли сипаришуда шогирдонам дар озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” иштирок карда, хонандаи синфи 11- и Муассисаи таълими давлатии Мактаби Президенти барои хонандагони болаёқат Мажнунзода Сорбон аз рӯйи номинатсияи хондан ва аз ёд намудани адабиёти классик сазовори ҷойи дуюм ва Алимшоева Ҷаҳоннамо аз рӯи адабиёти классик сазовори ҷойи ифтихорӣ гардиданд.
Ин натанҳо дастовези хотирмон аст, балки барои баланд бардоштани обруи муассиса ва колективи он маҳсуб меёбад. Албатта, кудакон бештар тақлидгар мешаванд. Ҳамин ки диданд ҳамсинфашон дар озмунҳо ҷо гирифта, дар ҳар қадам раҳмат мешунавад, дигарон низ кӯшиш мекунанд, ки мисли ӯ таҳсину офарин шунаванд. Иштироки як наафр дар озмун ва сазовори ҷои муайян гардидан, ҳар шахсро рӯҳу қувват мебахшад, дилашро ба касбу меҳнат гарм мекунад ва дар ҷомеа шӯҳтарёр мегардонад.
- Озмуни “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” майдонест, ки чеҳраҳои китобдону китобхонро муаррифӣ менамояд. Назари Шумо дар ин бора чӣ гуна аст?
- Ҳашт сол аст, ки дар тамоми қаламрави кишвар озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” баргузор гардида истодааст. “Фуруғи субҳи доноӣ китоб аст” озмунест, ки ҳамасола ба пойтахти гулбадомонамон шаҳри Душанбе баҳори китоб меоварад.
Маҳз ташаббуси Пешвои миллат буд, ки имрӯз дар замири ҳар як пиру барнои Тоҷикистон шавқи китобхонӣ афзудааст ва моро лозим аст , ки ин падидаи хушояндро чун аниси кунҷи танҳоӣ интихоб намоем, чунки фурӯғи субҳи доноӣ, фурӯғи Тоҷикистон аст. Дар муддати баргузории ин озмун, чӣ қадар мардум, аз ҷумла хонандагони муассисаҳои таҳсилоти ҳамагонӣ ба мутоилаи китоб шавқу ҳавас пайдо намуданд. Мо миллати китобдор ҳастем, мо бояд ҳамеша дар ҷустуҷӯи илму дониш бошем. Аз ин рӯ, моро зарур аст, ки иқдоми Роҳбари хирадсолори миллатро дар амал амалӣ созем ва ҷомеаи худро аз илму дониш баҳравар намоем.
- Ба фикрам имрӯз аз китоб дида, таваҷҷуҳи насли наврасу ҷавон ба интернет бештар аст. Оё ин ба мутоилаи китоб таъсир намерасонад?
- Дуруст аст, ки интернет имрӯз фазои ҷомеаро пур кардааст. Мо имрӯз ҳаёти худро бе он тасаввур карда наметавонем. Дар интернет ҳама чизро метавон пайдо кард, маълумоти даркориро метавонем аз он боргирӣ кунем, аммо, мақому манзалати китоб дигар аст. Хондан аз интернет мисли хӯроки бенамак аст. Китоб дар ҳама давру замон дар ҷойи аввал қарор дошт. Мутолиаи китоб, ба даст гирифтани он ва ҳатто, буйи коғазаш ба кас ҳаловат мебахашд. Ман ба он назар нестам, ки интернет мавқеи китобро дар ҷамъият танг кунад.
Аз ҳамин лиҳоз, Сарвари давлатамон инро ба назар гирифта, ба хотири эҳёи анъанаҳои хоси ниёгони мо, озмуни китобхониро эълон намуданд ва умедворам, ки ин майдони бузург насли моро аз андешаҳои бад дур сохта, ба роҳи омӯхтани саводу дониш роҳнамоӣ мекунад.
