ҶОМЕА
Панҷшанбе 05 Март 2026 08:04
Мутахассисон қабули ин қатъномаро “сутуни сиёсӣ” ном бурданд
Пешрафти босуръати технологияҳои рақамӣ ва тавсеаи имкониятҳои зеҳни сунъӣ дар ҷаҳони муосир тақозо менамояд, ки ин дастовардҳо дар ҳама соҳаҳо самаранок истифода гардида, ба манбаи иловагии рушди иқтисодӣ ва содироти хизматрасонӣ табдил дода шаванд.
Эмомалӣ Раҳмон
Тайи солҳои ахир Ҷумҳурии Тоҷикистонро ҷомеаи ҷаҳонӣ яке аз пешоҳангҳои ташаббусҳои байналмилалӣ эътироф менамояд. Қабули қатъномаи “Нақши зеҳни сунъӣ дар фароҳам овардани имконоти навин барои рушди устувор дар Осиёи Марказӣ” яке аз ташаббусҳои ахири Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мебошад, ки он қадами муҳим барои рушди ин соҳа муҳсуб меёбад.
25 июли соли 2025 Маҷмаи Умумии СММ лоиҳаи қатъномаи мазкурро, ки бо ташаббуси Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод гардид, бо иттифоқи оро қабул намуд.
Санади мазкур қадами муҳимме дар роҳи бунёди ризояти ҷаҳонӣ оид ба истифодаи бехатар ва бар ахлоқ асосёфтаи зеҳни сунъӣ, аз ҷумла рушди механизмҳои худтанзимкунӣ ва мудирияти масъулиятноки технологияҳои зеҳни сунъӣ дар сатҳи минтақавӣ ва миллӣ дониста мешавад.
Маврид ба ёдоварист, ки қатъномаи мазкур бо ташаббуси Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар суханронии худ, дар мубоҳисаҳои иҷлоси 79-уми Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид, ки 24-уми сентябри соли 2024 баргузор гардида буд, пешниҳод шуд.
Аз ҷумла, дар ин маврид зимни баргузории иҷлоси 80-уми Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид, ки 23-юми сентябри соли 2025 дар ИМА баргузор гашта буд, Президенти кишвар дар суханрониашон дар бораи татбиқи босуръати технологияҳои рақамӣ ва истифодаи дурусти зеҳни сунъӣ суханронӣ намуда, зеҳни сунъиро ҳамчун василаи асосии истифодаи бехатар ва одилона дар Осиёи Марказӣ шуморида итминон аз он намуданд, ки Осиёи Марказӣ зери таъсири зеҳни сунъӣ ба рушди устувор даст хоҳад ёфт.
“Итминон дорам, ки қатъномаи 25 июли соли ҷорӣ аз ҷониби Маҷмаи Умумии СММ қабулгардида ҳамчун василаи асосии истифодаи бехатар ва одилонаи зеҳни сунъӣ дар минтақаи мо хидмат хоҳад кард. Дар ин замина таъсиси Маркази минтақавии зеҳни сунъиро дар шаҳри Душанбе салоҳи кор мешуморем. Ин марказ, бешубҳа, метавонад ба роҳандозии ташаббус ва лоиҳаҳои муштараки кишварҳои Осиёи Марказӣ дар самти зеҳни сунъӣ мусоидат намояд”, - иброз дош-танд Пешвои миллат.
Ба таъкиди мутахассисони соҳа, эълони чунин сол, як қадами муҳим ва муфид барои Осиёи Марказӣ ва махсусан барои Тоҷикистон мебошад. Қабули қатъномаи мазкур барои рушди технологияи рақамӣ ва истифодаи хубу самараноктари зеҳни сунъӣ бахшида шудааст, зеро ин қатънома имконият фароҳам меорад, ки Тоҷикистон ва кишварҳои узви СММ аз технологияи муосир барои рушди устувори кишварашон истифода баранд.
Ба назари мутахассиси соҳаи IT, Рустам Гулов қабул шудани ин қатънома яке аз иқдомҳои саривақтии Пешвои миллат дар роҳи расидан ба технологияи рақамӣ ва рушд додани малакаи истифодабарӣ зеҳни сунъӣ аст, зеро он ба ташаббусҳои байналмилалӣ мувофиқат мекунад. Ба гуфтаи ӯ, қабули чунин ҳуҷҷатҳо Тоҷикистонро ҳамчун субъекти фаъоли ҳуқуқи байналмилалӣ ва минтақавӣ дар соҳаи зеҳни сунъӣ муаррифӣ мекунад.
