Кишоварзӣ дар зиндагии ҳаррӯзаи мо нақши хеле муҳим дорад. Кишвари мо асосан мамлакати аграрӣ аст ва мардум ба кишоварзӣ таваҷҷуҳи махсус дошта, тавассути он зиндагиашонро пеш мебаранд. Аз ин рӯ, барои инкишофи соҳа ва эмин доштани зироат аз ҳашароти зараррасон ва беҳтар кардани вазъи иқтисодиву иҷтимоии мардум деҳқонону олимони соҳа ҷаҳду талош мекунанд.

Тавре медонем, айни ҳол дар кишвар шумораи хоҷагиҳои деҳқонӣ хеле зиёд шудааст, вале на ҳама деҳқонони мо дониши мукаммал доранду тарзи истифодабарии маводҳои ҳимояи набототро медонанд. Дар натиҷа мо ҳамасола заҳролудшавии табиат, ҳайвонот, маҳсулоти парваришшаванда ва худи истифадабарандаро мушоҳида мекунем. Ҳамчунин, коркарди бемавриди кимёвии растаниҳои кишоварзӣ ба баландшавии арзиши аслии маҳсулот ва хароҷоти иловагӣ оварда мерасонад. Чунин мушкилотро яке аз олимони ҷавони мо - Фирӯз Абдунабиев мушоҳида намуда, барои ҳалли муаммо техникаи махсус ихтироъ намуд: “Барои ҳалли ин масъалаҳо мо «Дастгоҳи ферамондор MF-3 бар зидди ҳашаротҳои зараррасон»-ро пешниҳод менамоем. Ин дастгоҳи марҳилавӣ аст, ки давраи аввали он ба Маркази милли патенту иттилооти Вазорати рушду иқтисод ва савдои мамлакат барои санҷишу гирифтани иҷозатнома супорида шудааст”.

Дастгоҳи сохтаи ӯ дараҷаи хисороти ҳар як зараррасонро махсусан (пулакчаболонро) бо таври автоматӣ муайян карда, муҳлати коркарди химиявиашро мушаххас мекунад.

Тавсифи дастгоҳ:
Дар дохили қуттӣ барои муайян кардани шумораи дараҷаи хисороти иқтисодии зараррасон асбоби мушоҳидавӣ ҷой карда шуда, ба аккумлиятор пайваст мешавад, ки диоди ҳисобкунаки он дар қисми сеюми дастгоҳ ҷойгир мебошад. Асбоби мушоҳидавӣ дорои ҷузъи сигналдиҳӣ буда, ба таври автоматӣ огоҳӣ медиҳад. Шумораи ҳашаротҳо ба асбоби мушоҳидавӣ бо истифода аз тугмачаҳои махсус ворид карда мешавад. Қисми сеюми дастгоҳ иҷрокунандаи вазифаҳои қисми дуюм буда, амалиётҳои асосӣ, яъне ҷалб кардани наринаҳо, ҳисоб кардан ва нобудкунии онҳоро ба анҷом мерасонад. Дар маркази панҷараи слиндршакл яхдонча бо ҷои гузоштани капсулаи ферамондор ҷойгир буда, бо мақсади тӯлонӣ барои паст кардани бухоршавии моддаи махсуси капсулаи ферамондор дастгоҳ онро рӯз ҷамъ ва шаб хориҷ мекунад. Яхдонча аз маводи махсуси сардкунандаи фрион пур карда шуда, новобаста аз ҳарорати ҳаво капсулаҳои ферамондорро дар дохилаш муътадил нигоҳ медорад. Дар паҳлӯи яхдонча диоди ҳисобкунак ҷойгир буда, шумораи шапаракҳои ба дохили панҷараи слиндршакл дохилшударо ҳисоб карда, онро ба асбоби мушоҳидавӣ мерасонад. Асбоб вазифаи ассосии мушоҳидакунии автоматии дастгоҳро таъмин мекунад. Дар қисми поёнии панҷараи слиндршакл зарфи нимслиндршакл барои моеъ (об) пайваст карда шудааст, ки ҳашаротҳои аз қувваи электрикӣ осебдидаро ҷамъ менамояд. Дастгоҳро ба воситаи дастакҳои махсусаш ба танаи дарахт ё ба поя бастан мумкин аст. Қисми якуми дастгоҳ барои дар давоми рӯз захира кардани энергияи электрикӣ ва шабона таъмини фаъолияти кории дастгоҳ хизмат мерасонад.

Фирӯз Абдунабиев соли 1989 дар оилаи омӯзгор таввалуд шуда, соли 2011 тибқи квотаи президентӣ факултети боғдорӣ ва биотехнологияи кишоварзӣ, ихтисоси ҳимояи набототи ДАТ ба номи Ш. Шоҳтеуморро бо муваффақият кард ва ба аспирантуро шомил шуда, ҳамзамон ба ҳайси асистент дар кафедраи ҳимояи набототи факултети хатмкардааш фаъолияти илмӣ ва педагогиро шуруъ намуд. Соли 2012 дар Донишгоҳи Вайҳенштафан–Триздорфи шаҳри Ансбахи Олмон курси такмили ихтисос оид ба «Аграрменежмент»-ро гузашта, аз соли 2016 ба ҳайси мудири шуъбаи картошкапарварии Институти боғпарварию сабзавоткории Академияи илмҳои кишоварзии мамлакат фаъолият дорад.

Беҳрӯз Холмуродов, “ҶТ”