Озмуни ҷумҳуриявии “Фуруғи субҳи доноӣ китоб аст” аллакай ҳамасола чун иди китоб аст, моро лозим аст, то ба ин ҷашн омодагии ҷиддӣ бинем. Аз ин лиҳоз, аз ҳарвақта дида бештару беҳтар фаъолият намуда, шогирдони дигарро низ дар майдони ин озмун ва дигар ҷодаҳои ҳаёт ба камол расонем.
Садоншо ҶАНОБИЛШОЕВ, “ҶТ”
Дар зимн бо Турамо Ғуломалиева оид ба дастовардҳои меҳнатиаш ҳамсуҳбат гардидем ва онро манзури хонандагон мегардонем
- Ба назаратон касби омузгорӣ чӣ мушкилиҳо дорад ва чаро онро интихоб кардед?
- Мегӯянд омузгорӣ касб аст, аммо розӣ шудан ба ин ақида кори баҳсталаб мебошад. Омӯзгорӣ ин шуғл нест, омӯзгорӣ ишқ аст. Агар онро чун воситаи рӯзгузаронӣ интихоб намудаӣ, раҳояш кун. Агар ишқи туст, муборакат бод. Л.Н.Толстой гуфта будаст, ки “Беҳтарин омӯзгор онест, ки меҳру муҳаббат нисбати шогирдонаш муттаҳид намояд”.
Ба фикрам на ҳар кас омӯзгор шуда метавонад, танҳо он шахсоне, ки қалби пур аз меҳр дорои сабру таҳаммул ва ба роҳи интихобкардаашон содиқона хизмат менамояд, метавонад омӯзгор шаванд. Дар хурдсолӣ омӯзгор шуданро дар дил доштам. Дар вақти мактабхонӣ ба ҳар як ҳарфи муаллим бодиқат гӯш медодам, дӯст медоштам, ки ба ҷояш аз пеш рафта, бо кӯдакон суҳбат кунам. Орзуям ҳамин буд, ки омӯзгор шавам. Азбаски таҳсиламон дар донишгоҳ ба низоми нави чорсола гузашт, баъди хатм бароям ихтисоси муаллимаи фанни забон ва адабиётро доданд. Хушбахтона, орзуи деринаам, ки омӯзгор мешавам, амалӣ шуд ва аз он дар зиндагиям саодат ва эҳтироми ҷомеаро ба даст овардам.
- Шогирди шумо соли 2024 дар озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” соҳиби “Шоҳҷоиза” гардид. Ин сахткӯшии ӯ буд, ё талоши шумо?
- Дар масири илму дониш ҳиссаи омӯзгор зиёд аст, аммо, ҳамаи муваффақият танҳо баъди меҳнату заҳматҳои хонанда ба даст меояд. Соли таҳсили 2020, ки дар МТМУ №11-и ноҳияи Шуғнон фаъолият доштам, Шаҳина Мабатқадамова дар озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” бори аввал иштирок намуда, дар сатҳи ҷумҳурӣ аз вилоят сазовори ҷойи аввал гардид. Баъдан, дар озмунҳои ҷумҳуриявии библиомарафон таҳти унвони “Ҳамнишине беҳ аз китоб махоҳ” зинаи якум ва "Маснавихонӣ", ки дар ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ баргузор шуд, ҷойи дуюмро ба даст оварданд. Имрӯз мо ба озмуни ҷумҳуриявии "Шоҳномахонӣ" омодагии ҳаматарафа дида истодаем ва кӯшиш ба харҷ медиҳем, ки пирӯзиро ба даст орем.
-Соли гузашта низ бо шогирдонатон дар озмун бомуваффақият баромад намудед?
- Бале, ман аз он ифтихормандам, ки соли сипаришуда шогирдонам дар озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” иштирок карда, хонандаи синфи 11- и Муассисаи таълими давлатии Мактаби Президенти барои хонандагони болаёқат Мажнунзода Сорбон аз рӯйи номинатсияи хондан ва аз ёд намудани адабиёти классик сазовори ҷойи дуюм ва Алимшоева Ҷаҳоннамо аз рӯи адабиёти классик сазовори ҷойи ифтихорӣ гардиданд.