- Тоҷикистон дар ин самт сиёсати самараноки худтанзимкуниро дар соҳаи зеҳни сунъӣ пеш бурда, аз ин ҷиҳат имкон фароҳам оварда истодааст, ки коркардкунандагони технологияҳои зеҳни сунъӣ бе фишори иловагии батанзимдароранда кори худро ба роҳ монанд, - гуфт ӯ.
Ба гуфтаи мутахассиси дигари соҳаи IT, Манучеҳр Ғаффорзода қабули қатъномаи СММ, зери унвони “Нақши зеҳни сунъӣ дар офаридани имкониятҳои навин барои рушди устувор дар Осиёи Марказӣ”, барои Ҷумуҳрии Тоҷикистон як фурсати муносибе барои рақамикунонии кишвар буда, роҳи муҳиме ба сӯйи пешрафти технология дар кишвар аст.
- Бо қабули қатъномаи мазкур Тоҷикистон на танҳо “истифодабарандаи технологияҳо”, балки ташаббускори рӯзномаи минтақавӣ оид ба зеҳни сунъӣ дар сатҳи байналмилалӣ мебошад. Барои кишвар ин як дастоварди муҳими дипломатист”, - гуфт Манучеҳр Ғаффорзода.
Ғаффорзода қабули ин қатъномаро “сутуни сиёсӣ” ном бурда, гуфт, ки матраҳ намудани чунин як мавзӯи муҳим дар минбари Маҷмаи Умумии СММ маънои ташаккули чаҳорчӯбаи баҳсро дорад, ки минбаъд диққати донорҳо, шарикон ва созмонҳои байналмилалӣ ба он ҷалб мегардад.
- Таҷрибаҳо нишон медиҳанд, ки чунин қатъномаҳо одатан ҳамчун “сутуни сиёсӣ” фаъолият мекунанд. Онҳо метавонанд барои ҷалби экпертизаҳо, грантҳо ва барномаҳои инфрасохториро дар самтҳои мушаххас - маориф, хизматрасониҳои давлатӣ, идораи хатарҳо, лоиҳаҳои минтақавӣ мусоидат менамоянд, - илова кард Ғаффоров.
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон айни ҳол барои рушди зеҳни сунъӣ корҳои мушаххасе анҷом шудааст. Аз ҷумла, қабули “Стратегияи рушди зеҳни сунъӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2040” ва инчунин таъсиси Маркази зеҳни сунъӣ ва Area AI - минтақаи махсуси зеҳни сунъӣ, ки аз ҷониби Вазорати саноат ва технологияҳои нави кишвар дар назар дорад, то Тоҷикистонро ҳамчун маркази минтақавӣ барои инноватсия ва рушди зеҳни сунъӣ муаррифӣ намояд.
Дар ин маврид Рустам Гулов мегӯяд, ки баланд бардоштани сатҳи саводи аҳолӣ дар самти технологияҳои зеҳни сунъӣ хеле муҳим аст. Чун аз як ҷониб он ба истифодаи самараноки ин технология мусоидат мекунад, аз ҷониби дигар, аз истифодаи нодурусти он одамонро ҳимоя мекунад ва инчунин насли навро барои бунёду рушди системаҳои зеҳни сунъии ватанӣ омода менамояд. Ба андешаи ӯ, Тоҷикистон на танҳо кишвари истифодабарандаи ин технология, балки бояд кишвари коркардкунанда ва тавлидкунандаи технологияҳои зеҳни сунъӣ бошад, то ин ки насли нави мутахассисон аз кӯдакӣ бо ин технология ошно гарданд ва дар самти рушду истифодаи самараноки он фаҳмиши дуруст дошта бошанд.
Ба таҳлили мутахассисон рушди зеҳни сунъӣ дар кишвар дар тамоми соҳаҳо таъсиргузор буда, корро дар самтҳои гуногун метезонад ва сифатро низ беҳтар менамояд.
Ба андешаи Ғаффорзода, натиҷаи зудтарини омӯзиши зеҳни сунъӣ на “роботҳо ба ҷойи одамон”, балки афзоиши маҳсулнокӣ аст.
- Агар ҳазорон мутахассис (хизматчиёни давлатӣ, соҳибкорон, донишгоҳҳо) зеҳни сунъиро ҳамчун абзор истифода баранд, барои таҳлили додаҳо, таҳияи ҳуҷҷатҳо, тарҷума, ҷустуҷӯ дар қонунгузорӣ, дастгирии муштариён кишвар сарфаи воқеии вақт ва баланд шудани сифати қарорҳо низ метавонад таъсири мусбӣ расонад,-афзуд ӯ.
Ҳамзамон, ба гуфтаи ин мутахассис, рушди зеҳни сунъӣ дар кишвар инчунин ба суръат бахшидани навсозии хизматрасониҳои давлатӣ, маълумотномаҳо ва машваратҳои зудтар, коркарди босифаттари муроҷиатҳо, коҳиши хатоҳо дар додаҳо, банақшагирии беҳтар дар соҳаҳои тандурустӣ, маориф ва дастгирии иҷтимоӣ мусоидат менамояд.
Ба гуфтаи Рустам Гулов, зеҳни сунъӣ боз як технологияи нав аст ва худ ба худ чизе намекунад. Ва ин технология ба иқтисоди кишвар таъсири мусбӣ мерасонад, пас бояд ба истифода ва рушди он ҳамаҷониба мусоидат намуд, дар баробари ин, сабукиҳои иловагиро барои соҳибкорон пешниҳод мекунад.
Дар ин маврид аз миёни кишварҳои Осиёи Марказӣ Ҷумҳурии Узбекистон ва Қазоқистон қонунҳои алоҳидаеро дар ин самт қабул карданд, ки он ҳуқуқи истифодаи зеҳни сунъиро муайян менамояд. Дар Тоҷикистон то ҳол дар ин маврид қонун қабул нашудааст, вале мутахассисон мегӯянд, қабули чунин як қонун шарт нест.
Ба гуфтаи Рустам Гулов, ҳар қонун монеае дар самти рушди зеҳни сунъӣ ва умуман ҳар навоварӣ метавонад бошад ва аз ин ҷиҳат Тоҷикистон бояд сиёсати пешгирифтаи “худтанзимкунӣ”-ро дар ин соҳа пеш барад. Ба гуфтаи ӯ, истифодаи зеҳни сунъиро дар ҷараёни таълим Вазорати маориф не, балки ҳар як мактабу донишгоҳ мустақилона бояд ба танзим дароранд.
- Айнан ҳамин гуна парлумон бо қонуни алоҳида не, балки ҳар як редаксия бояд худаш дар сиёсати редаксиониаш истифодаи зеҳни сунъиро аз ҷониби кормандонаш ба танзим дарорад. Ҳолатҳое, ки аз зеҳни сунъӣ одамон истифода бурда, ягон амали ҷиноӣ ё қонуншикании дигар мекунанд, аллакай бо қонунгузории дахлдор ба танзим дароварда шудааст, - илова намуд номбурда.
Инчунин, ба гуфтаи Манучеҳр Ғаффорзода низ, ҳоҷат ба қабули қонуни алоҳида нест, чун он метавонад ба рушд зеҳни сунъӣ таъсири манфӣ расонад.
- Чун меъёрҳои қонунҳо ҳоло то лаҳзаи қабулашон метавонанд кӯҳна шаванду монеаи рушди ин технология шаванд. Зеро ҳамаи мо шоҳидем, ки зеҳни сунъӣ чӣ гуна бо суръати тез рушд карда истодааст, - афзуд номбурда.
Мутахассисон бар ин назаранд, ки тақвияти зеҳни сунъӣ дар кишвар танҳо бо қабули қарорҳои ҷудогона ё ворид кардани технологияҳои омода имконнопазир аст. Барои рушди воқеии зеҳни сунъӣ зарур аст, ки як низоми ҳамгиро ва дастгирии ҳамаҷониба вуҷуд дошта бошад. Ин дастгирӣ бояд якбора чанд самти калидиро фаро гирад. Аз ҷумла, таҳияи сиёсати давлатӣ ва санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ, омода кардани мутахассисони баландихтисос, рушди инфрасохтори рақамӣ, дастрасӣ ба маълумоти босифат, ҷалби сармоягузорӣ ва ташкили муҳити мусоиди илмӣ ва инноватсионӣ.