Ин натанҳо дастовези хотирмон аст, балки барои баланд бардоштани обруи муассиса ва колективи он маҳсуб меёбад. Албатта, кудакон бештар тақлидгар мешаванд. Ҳамин ки диданд ҳамсинфашон дар озмунҳо ҷо гирифта, дар ҳар қадам раҳмат мешунавад, дигарон низ кӯшиш мекунанд, ки мисли ӯ таҳсину офарин шунаванд. Иштироки як наафр дар озмун ва сазовори ҷои муайян гардидан, ҳар шахсро рӯҳу қувват мебахшад, дилашро ба касбу меҳнат гарм мекунад ва дар ҷомеа шӯҳтарёр мегардонад.
- Озмуни “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” майдонест, ки чеҳраҳои китобдону китобхонро муаррифӣ менамояд. Назари Шумо дар ин бора чӣ гуна аст?
- Ҳашт сол аст, ки дар тамоми қаламрави кишвар озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” баргузор гардида истодааст. “Фуруғи субҳи доноӣ китоб аст” озмунест, ки ҳамасола ба пойтахти гулбадомонамон шаҳри Душанбе баҳори китоб меоварад.
Маҳз ташаббуси Пешвои миллат буд, ки имрӯз дар замири ҳар як пиру барнои Тоҷикистон шавқи китобхонӣ афзудааст ва моро лозим аст , ки ин падидаи хушояндро чун аниси кунҷи танҳоӣ интихоб намоем, чунки фурӯғи субҳи доноӣ, фурӯғи Тоҷикистон аст. Дар муддати баргузории ин озмун, чӣ қадар мардум, аз ҷумла хонандагони муассисаҳои таҳсилоти ҳамагонӣ ба мутоилаи китоб шавқу ҳавас пайдо намуданд. Мо миллати китобдор ҳастем, мо бояд ҳамеша дар ҷустуҷӯи илму дониш бошем. Аз ин рӯ, моро зарур аст, ки иқдоми Роҳбари хирадсолори миллатро дар амал амалӣ созем ва ҷомеаи худро аз илму дониш баҳравар намоем.
- Ба фикрам имрӯз аз китоб дида, таваҷҷуҳи насли наврасу ҷавон ба интернет бештар аст. Оё ин ба мутоилаи китоб таъсир намерасонад?
- Дуруст аст, ки интернет имрӯз фазои ҷомеаро пур кардааст. Мо имрӯз ҳаёти худро бе он тасаввур карда наметавонем. Дар интернет ҳама чизро метавон пайдо кард, маълумоти даркориро метавонем аз он боргирӣ кунем, аммо, мақому манзалати китоб дигар аст. Хондан аз интернет мисли хӯроки бенамак аст. Китоб дар ҳама давру замон дар ҷойи аввал қарор дошт. Мутолиаи китоб, ба даст гирифтани он ва ҳатто, буйи коғазаш ба кас ҳаловат мебахашд. Ман ба он назар нестам, ки интернет мавқеи китобро дар ҷамъият танг кунад.
Аз ҳамин лиҳоз, Сарвари давлатамон инро ба назар гирифта, ба хотири эҳёи анъанаҳои хоси ниёгони мо, озмуни китобхониро эълон намуданд ва умедворам, ки ин майдони бузург насли моро аз андешаҳои бад дур сохта, ба роҳи омӯхтани саводу дониш роҳнамоӣ мекунад.
Озмуни ҷумҳуриявии “Фуруғи субҳи доноӣ китоб аст” аллакай ҳамасола чун иди китоб аст, моро лозим аст, то ба ин ҷашн омодагии ҷиддӣ бинем. Аз ин лиҳоз, аз ҳарвақта дида бештару беҳтар фаъолият намуда, шогирдони дигарро низ дар майдони ин озмун ва дигар ҷодаҳои ҳаёт ба камол расонем.
Садоншо ҶАНОБИЛШОЕВ, “ҶТ”














Эзоҳи худро нависед