Сафиаллоҳ ИБОДЗОДА, “ҶТ”
Пешрафти босуръати технологияҳои рақамӣ ва тавсеаи имкониятҳои зеҳни сунъӣ дар ҷаҳони муосир тақозо менамояд, ки ин дастовардҳо дар ҳама соҳаҳо самаранок истифода гардида, ба манбаи иловагии рушди иқтисодӣ ва содироти хизматрасонӣ табдил дода шаванд.
Эмомалӣ Раҳмон
Тайи солҳои ахир Ҷумҳурии Тоҷикистонро ҷомеаи ҷаҳонӣ яке аз пешоҳангҳои ташаббусҳои байналмилалӣ эътироф менамояд. Қабули қатъномаи “Нақши зеҳни сунъӣ дар фароҳам овардани имконоти навин барои рушди устувор дар Осиёи Марказӣ” яке аз ташаббусҳои ахири Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мебошад, ки он қадами муҳим барои рушди ин соҳа муҳсуб меёбад.
25 июли соли 2025 Маҷмаи Умумии СММ лоиҳаи қатъномаи мазкурро, ки бо ташаббуси Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод гардид, бо иттифоқи оро қабул намуд.
Санади мазкур қадами муҳимме дар роҳи бунёди ризояти ҷаҳонӣ оид ба истифодаи бехатар ва бар ахлоқ асосёфтаи зеҳни сунъӣ, аз ҷумла рушди механизмҳои худтанзимкунӣ ва мудирияти масъулиятноки технологияҳои зеҳни сунъӣ дар сатҳи минтақавӣ ва миллӣ дониста мешавад.
Маврид ба ёдоварист, ки қатъномаи мазкур бо ташаббуси Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар суханронии худ, дар мубоҳисаҳои иҷлоси 79-уми Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид, ки 24-уми сентябри соли 2024 баргузор гардида буд, пешниҳод шуд.
Аз ҷумла, дар ин маврид зимни баргузории иҷлоси 80-уми Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид, ки 23-юми сентябри соли 2025 дар ИМА баргузор гашта буд, Президенти кишвар дар суханрониашон дар бораи татбиқи босуръати технологияҳои рақамӣ ва истифодаи дурусти зеҳни сунъӣ суханронӣ намуда, зеҳни сунъиро ҳамчун василаи асосии истифодаи бехатар ва одилона дар Осиёи Марказӣ шуморида итминон аз он намуданд, ки Осиёи Марказӣ зери таъсири зеҳни сунъӣ ба рушди устувор даст хоҳад ёфт.
“Итминон дорам, ки қатъномаи 25 июли соли ҷорӣ аз ҷониби Маҷмаи Умумии СММ қабулгардида ҳамчун василаи асосии истифодаи бехатар ва одилонаи зеҳни сунъӣ дар минтақаи мо хидмат хоҳад кард. Дар ин замина таъсиси Маркази минтақавии зеҳни сунъиро дар шаҳри Душанбе салоҳи кор мешуморем. Ин марказ, бешубҳа, метавонад ба роҳандозии ташаббус ва лоиҳаҳои муштараки кишварҳои Осиёи Марказӣ дар самти зеҳни сунъӣ мусоидат намояд”, - иброз дош-танд Пешвои миллат.
Ба таъкиди мутахассисони соҳа, эълони чунин сол, як қадами муҳим ва муфид барои Осиёи Марказӣ ва махсусан барои Тоҷикистон мебошад. Қабули қатъномаи мазкур барои рушди технологияи рақамӣ ва истифодаи хубу самараноктари зеҳни сунъӣ бахшида шудааст, зеро ин қатънома имконият фароҳам меорад, ки Тоҷикистон ва кишварҳои узви СММ аз технологияи муосир барои рушди устувори кишварашон истифода баранд.
Ба назари мутахассиси соҳаи IT, Рустам Гулов қабул шудани ин қатънома яке аз иқдомҳои саривақтии Пешвои миллат дар роҳи расидан ба технологияи рақамӣ ва рушд додани малакаи истифодабарӣ зеҳни сунъӣ аст, зеро он ба ташаббусҳои байналмилалӣ мувофиқат мекунад. Ба гуфтаи ӯ, қабули чунин ҳуҷҷатҳо Тоҷикистонро ҳамчун субъекти фаъоли ҳуқуқи байналмилалӣ ва минтақавӣ дар соҳаи зеҳни сунъӣ муаррифӣ мекунад.
- Тоҷикистон дар ин самт сиёсати самараноки худтанзимкуниро дар соҳаи зеҳни сунъӣ пеш бурда, аз ин ҷиҳат имкон фароҳам оварда истодааст, ки коркардкунандагони технологияҳои зеҳни сунъӣ бе фишори иловагии батанзимдароранда кори худро ба роҳ монанд, - гуфт ӯ.
Ба гуфтаи мутахассиси дигари соҳаи IT, Манучеҳр Ғаффорзода қабули қатъномаи СММ, зери унвони “Нақши зеҳни сунъӣ дар офаридани имкониятҳои навин барои рушди устувор дар Осиёи Марказӣ”, барои Ҷумуҳрии Тоҷикистон як фурсати муносибе барои рақамикунонии кишвар буда, роҳи муҳиме ба сӯйи пешрафти технология дар кишвар аст.
- Бо қабули қатъномаи мазкур Тоҷикистон на танҳо “истифодабарандаи технологияҳо”, балки ташаббускори рӯзномаи минтақавӣ оид ба зеҳни сунъӣ дар сатҳи байналмилалӣ мебошад. Барои кишвар ин як дастоварди муҳими дипломатист”, - гуфт Манучеҳр Ғаффорзода.
Ғаффорзода қабули ин қатъномаро “сутуни сиёсӣ” ном бурда, гуфт, ки матраҳ намудани чунин як мавзӯи муҳим дар минбари Маҷмаи Умумии СММ маънои ташаккули чаҳорчӯбаи баҳсро дорад, ки минбаъд диққати донорҳо, шарикон ва созмонҳои байналмилалӣ ба он ҷалб мегардад.
- Таҷрибаҳо нишон медиҳанд, ки чунин қатъномаҳо одатан ҳамчун “сутуни сиёсӣ” фаъолият мекунанд. Онҳо метавонанд барои ҷалби экпертизаҳо, грантҳо ва барномаҳои инфрасохториро дар самтҳои мушаххас - маориф, хизматрасониҳои давлатӣ, идораи хатарҳо, лоиҳаҳои минтақавӣ мусоидат менамоянд, - илова кард Ғаффоров.
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон айни ҳол барои рушди зеҳни сунъӣ корҳои мушаххасе анҷом шудааст. Аз ҷумла, қабули “Стратегияи рушди зеҳни сунъӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2040” ва инчунин таъсиси Маркази зеҳни сунъӣ ва Area AI - минтақаи махсуси зеҳни сунъӣ, ки аз ҷониби Вазорати саноат ва технологияҳои нави кишвар дар назар дорад, то Тоҷикистонро ҳамчун маркази минтақавӣ барои инноватсия ва рушди зеҳни сунъӣ муаррифӣ намояд.
Дар ин маврид Рустам Гулов мегӯяд, ки баланд бардоштани сатҳи саводи аҳолӣ дар самти технологияҳои зеҳни сунъӣ хеле муҳим аст. Чун аз як ҷониб он ба истифодаи самараноки ин технология мусоидат мекунад, аз ҷониби дигар, аз истифодаи нодурусти он одамонро ҳимоя мекунад ва инчунин насли навро барои бунёду рушди системаҳои зеҳни сунъии ватанӣ омода менамояд. Ба андешаи ӯ, Тоҷикистон на танҳо кишвари истифодабарандаи ин технология, балки бояд кишвари коркардкунанда ва тавлидкунандаи технологияҳои зеҳни сунъӣ бошад, то ин ки насли нави мутахассисон аз кӯдакӣ бо ин технология ошно гарданд ва дар самти рушду истифодаи самараноки он фаҳмиши дуруст дошта бошанд.
Ба таҳлили мутахассисон рушди зеҳни сунъӣ дар кишвар дар тамоми соҳаҳо таъсиргузор буда, корро дар самтҳои гуногун метезонад ва сифатро низ беҳтар менамояд.
Ба андешаи Ғаффорзода, натиҷаи зудтарини омӯзиши зеҳни сунъӣ на “роботҳо ба ҷойи одамон”, балки афзоиши маҳсулнокӣ аст.
- Агар ҳазорон мутахассис (хизматчиёни давлатӣ, соҳибкорон, донишгоҳҳо) зеҳни сунъиро ҳамчун абзор истифода баранд, барои таҳлили додаҳо, таҳияи ҳуҷҷатҳо, тарҷума, ҷустуҷӯ дар қонунгузорӣ, дастгирии муштариён кишвар сарфаи воқеии вақт ва баланд шудани сифати қарорҳо низ метавонад таъсири мусбӣ расонад,-афзуд ӯ.
Ҳамзамон, ба гуфтаи ин мутахассис, рушди зеҳни сунъӣ дар кишвар инчунин ба суръат бахшидани навсозии хизматрасониҳои давлатӣ, маълумотномаҳо ва машваратҳои зудтар, коркарди босифаттари муроҷиатҳо, коҳиши хатоҳо дар додаҳо, банақшагирии беҳтар дар соҳаҳои тандурустӣ, маориф ва дастгирии иҷтимоӣ мусоидат менамояд.
Ба гуфтаи Рустам Гулов, зеҳни сунъӣ боз як технологияи нав аст ва худ ба худ чизе намекунад. Ва ин технология ба иқтисоди кишвар таъсири мусбӣ мерасонад, пас бояд ба истифода ва рушди он ҳамаҷониба мусоидат намуд, дар баробари ин, сабукиҳои иловагиро барои соҳибкорон пешниҳод мекунад.
Дар ин маврид аз миёни кишварҳои Осиёи Марказӣ Ҷумҳурии Узбекистон ва Қазоқистон қонунҳои алоҳидаеро дар ин самт қабул карданд, ки он ҳуқуқи истифодаи зеҳни сунъиро муайян менамояд. Дар Тоҷикистон то ҳол дар ин маврид қонун қабул нашудааст, вале мутахассисон мегӯянд, қабули чунин як қонун шарт нест.
Ба гуфтаи Рустам Гулов, ҳар қонун монеае дар самти рушди зеҳни сунъӣ ва умуман ҳар навоварӣ метавонад бошад ва аз ин ҷиҳат Тоҷикистон бояд сиёсати пешгирифтаи “худтанзимкунӣ”-ро дар ин соҳа пеш барад. Ба гуфтаи ӯ, истифодаи зеҳни сунъиро дар ҷараёни таълим Вазорати маориф не, балки ҳар як мактабу донишгоҳ мустақилона бояд ба танзим дароранд.
- Айнан ҳамин гуна парлумон бо қонуни алоҳида не, балки ҳар як редаксия бояд худаш дар сиёсати редаксиониаш истифодаи зеҳни сунъиро аз ҷониби кормандонаш ба танзим дарорад. Ҳолатҳое, ки аз зеҳни сунъӣ одамон истифода бурда, ягон амали ҷиноӣ ё қонуншикании дигар мекунанд, аллакай бо қонунгузории дахлдор ба танзим дароварда шудааст, - илова намуд номбурда.
Инчунин, ба гуфтаи Манучеҳр Ғаффорзода низ, ҳоҷат ба қабули қонуни алоҳида нест, чун он метавонад ба рушд зеҳни сунъӣ таъсири манфӣ расонад.
- Чун меъёрҳои қонунҳо ҳоло то лаҳзаи қабулашон метавонанд кӯҳна шаванду монеаи рушди ин технология шаванд. Зеро ҳамаи мо шоҳидем, ки зеҳни сунъӣ чӣ гуна бо суръати тез рушд карда истодааст, - афзуд номбурда.
Мутахассисон бар ин назаранд, ки тақвияти зеҳни сунъӣ дар кишвар танҳо бо қабули қарорҳои ҷудогона ё ворид кардани технологияҳои омода имконнопазир аст. Барои рушди воқеии зеҳни сунъӣ зарур аст, ки як низоми ҳамгиро ва дастгирии ҳамаҷониба вуҷуд дошта бошад. Ин дастгирӣ бояд якбора чанд самти калидиро фаро гирад. Аз ҷумла, таҳияи сиёсати давлатӣ ва санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ, омода кардани мутахассисони баландихтисос, рушди инфрасохтори рақамӣ, дастрасӣ ба маълумоти босифат, ҷалби сармоягузорӣ ва ташкили муҳити мусоиди илмӣ ва инноватсионӣ.
Сафиаллоҳ ИБОДЗОДА, “ҶТ”
Хабарҳои дигар
Рӯзнома
Эзоҳи худро нависед